Japonca olumsuz cümleler / informal gayri resmi-geniş zaman konusuna başlamadan önce sitemizdeki Japonca Nai Formu dersine göz atabilirsiniz. Günlük ve samimi konuşmalarda olumsuz cümle kurmak için genellikle fiilin sözcük köküne “-nai” (ない) ekinin eklenmesi gerekir. Şimdi informal olumsuz cümlelerin geniş ve gelecek zaman için nasıl oluşturulabileceğine dair kurallara ve günlük örneklere bakalım.
| Sözlük Hali | Türkçe Anlamı | İnformal Olumsuz (-nai) | Olumsuz Anlamı |
|---|---|---|---|
| Yomu | Okumak | Yomanai | Okumamak |
| İku | Gitmek | İkanai | Gitmemek |
| Taberu | Yemek yemek | Tabenai | Yememek |
| Miru | Görmek, bakmak | Minai | Görmemek |
| Kaku | Yazmak | Kakanai | Yazmamak |
1. Günlük Konuşma Dilinde İnformal Olumsuz Cümle Örnekleri
Samimi konuşmalarda fiillerin, sıfatların ve isimlerin düz olumsuz halleri çok sık kullanılır. Aşağıdaki örneklerde kelimelerin cümle içindeki görevlerini inceleyebilirsiniz:
Tabenai yo.
Yemeyeceğim.
Bu cümlede, (tabenai) yemeyeceğim anlamında ve (yo) ise gayri resmi bir vurgu ekidir.
örneğin;
Sore wa suki janai.
Onu sevmiyorum.
(suki janai) sevmiyorum anlamındadır.
(sore wa) ise “o” veya “onu” anlamında bir nesne belirtmektedir
İkanaide!
Gitme!
(İkanaide “gitme” anlamında samimi bir yasak/ünlem olarak kullanılır.).
Kore wa wakaranai yo.
Bunu anlamıyorum / bilmiyorum.
(Wakaranai “anlamıyorum” demektir; kore wa ise “bu” anlamında nesneyi belirtir.).
Kawanai hō ga ii yo.
Satın almamak daha iyi.
(Kawanai satın almamak anlamındadır; hō ga ii ise “daha iyi” anlamında tavsiye kalıbıdır.).
Shinaide!
Yapma!
(Shinaide “yapma” anlamında günlük konuşmada ünlem olarak kullanılır.).
Are wa hoshikunai.
Onu istemiyorum.
(Hoshikunai istemiyorum anlamındadır; are wa ise uzaktaki “o / onu” nesnesini belirtir.).
Kore o tsukawanaide kudasai.
Lütfen bunu kullanmayın / kullanma lütfen.
(Tsukawanaide kudasai “lütfen kullanmayın” anlamındadır; kore o ise “bunu” nesnesini belirtir.).
Ano eiga wa omoshirokunakatta.
Şu film ilginç değildi.
(Omoshirokunakatta İ-sıfatının geçmiş zaman olumsuzudur ve “ilginç değildi” anlamındadır; ano eiga wa ise “şu film” demektir.).
Sore o shinjinai hō ga ii.
Ona inanmamak daha iyi.
(Shinjinai hō ga ii inanmamak daha iyi anlamındadır; sore o ise “ona” veya “onu” nesnesini belirtir.)
Temel Özne ve Nesne İle Kurulan Kısa Örnekler
örneğin;
Watashi wa hon o yomanai.
Ben kitap okumam.
Mesela;
Anata wa yasai o tabenai.
Sen sebze yemezsin.
örneğin;
Kare wa gakkō ni ikanai.
O, okula gitmez.
Watashitachi wa terebi o minai.
Biz televizyon izlemeyiz.
2. Fiil Gruplarına Göre İnformal Olumsuz Çekim Kuralları
Japoncada U-fiilleri, Ru-fiilleri ve düzensiz fiiller için farklı olumsuzlaştırma kuralları bulunmaktadır. Şimdi her bir kategori için informal olumsuz cümlelerin geniş zaman (present tense) için nasıl oluşturulduğuna bakalım.
A) U-Fiilleri (1. Grup / Godan Fiilleri)
Ancak tek başına 「u」 ile biten fiillerde 「wa」 sesine dönüşür (-wanai).
hanasu (konuşmak) → hanasanai (konuşmamak)
au (buluşmak / uymak) → awanai (buluşmamak / uymamak)
nomu (içmek) → nomanai (içmemek)
matsu (beklemek) → matanai (beklememek)
kaeru (dönmek) → kaeranai (dönmemek)
Kare wa Nihongo o hanasanai.
O, Japonca konuşmaz.
örneğin;
Watashi wa osake o nomanai.
Ben alkol içmem.
Resmi Olumsuz (-masen) Karşılıkları: U-fiillerini resmi olumsuz (-masen) yapmak istediğimizde, -nai önündeki “-a” sesi “-i” sesine dönüşür ve sonuna “-masen” eklenir:
hanasanai (konuşmamak) → hanashimasen
awanai (uymamak) → aimasen
nomanai (içmemek) → nomimasen
matanai (beklememek) → machimasen
B) Ru-Fiilleri (2. Grup / Ichidan Fiilleri)
Ru-fiillerinin sözlük formu genellikle “-iru” veya “-eru” ile biter. Bu fiillerin informal olumsuz hali oldukça basittir: Fiilin sonundaki “-ru” ekini doğrudan atar ve yerine “-nai” ekleriz.
miru (görmek) → minai (görmemek)
neru (uyumak) → nenai (uyumamak)
oshieru (öğretmek) → oshienai (öğretmemek)
Resmi Olumsuz (-masen) Karşılıkları: Ru-fiillerinde ise -nai formundaki “-nai” eki doğrudan atılır ve yerine “-masen” getirilir:
minai → mimasen
nenai → nemasen
C) Düzensiz Fiiller (Suru ve Kuru)
Düzensiz fiillerin informal olumsuz hali kendi özel kök değişimlerine göre çekimlenir:
örneğin;.
Suru (yapmak) → Shinai (yapmamak)
O diyet yapmaz.
Kanojo wa daietto o shinai
örneğin;.
Kare wa shukudai o shinai.
O, ödev yapmaz.
örneğin;.
Kuru (gelmek) → Konai (gelmemek)
Kare wa pātī ni konai.
O, partiye gelmez.
Ru-fiillerinde “-nai” atılıp doğrudan “-masen” eklenir (tabe-nai → tabe-masen).
Ancak U-fiillerinde “-nai” önündeki “-a” sesi mutlaka “-i” sesine dönüşür (ika-nai → iki-masen). Asla ikamasen denmez!
Test
Okuma Pratiğine Başlamak İçin: İnternet tarayıcınıza “Lenguia Japanese Short Stories” yazarak bu sade kitaplığa ulaşabilir ya da doğrudan ücretsiz yetişkin hikayelerinin listelendiği https://www.lenguia.com/stories/japanese adresini ziyaret ederek ilk güncel metninizi seçebilirsiniz