İspanyolca yardımcı fiiller …fiil ifadelerini oluşturmak için ana fiillerin belli zaman çekimleri ile birleştirilerek kullanılıyor. Ulaçtan , ortaçdan , mastar ekinden önce gelir. İspanyolca da bu şekilde çok fazla kullanılan yardımcı fiil vardır.
İspanyolca yardımcı fiiller
Yardımcı fiiller, ana fiilin zamanını, kipini ve çatısını (aktif/pasif) belli etmek için kullanılır. İspanyolcada yardımcı fiiller, cümledeki kullanım yapılarına göre temel olarak ikiye ayrılır:
- Basit Zamanlar: Ana fiilin herhangi bir yardımcı fiil almadan, kendi kök ve ekleriyle tek başına çekimlendiği zamanlardır (Örn: Geniş Zaman / Presente de Indicativo). Yardımcı fiili olmayan ve yalnızca ana fiille kurulan bu yapılara genel olarak basit zamanlı cümleler denir.
- Bileşik Zamanlar: Yardımcı fiilin (genellikle Haber fiilinin) uygun zamana göre çekimlenip, yanına ana fiilin ortaç (participio) hali getirilerek oluşturulan yapılardır (Örn: Yakın Geçmiş Zaman / Pretérito Perfecto).
İspanyolcadaki yardımcı fiiller, cümle içinde üstlendikleri bu gramer görevlerinin yanı sıra, tek başlarına kullanıldıklarında da “sahip olmak”, “bulunmak” veya “olmak” gibi temel ve bağımsız anlamlar ifade ederler.
İspanyolca Yardımcı Fiiller Kullanım Kılavuzu
| Yardımcı Fiil Yapısı | Kullanıldığı Yer / Gramer Yapısı | Ne Amaçla Kullanılır? |
|---|---|---|
| haber + Participio | Bileşik Zamanlar (Tiempos Compuestos) | Geçmişte veya gelecekte tamamlanmış eylemleri kurmak için. |
| estar + Gerundio | Süreklilik Zamanları(Tiempos Continuos) | Şu anda yapılmakta olan, devam eden eylemleri anlatmak için (-iyor). |
| ser + Participio | Edilgen Çatı (Voz Pasiva) | Eylemin bir özne tarafından yapıldığını/etkilendiğini belirtmek için. |
| ir a + Mastar | Yakın Gelecek Zaman(Futuro Próximo) | Çok yakın zamanda yapılacak planlanmış eylemleri bildirmek için. |
| tener que + Mastar | Zorunluluk Yapısı(Obligación) | Kişisel ve güçlü bir zorunluluk bildirmek için (-mek zorunda olmak). |
| deber + Mastar | Tavsiye / Yükümlülük(Deber) | Bir tavsiye, öneri veya ahlaki yükümlülük bildirmek için (-malı/-meli). |
| deber de + Mastar | Tahmin / Olasılık(Suposición) | Bir durum hakkında tahminde bulunmak için (Muhtemelen… / -malı). |
| acabar de + Mastar | Yakın Geçmiş Zaman(Pasado Reciente) | Bir eylemin henüz, çok kısa süre önce bittiğini soluklamak için. |
| volver a + Mastar | Tekrarlama (Repetición) | Bir eylemin yeniden, tekrar yapıldığını ifade etmek için. |
| poder + Mastar | Yetenek / İzin / Olasılık(Modales) | Yapabilme gücünü, izni veya olasılığı belirtmek için (-ebilmek). |
| soler + Mastar | Alışkanlık (Hábito) | Genellikle yapılan, alışkanlık haline gelmiş rutinleri anlatmak için. |
Mastarlı Yardımcı Fiiller (Perífrasis de Infinitivo)
“Mastarlı İspanyolca yardımcı fiiller” terimi, İspanyolcada “verbos auxiliares con infinitivo” olarak ifade edilen bir yapıyı tanımlar. Bu yapıda, çekimlenmiş bir yardımcı fiil (auxiliar) ve ardından gelen bir mastar (infinitivo) fiil bir araya gelir.
Mastarlı yardımcı fiiller, özneye göre (yo, tú, él, nosotros vb.) çekimlenirler. Bu yapıda yardımcı fiil zaman, kip ve kişi bildirirken; arkasından gelen mastar fiil ise asıl eylemi ve anlamı taşır.
