Konumuz Şart kipi sınıflarından İspanyolca “basit şart kipi”. Gelecekte yapılması olası bir eylemi: geçmiş zamana gönderme yaparak ifade eder.
| Zaman | Anlamı | İngilizce Anlamı (Yaklaşık) |
|---|---|---|
| Presente Simple | Geniş Zaman, Şimdiki Zaman | Simple Present |
| Pretérito Imperfecto | Sürekli Geçmiş Zaman, Geçmişte Alışkanlık | Past Continuous, Used to, Simple Past (bazı durumlarda) |
| Pretérito Indefinido | Di’li Geçmiş Zaman, Belirli Geçmiş | Simple Past |
| Futuro Simple | Gelecek Zaman | Simple Future (will) |
| Condicional Simple | Şart Kipi (basit), Gelecekteki Olasılık | Simple Conditional (would) |
| Pretérito Perfecto Compuesto | Yakın Geçmiş Zaman, Şimdiki Zamanın Hikayesi | Present Perfect (have/has + past participle) |
| Pretérito Pluscuamperfecto | Miş’li geçmiş zaman | Past Perfect / Pluperfect (had + past participle) |
| Futuro Compuesto | Gelecekte Tamamlanmış Gelecek Zaman | Future Perfect (will have + past participle) |
| Pretérito Anterior | mişli geçmiş zaman hikayesi(edebi) | Past Anterior / Preterite Perfect (had + past participle – hemen önce) |
| Condicional Compuesto | Şart Kipinin Geçmişi (bileşik) | Conditional Perfect (would |
Kullanımı
İspanyolca’da basit şart kipi (condicional simple),
- Gelecekteki olası veya varsayımsal eylemler, genelde bir şarta bağlı olarak (açıkça belirtiliyor veya ima ediliyor). Bu kullanım, İngilizce’deki “would” yapısına benzer ve Türkçedeki “-ırdı, -irdi, -urlardı, -ürlerdi” gibi eklerle olasılık veya varsayım anlamlarını ifade eder.
- Kibar isteklerde veya önerilerde bulunurlar. Türkçedeki mesela; “rica etsem…”, “yapabilir miydiniz…”, “bence… yapmalısınız” gibi ifadelerin kibar bir karşılığı olarak kullanılırlar.
- Geçmişe dair şüpheler veya tahminler yürütürler. Geçmişte olmuş olabilecek bir durum hakkında kesin olmayan bir yargı belirtirken kullanılıyorlar.
İspanyolca basit şart kipi, fiilin tam mastar haline (yani -ar, -er veya -ir sonu atılmadan) aşağıdaki eklerin getirilmesiyle oluşturuluyor:
| Kişi | -ar fiilleri | -er fiilleri | -ir fiilleri | |
|---|---|---|---|---|
| Yo (Ben) | hablaría | comería | viviría | konuşurdum, yerdim, yaşardım |
| Tú (Sen) | hablarías | comerías | vivirías | konuşurdun, yerdin, yaşardın |
| Él/Ella/Usted (O/Siz) | hablaría | comería | viviría | konuşurdu, yerdi, yaşardı |
| Nosotros/as (Biz) | hablaríamos | comeríamos | viviríamos | konuşurduk, yerdik, yaşardık |
| Vosotros/as (Siz) | hablaríais | comeríais | viviríais | konuşurdunuz, yerdiniz, yaşardınız |
| Ellos/Ellas/Ustedes (Onlar/Siz) | hablarían | comerían | vivirían | konuşurlardı, yerlerdi, yaşarlardı |
Koşullu zamanı çekerken aşağıdaki iki noktayı aklınızda bulundurun:
- Üç fiil türünün (-ar/-er/-ir) uçları aynıdır.
- Mastar uçlarla tamamlanır.
