Japonca zaman
Japonca’da zamanı ifade etmek için kullanılan çeşitli ifadeler ve zaman zarfları vardır. Fiillerin kökleri ve eklemeleri, zamanın ifadesinde önemli bir rol oynar. Ancak, zaman ifadeleri İngilizce’de olduğu gibi kesin ve ayrıntılı değildir; genellikle bağlam ve cümlenin genel yapısı, zamanın ne şekilde anlaşılması gerektiğini belirler.
Japonca’da “-ます” (-masu) ekini kullanmak, genellikle kibarlık ve resmiyet katmak amacıyla kullanılıyor. Bu ek, bir eylemin gerçekleşme olasılığını veya planladığını belirtir. Özellikle iş veya resmi durumlarda, bu ek sıklıkla tercih ediliyor.
Ayrıca, Japonca’da zaman ifadeleri genellikle bir bağlam içinde anlam kazanır. “-ています” (-teimasu) veya “-ている” (-teiru) yapısı da şu andaki bir durumu ifade etmek için kullanılıyor.
Örneğin:
Shokuji o shiteimasu.
Şu anda yemek yiyorum.
Gelecek zamanı ifade etmek için özel bir zaman belirtilimi yoktur. Gelecekle ilgili konuşulurken genellikle gelecek tarihler veya olaylar hakkında konuşulan bağlam ve ifadelerle belirtiliyor. Gelecekten bahsedeceksek dün,evvelki gün ,geçen Salı,geçen…gibi zaman belirtici zarflar ile zamanı belirleyebiliriz.
Örneğin:
Raishuu, ryokou shimasu.
Gelecek hafta seyahat edeceğim.
Bu durumlar göz önüne alındığında, Japonca’da zaman ifadeleri sıklıkla bağlam ve cümlenin genel yapısı ile belirleniyor.
Zaman evreleri 3 grup fiilin şekil değişikliği ile meydana geliyor. Bu yüzden çekimleri ezberlersek işimiz kolaylaşır.
Japonca’da “zaman” demek “時 (とき – toki)” ya da “時間 (じかん – jikan)” olarak ifade ediliyor. Ayrıca, Japonca’da zaman, eylemin gerçekleşme anını, geçmiş ya da gelecek zamanı belirtir. Bu bağlamda Japonca zaman, eylemlerin zaman içindeki konumunu belirtir.
Konularımız arasından fiiller konusu ile fiillerin nasıl gruplaştığına bakabilirsiniz. Fiillerin gruplaşması , sınıflandırılması ile çoğu ifadeyi kullanabiliriz. Hiragana tablosundaki oynamalar ile fiiller değişiyor. Sütunlar arası oynamalarla ve aldığı eklerle emir, koşullu ifadeler, geçişli ya da geçişsiz olması…gibi bir sürü anlatım ifadelerine bu oynamalar ile yapıyoruz.
# ÖRNEKLERSEK…
Bu ekmeği ben yaptım.
Watashi wa kono pan o tsukurimashita.(geçmiş)
Bu ekmeği ben yapacağım
Watashi wa kono pan o tsukurimasu (gelecek)
Bu ekmeği ben yapıyorum.(şimdiki zaman)
Watashi wa kono pan o yatte imasu.( te imasu – şimdiki zaman)
bu ekmeği ben yarın yapacağım (dedik ve yarın kelimesini görünce bildikki sonra yapacak..)
Watashi wa ashita kono pan o tsukurimasu.
# bu arada ekmeği hakikaten ben yaptım. Üstüne basıp tarifini alın…
Aslında bu kadar basit…
Aşağıdaki zaman linkleri ile zaman evrelerini çalışmaya başlayın.
| 1.grup | ku,gu ,su,tsu,nu,bu,mu,ru (godan fiiller) |
| 2.grup | sadece ru(eru-iru) |
| 3.grup | kuru,suru |
Zaman evreleri aşağıda sınıflandırılmıştır.
Japonca’da iki adet zaman bulunuyor.
1. Geçmiş olmayan / non-past
(şimdiki zaman-gelecek zaman)
Te imasu (şimdiki zaman) (kiteimasu) – giyiyorum
Masu form(olumlu-kibar) gelecek zaman (kimasu) – giyeceğim
Nai form(olumsuz-kibar olmayan) (kiteimasen) – giymiyorum
2. Geçmiş zaman / past
~mashita(olumlu-kibar) kimashita) – giydim
Ta form(olumlu-kibar olmayan) (kita) – giydi
~masen deshita(olumsuz-kibar) (kimasen deshita) – giymedim
Nakatta form(olumsuz-kibar olmayan) (kinakatta) – giymedi.
Şartlı zamanlar
Şartlı Geçmiş Zaman (conditional form)
(kitara) – giyersem/giysinlerse
Şartlı şimdiki zaman (conditional form)
(kireba) – giyiyorsam/giyselerse
Şartlı Gelecek Zaman (tahmin)
(kiru darou) – giyiyordur/giyecektir