Bu örneklerde “ir” (gitmek) ve “deber” (zorunlu/meli-malı olmak) fiilleri yardımcı fiil olarak kullanılmıştır.
Voy a comer.
Yemek yiyeceğim.
Debes estudiar más.
Daha çok çalışmalısın.
Va a venir mañana.
Yarım gelecek.
(Not: örnekteki ana yardımcı fiil de yine “ir” fiilidir [va a…])
İspanyolcada bu yapılar yakın geleceği (ir + a + mastar) veya zorunluluk/tavsiye durumlarını (deber + mastar) ifade etmek için sıklıkla kullanılır.
Sık Kullanılan Mastarlı Yardımcı Fiil Yapıları ve Anlamları
| İspanyolca Yapı | Türkçe Anlamı / Kullanımı | İngilizce Karşılığı |
|---|---|---|
| ir a + mastar | Bir şey yapacak olmak / Gelecek zaman planı | Going to… |
| deber + mastar | -malı, -meli / Tavsiye ve yükümlülük | Should / Ought to |
| deber de + mastar | Muhtemelen öyle olmak / Tahmin yürütmek (Örn: Debe de ser tarde – Geç olmalı) | Must be… |
| tener que + mastar | Yapmak zorunda olmak / Güçlü zorunluluk | Have to |
| haber de + mastar | Yapması gerek olmak / Hafif veya yazılı zorunluluk | To be to do |
| poder + mastar | Yapabilmek, -ebilmek / Olasılık ve izin | Can / Could / May |
| soler + mastar | Genelde yapmak / Alışkanlık bildirmek | Used to / Usually |
| volver a + mastar | Bir şeyi tekrar, yeniden yapmak | To do something again |
| acabar de + mastar | Bir şeyi az önce, henüz yapmış olmak | To have just done something |
| llegar a + mastar / alcanzar a + mastar | Bir şeyi yapmayı (en sonunda) başarmak | To manage to do something |
| venir a + mastar | Yaklaşık olarak o değere gelmek veya neticede o eyleme varmak | To come to / To amount to |
| hacer + mastar | Birine bir şey yaptırmak / Ettirgen çatı | To make someone do something |
Bileşik yardımcı fiiller
İspanyolcada yardımcı fiiller, ana fiilin ortaç (participio) haliyle bir araya gelerek bileşik zamanları (tiempos compuestos) veya edilgen çatıyı (voz pasiva) oluştururlar.
Bu yapılarda yardımcı fiil zaman ve şahsa göre çekimlenirken, ana fiil ortaç (-ado, -ido) formunda kalır.
en yaygın bileşik zaman yapıları ve kullanımları:
haber + Participio \ Pretérito Perfecto Compuesto (Yakın Geçmiş Zaman)
Geçmişte yapılmış ve etkisi bugünle bağı kopmamış eylemleri ifade eder.
- He hablado. (Konuştum.)
- Has comido. (Yedin.)
- Ha vivido. (Yaşadı.)
haber + Participio \ Pluscuamperfecto (Miş’li Geçmiş Zaman)
Geçmişteki bir eylemden daha önce tamamlanmış eylemleri anlatır.
- Había llegado. (Gelmişti.)
- Habías visto. (Görmüştün.)
- Había comido. (Yemişti.)
haber + Participio \ Condicional Perfecto (Koşullu Tamamlanmış Zaman)
Geçmişte gerçekleşmemiş olasılıkları veya “olurdu” anlamını ifade eder.
- Habría terminado. (Bitirmiş olurdum.)
- Habrías viajado. (Seyahat etmiş olurdun.)
- Habría leído. (Okumuş olurdu.)
haber + Participio \ Futuro Perfecto (Gelecekte Tamamlanmış Zaman)
Gelecekte belirli bir andan önce bitmiş olacak eylemleri anlatır.
- Habré terminado. (Bitirmiş olacağım.)
- Habrás comido. (Yemiş olacaksın.)
- Habrá llegado. (Gelmiş olacak.)
Bu yardımcı fiiller, zaman veya kip bildiren fiillerle bir araya gelerek çeşitli zaman yapılarını oluştururlar. Bileşik zamanlar, geçmişte tamamlanmış eylemleri veya gelecekte tamamlanmış eylemleri ifade etmek için kullanılırken, ortaç yapıları eylemleri nesnesiz veya belirsiz bir şekilde ifade etmek için kullanılıyor.