- Temel koşul, bu kriterler nedeniyle konjuge etmek için oldukça basittir.
| gelecekti | vendría | would come |
| yapacaktı | haría | would do |
Basit Şart Kipinde Düzensiz Fiiller
Tıpkı basit gelecek zamanda olduğu gibi, bazı fiiller basit şart kipinde de düzensiz köklere sahiptir. Ancak ekler düzenli fiillerle aynıdır. En yaygın düzensiz fiiller şunlardır:
Düzensiz fiiller
| Mastar | Düzensiz Kök | Basit Şart Kipi (Yo) | Türkçe |
|---|---|---|---|
| decir | dir- | diría | derdim |
| hacer | har- | haría | yapardım |
| poder | podr- | podría | edebilirdim |
| querer | querr- | querría | isterdim |
| saber | sabr- | sabría | bilirdim |
| poner | pondr- | pondría | koyardım |
| salir | saldr- | saldría | çıkardım |
| tener | tendr- | tendría | sahip olurdum |
| venir | vendr- | vendría | gelirdim |
| haber | habr- | habría | olurdu |
Kullanım Alanları
Varsayımsal veya Olası Eylemler: Gelecekte gerçekleşmesi muhtemel olmayan veya bir şarta bağlı olan eylemleri ifade ederken kullanılıyor. Türkçedeki “-se/-sa… -ırdı/-irdi” yapısına benzer.
örneğin;
Si estudiara más, aprobaría el examen.
Daha çok çalışsa, sınavı geçerdi.
Me gustaría viajar a España algún día.
Bir gün İspanya’ya seyahat etmek isterdim.
Kibar İstekler ve Öneriler
Birinden bir şey isterken veya bir öneride bulunurken daha nazik bir ifade biçimi sunar. Türkçedeki “acaba…”, “mümkün mü…”, “bence…” gibi ifadelerle benzer bir etki yaratır.
örneğşn;
¿Podría abrir la ventana, por favor?
Acaba pencereyi açabilir miydiniz, lütfen?
Deberías probar este plato.
Bence bu yemeği denemelisin.
Geçmişe Dair Şüpheler ve Tahminler
Geçmişte olmuş olabilecek bir olay hakkında kesin olmayan bir yargıyı ifade ederken kullanılır. Türkçedeki “…olmalıydı”, “…herhalde…” gibi anlamlara gelebilir.
örneğin;
¿Serían las diez cuando llamaste?
Sen aradığında saat on falan mıydı?
Me dijo que llegaría a las cinco, así que ya habría llegado.
Saat beşte geleceğini söyledi, yani şimdi gelmiş olmalı.)
Özetlersek
İspanyolca basit şart kipi, gelecekteki olasılıkları, kibar istekleri ve geçmişe dair tahminleri ifade etmek için kullanılan önemli bir fiil zamanıdır. Oluşturulması genellikle düzenlidir, ancak bazı yaygın fiillerde düzensizlikler bulunuyor. Türkçedeki “-ırdı/-irdi” anlamlarına yakın düşse de, kullanım bağlamına göre farklı nüanslar taşıyabiliyor.
örneğin;
Decir : söylemek ( geçmişte olmuş)
Llamar : geçmişte yapılana istinaden yapılacak olandır.
Akşam arayacağını söyledi.
Dijo que llamaría (conditional)peor la tarde.
Bana soracağını biliyordum.
Sabía que me preguntarías .
Bir istekten bahsederken.
örneğin;
Yapmak istiyorum.
Me gustaría hacer.
I would like to do.
Şartlı ifadelerde..
Sİ….if (eğer)cümleleri
‘ Eğer’cümlesinde İkinci cümle ima içerir.
Eğer istenilenler olursa , neler olabileceğini ifade etmek için kullanılıyor.
- Bu yapı, bazı koşullar yerine getirildiğinde olmuş olacak bir şeyle ilgili olarak kullanılıyor.
- Sonuç cümlesi durum istediğimiz gibi olmadıysa olanaksız.
Si + Imperfect dilek kipi
| Si + Past (Imperfect) Subjunctive | conditional |
Yağmur yağarsa, şemsiyemi al