İtalyanca edatlar (preposizioni), bir kelimenin diğer bir kelime ile olan ilişkisini belirleyen kelimelerdir. Edatlar birbiriyle alakası olmayan iki sözcüğü bağlayarak aralarındaki ilişkiyi ifade eder ve yalnız olduklarında anlamsızdır.
İçindekiler
İtalyanca edatlar, dilbilgisinde önemli bir rol oynarlar ve kelimeler arasındaki ilişkiyi belirlerler. Bu edatlar, yer, zaman, yönelme, kaynak ve sebep gibi çeşitli bağlamlarda kullanılır. Örneğin, “a” edatı bir hedefi veya bir kişiyi belirtirken, “di” edatı kökeni veya malzeme türünü belirtir. Ayrıca, tanım edatları (articoli determinativi) ile birleşerek isimlere özel bir anlam katarlar.
Öğrenenler, bu edatları doğru bir şekilde kullanarak cümlelerini zenginleştirebilir ve iletişim becerilerini geliştirebilirler. Edatların doğru kullanımı, İtalyanca dilbilgisinin temel bir parçasını oluşturur ve dilin anlamını derinleştirir.
Bu temel bilgilerle, öğrenciler İtalyanca’da günlük iletişimde daha başarılı olabilir ve dilin zenginliğini keşfederken daha güvenli hissedebilirler.
Örneğin;
Okul (scuola ) ve gelmek (venire )
Edat kullanarak birbiriyle ilişkisi olmayan bu iki kelimeyi anlamlı hale getireceğiz
Okul-dan geliyorum-Vengo da scuola
Okul-a geliyorum-Vengo a scuola
Okul-a doğru geliyorum-Vengo a scuola
Okul-un içinden geçip geldim.-Sto entrando nella scuola
İtalyanca edatlar, bir olayı ifade ederken belirli bir lokasyonu, zamanı veya ilişkiyi göstermek için kullanılan kelimelerdir. Genellikle bir ismin önüne gelirler ve çeşitli bağlamlarda kullanılırlar. İşte İtalyanca edatların kullanımına dair temel bilgiler:
- Lokasyon Belirtme:
- Sono a casa. (Evdeyim.)
- Vivo in Italia. (İtalya’da yaşıyorum.)
- Il libro è su tavolo. (Kitap masanın üstünde.)
- Zaman Belirtme:
- Arrivo alle 3. (Saat 3’te geliyorum.)
- Vado in vacanza in agosto. (Ağustos’ta tatile gidiyorum.)
- Partiamo per il weekend. (Hafta sonu için ayrılıyoruz.)
- İlişkiyi Gösterme:
- Il regalo è per te. (Hediye senin için.)
- Studio con i miei amici. (Arkadaşlarımla birlikte çalışıyorum.)
- Fiil-İsim Bağlamı:
- Parlare di amore. (Aşk hakkında konuşmak.)
- Pensare a te. (Seni düşünmek.)
- Sognare di viaggiare. (Seyahat etmeyi hayal etmek.)
- İsim-İsim Bağlamı:
- Amico di Maria. (Maria’nın arkadaşı.)
- Libro di storia. (Tarih kitabı.)
- Sıfat-İsim Bağlamı:
- Persona di talento. (Yetenekli kişi.)
- Città di mare. (Deniz kenarındaki şehir.)
Bu örneklerde, edatların farklı bağlamlarda nasıl kullanıldığını görebilirsiniz. İtalyanca’da edatların doğru bir şekilde kullanılması, bir cümlenin anlamını netleştirmek ve iletişimi güçlendirmek için önemlidir.
İtalyanca edatlar birkaç gruba ayrılır.
Cümlede kullanıldığında anlam kazanırlar.
Edatlar bir amaç için kullanılır : zaman-durum-yön
- Zaman edatları (di,da,su,per,in,fra/tra,a )
- Yön edatları (a,da)
- Yer edatları (a,in,su)
İtalyanca’da tanım edatları (articoli determinativi) ile kullanılan bazı yaygın edatlar bulunmaktadır. Bu edatlar, isimlerden önce gelirler ve genellikle tanımlanan ismin cinsiyetine ve sayısına bağlı olarak değişirler.