İngilizce ile Karşılaştırma ve Yapısal Farklar
İspanyolca yardımcı fiil mantığı bazı yönlerden İngilizce ile benzerlik gösterse de, birçok yardımcı fiil yapısı birbirinden tamamen farklıdır.
İngilizcede “Will” vs. İspanyolcada Fiil Çekimi: İngilizcede gelecek zamanı ifade etmek için “will”yardımcı fiili kullanılır. İspanyolcada ise gelecek zaman için ayrı bir yardımcı fiil kullanılmaz; bunun yerine doğrudan ana fiilin sonuna belirli gelecek zaman ekleri getirilir ve bu ekler genellikle aksanlıdır.
Örneğin:.
I will be. (Yardımcı fiil kullanılır).
Seré. (Ayrı bir yardımcı fiil yoktur, fiilin sonundaki -é eki gelecek zamanı ve “ben” şahsını belirtir.)
İngilizce ve İspanyolca Yardımcı Fiillerin Karşılaştırma Tablosu
| İşlev / Zaman | İngilizce Yapı | İspanyolca Yapı | Karşılaştırma Notu |
|---|---|---|---|
| Bileşik Zamanlar (Perfect Tenses) | Have + Fiilin 3. Hali (I have eaten) | Haber + Participio (He comido) | Tamamen Benzer: İngilizcedeki “have” yardımcı fiilinin yerini İspanyolcada “haber” alır. |
| Süreklilik (Continuous) | Be + Fiil-ing (I am running) | Estar + Gerundio (Estoy corriendo) | Tamamen Benzer: İngilizcedeki “to be” yerine İspanyolcada geçici durumları bildiren “estar” kullanılır. |
| Gelecek Zaman (Future) | Will + Fiil (I will go) | Fiil Kökü + Gelecek Zaman Eki (Iré) | Farklı: İngilizce ayrı bir kelime (will) kullanırken, İspanyolca fiilin sonuna ek getirir. |
| Zorunluluk (Obligation) | Have to + Fiil (I have to study) | Tener que + Mastar (Tengo que estudiar) | Tamamen Benzer: İki dilde de “sahip olmak” fiili bir ek alarak zorunluluk bildirir. |
En sık kullanılanlar
En çok kullanılan İspanyolca yardımcı fiiller arasında “ser”, “estar”, “haber” ve “tener” bulunuyor. İşlevleri ve kullanımları şu şekildedir:
- Ser: Kalıcı veya genel durumları ifade eder. Kişisel özellikleri, meslekleri, milliyeti, kökeni ve aidiyeti (sahipliği) tanımlamak için kullanılır.
- Estar: Geçici veya anlık durumları ifade eder. Konum (yer), sağlık durumu, duygular ve değişebilir geçici durumlar için kullanılır.
- Haber: Tamamlanmış eylemleri ifade eder. Pretérito Perfecto ve diğer tüm bileşik zamanlarda birincil yardımcı fiil olarak rol alır.
- Tener: Sahip olma durumunu ifade eder. Şahsi eşyalar, ilişkiler, yaş ve fiziksel hisler (açlık, susuzluk vb.) için kullanılır.
İspanyolca yardımcı fiiller Nerede Kullanılır?
İspanyolcada yardımcı fiiller, çeşitli zaman (tiempo) ve kip (modo) yapılarında ana fiile eşlik eden fiillerdir. Eylemin zamanını, kipini, yönünü veya durumunu netleştirmek için kullanılırlar.
Yukarıdaki dört temel fiilin cümle içindeki kullanım örnekleri şu şekildedir:
| Fiil | Yardımcı Fiil Olarak Kullanımı (Örnek) | Anlamı |
|---|---|---|
| Ser | El libro fue escrito por Juan. | Kitap Juan tarafından yazıldı. (Edilgen Çatı) |
| Estar | Juan está estudiando ahora. | Juan şu an çalışıyor. (Şimdiki Zaman / Süreklilik) |
| Haber | Juan ha viajado a Madrid. | Juan Madrid’e seyahat etti. (Yakın Geçmiş Zaman) |
| Tener | Juan tengo que ir al médico. | Juan doktora gitmek zorunda. (Zorunluluk Yapısı) |
Poder (Can / May)
İspanyolcada poder + mastar yapısı, İngilizcedeki hem yetenek bildiren “can” hem de olasılık bildiren “may”modallarının yerini tutar.
Can + Fiil \(\rightarrow \) Poder + Mastar (Yetenek/Kabiliyet):.
Şarkı söyleyebilirler.
They can sing.
Ellas pueden cantar.
May + Fiil \ Poder + Mastar (Olasılık):.
Yağmur yağabilir.
It may rain.
Puede llover.
Haber-tener-hacer
Ayrıntılı konu anlatımı için haber-tener-hacer sayfasına bir göz atın.
Haber
Bileşik zamanları (tiempos compuestos) kurarken ana fiilin zamanını, şahsını ve eylemin tamamlandığını belirtmek için kullanılır.
Presente de Indicativo (Haber Fiilinin Şimdiki Zaman Çekimi):
| Şahıs Zamiri | Haber Çekimi |
|---|---|
| Yo | he |
| Tú | has |
| Él / Ella / Usted | ha |
| Nosotros / Nosotras | hemos |
| Vosotros / Vosotras | habéis |
| Ellos / Ellas / Ustedes | han |
İngilizcedeki have + past participle (Perfect Tense) yapısının İspanyolcadaki tam karşılığı haber + participiofiilidir.
örneğin;
have + past participle : haber
uzun zaman oldu.
ha pasado mucho tiempo.
it has been a long time.
örneğin;
He visto esa película.
O filmi izledim. (Yakın Geçmiş Zaman – Pretérito Perfecto)
Deber / Debería (Should / Ought to)
Tavsiye veya gereklilik bildirirken deber fiili ya da bu fiilin conditional (koşul) çekimi olan debería kullanılır.
ought, should: deber-debería
O bu kitabı okumalı.
Ella debería leer este libro.
she should read this book.
Gelecek Zaman Yapısı (Will)
Daha önce de belirttiğimiz gibi, İngilizcedeki “will” yardımcı fiili yerine İspanyolcada doğrudan fiilin sonuna gelecek zaman ekleri getirilir. Eğer “will be” (olacak) denmek isteniyorsa será / estarás gibi ser/estar fiillerinin gelecek zaman çekimleri kullanılır
will: gelecek zaman -será –will be
my son will go to university next year.
Benim oğlum seneye üniversiteye gidecek.
mi hijo irá a la universidad el año que viene.
(ir fiili “irá” şeklinde çekimlenmiştir).
Estar-Ser
Ayrıntılı anlatım için ser-estar konu anlatımına bakabilirsiniz. Ser; kalıcı veya genel durumları, özellikleri, meslekleri, milliyeti ve aidiyeti tanımlamak için kullanılır.
Bu iki fiil, yardımcı fiil olarak kullanıldıklarında İspanyolcada iki çok önemli gramer yapısını oluştururlar:
Be+ Gerund \ Estar + Gerundio (Şimdiki/Süreklilik Zamanı)
Şu anda yapılmakta olan, devam eden eylemleri ifade etmek için kullanılır.
örneğin;
O şarkı söylüyor.
Ella está cantando
She is singing.
Şiir öğretmeni tarafından yazılmıştır.
The poem was written by her teacher.
El poema fue escrito por su maestra.
be + past participle : ser + past participle (Edilgen Çatı Yapısı)
Eylemin kimin tarafından yapıldığını vurgulayan edilgen (pasif) cümleler kurmak için kullanılır.
örneğin;
Şiir öğretmeni tarafından yazılmıştır.
The poem was written by her teacher.
El poema fue escrito por su maestra.
Temel Fiillerin Şimdiki Zaman (Presente) Çekimleri ve İşlevleri
Ser
Eylemin durumunu veya niteliğini belirtmek için kullanılıyor.
Ser-şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | Soy |
| Tú | Eres |
| Él/Ella/Usted | es |
| Nosotros/Nosotras | somos |
| Vosotros/Vosotras | sois |
| Ellos/Ellas/Ustedes | son |
Mi hermano es médico.
Kardeşim doktor.
Estar
Eylemin geçici durumunu veya yerini belirtmek için kullanılıyor.
Estar- şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | estoy |
| Tú | estás |
| Él/Ella/Usted | está |
| Nosotros/Nosotras | estamos |
| Vosotros/Vosotras | estáis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | están |
Estoy cansado/a.
Yorgunum.
Tener
Sahiplik, deneyim veya duygu ifadesi için kullanılıyor.
Tener – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | tengo |
| Tú | tienes |
| Él/Ella/Usted | tiene |
| Nosotros/Nosotras | tenemos |
| Vosotros/Vosotras | tenéis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | tienen |
örneğin;
Tengo hambre.
Açım.
Poder
İmkân, yetenek veya izin ifadesi için kullanılıyor.
Poder – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | puedo |
| Tú | puedes |
| Él/Ella/Usted | puede |
| Nosotros/Nosotras | podemos |
| Vosotros/Vosotras | podéis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | pueden |
örneğin;
No puedo ir a la fiesta.
Partiye gidemem.
Querer
İstek veya niyet ifadesi için kullanılır.
Querer – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | quiero |
| Tú | quieres |
| Él/Ella/Usted | quiere |
| Nosotros/Nosotras | queremos |
| Vosotros/Vosotras | queréis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | quieren |
örneğin;
Quiero tomar un café.
Bir kahve içmek istiyorum.
Necesitar
Gereklilik veya ihtiyaç ifadesi için kullanılır.
Necesitar – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | necesito |
| Tú | necesitas |
| Él/Ella/Usted | necesita |
| Nosotros/Nosotras | necesitamos |
| Vosotros/Vosotras | necesitáis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | necesitan |
örneğin;
Necesito ayuda con mi tarea.
Ödevimde yardıma ihtiyacım var.
Saber
Bilgi veya bir yeteneği yapmayı bilme ifadesi için kullanılır.
Saber – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | sé |
| Tú | sabes |
| Él/Ella/Usted | sabe |
| Nosotros/Nosotras | sabemos |
| Vosotros/Vosotras | sabéis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | saben |
örneğin;
Sé hablar inglés.
İngilizce konuşmayı biliyorum.
Deber
Zorunluluk, ödev veya tavsiye ifadesi için kullanılır.
Deber – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | debo |
| Tú | debes |
| Él/Ella/Usted | debe |
| Nosotros/Nosotras | debemos |
| Vosotros/Vosotras | debéis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | deben |
örneğin;
Debes estudiar para el examen.
Sınava çalışmalısın.
Ir
“Ir a + Mastar” yapısıyla yakın gelecek zaman ifadesi için kullanılır.
Ir – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | voy |
| Tú | vas |
| Él/Ella/Usted | va |
| Nosotros/Nosotras | vamos |
| Vosotros/Vosotras | vais |
| Ellos/Ellas/Ustedes | van |
örneğin;
Vamos a salir esta noche.
Bu gece dışarı çıkacağız.
Venir
Bir yerden gelme veya “venir a + mastar” yapısıyla bir neticeye varma ifadesi için kullanılır.
Venir – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | vengo |
| Tú | vienes |
| Él/Ella/Usted | viene |
| Nosotros/Nosotras | venimos |
| Vosotros/Vosotras | venís |
| Ellos/Ellas/Ustedes | vienen |
örneğin;
Vengo de la tienda.
Mağazadan geliyorum.
Hacer
Yapmak/etmek eylemlerinin yanı sıra, hava durumunu belirtmek veya zaman geçişini ifade etmek için kullanılır.
Hacer – şimdiki zaman
| presente | |
|---|---|
| Yo | hago |
| Tú | haces |
| Él/Ella/Usted | hace |
| Nosotros/Nosotras | hacemos |
| Vosotros/Vosotras | hacéis |
| Ellos/Ellas/Ustedes | hacen |
örneğin;
Hace mucho calor.
Çok sıcak.
Seçmeli test
Boşluk Doldurma ve Cümle Tamamlama
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.
Tesekur ederim emeğinize sağlık bu bilgileri kitaba çevirip sunulabilir.
Çok teşekkür ederim. Beğenmeniz beni onore etti. Uzun süre önce yaptım bu siteyi. Aslında düşünmedim değil. Ama biraz rahatsızım uğraşabileceğimi zannetmiyorum. Belki bigün.