örneğin..
a+il=al
da+la=dalla
su+il=sul
| eril | ünsüzden önce | i̇l | i | un |
| eril | z, gn, ps, x, y ve s + ünsüzden | lo | gli | uno |
| eril | ünlülerden önce | l’ | gli | un |
| dişil | ünlülerden önce | la | le | una |
| dişil | ünsüzlerden önce | l’ | le | un’ |
| edat | LO | L’ | LA | İ | GLİ | LE | İL |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| DI | dello | dell’ | della | dei | degli | delle | del |
| A | allo | all’ | alla | ai | agli | alle | al |
| DA | dallo | dall’ | dalla | dai | dagli | dalle | dal |
| IN | nello | nell’ | nella | nei | negli | nelle | nel |
| CON | con lo | con l’ | con la | coi | con gli | con le | con il |
| SU | sullo | sull’ | sulla | sui | sugli | sulle | sul |
| PER | per lo | per l’ | per la | per i | per gli | per le | per il |
| TRA | tra lo | tra l’ | tra la | tra i | tra gli | tra le | tra il |
| FRA | fra lo | fra l’ | fra la | fra i | fra gli | fra le | fra il |
Kullanım yerleri;
Bu yer edatları, bir nesnenin konumu hakkında bilgi vermek için cümle içinde kullanılırlar.
İn
İtalyanca edatlar da genellikle ‘in’ edatı ulus, devlet, bölge ya da
-eria ile biten kelimelerle kullanılır.
| İNG | TÜR | |
|---|---|---|
| in | at/to/by/in | -de,da/-e doğru/yoluyla/-de ,-da,içinde |
| tan.ed. | ||
|---|---|---|
| in + | İl | Nel |
| in + | le | Nelle |
Zamanı açıklamak için: saat-gün-yıdan önce …
örneğin;
I born at 1936
Ben 1936’da doğdum
Sono nato nel 1936
banca(banka),albergo(otel),cittá(şehir)…
örneğin;
I am in the bank.
Ben bankadayım.
Sono in banca.
Birinin hareketini veya yerini (şehir, yer) belirtmek için:
örneğin;
I am leaving in İtaly.
İtalya’dan gidiyorum.
Parto in İtaly.
Durumu belirtmek için: isim / nesne / sıfattan önce
örneğin;
He is very successful in physics.
Fizikte çok başarılı.
Ha un grande successo in fisica.
di
(of,to,for,in,than…)
(-nin,-den,göre,-karşı,içinde…)
Bir şeyin kökenini belirtmek için(…dan yapılmış..)
Den önce kullanılır : nesne/şehir/ülke
That woman is from China
O kadın Çin’den(çinli)
Quella donna é di cina.
örneğin;
This table is made of stone.
Bu masa taştan yapılmıştır.
Questo tavolo è realizzato di pietra
İtalyanca edatlar da ‘di’ Bir şeyin parçasını belirtmek için Aitlik duygusu verir.
Ho dato un regalo alla madre del mio amico.
I gave a gift to my friend’s mother.
Arkadaşımın annesine bir hediye verdim.
örneğin;
Ho dato il cibo del gatto.
I gave the cat’s food.
Kedinin yemeğini verdim.
this dog is Jane’s……
Bu köpek Jane’in ……
questo cane é di Jane
karşılaştırma
Karşılaştırmak, Konu, tamamlayıcı, yüklem
2. nesne/isim den sonra
My friend is taller than me
Arkadaşım benden daha uzun
İl mio amico é piú alto di me.
örneğin;
Questa macchina è costosa della tua
This car is expensive than yours
Bu araba seninkinden pahalı
Bir eylemin nedenini belirtmek için
İsimlerden önce
örneğin
She fainted because of the fatigue.
Yorgunluk yüzünden bayıldı.
é svenuta a causa della stanchezza.
örneğin;
Di+isim/fiil/sıfat
Ella é venuto a casa di stanco
She came home tired.
Eve yorgun geldi.
Tanımlarda
| Kimya Bölümü | Dipartimento di chimica | Chemistry department, |
da
‘da’ (at/by/from/to)
Nesne,isim,şehir ve ülke isimlerinden önce =_dan,-den beri…
örneğin;
I am coming from İtaly
Ben italya’dan geliyorum
Vengo da İtalia
amaç
örneğin;
A good movie to watch
İzlemek için iyi bir film
un buon film da guardere
con
‘con’(with/by/to/in/on)
‘con’(ile,-den,de,içinde..
Kim ve ne ile bir eylem yapılır.
örneğin;
I am playing volleyball with my friends.
Arkadaşlarımla voleybol oynuyorum.
Sto giocando a pallavolo con i miei amici.
Aracı belirtmek için
Araç isimlerinden önce
örneğin;
He arrived at the home with bus.
Eve otobüsle geldi.
Sono arrivato a casa con l’autobus.
Durumu belirtmek için.
isimlerden önce
örneğin;
Walk with silence
Sessizlikle yürüyün
Cammina con il silenzio
Önce: nesne / kişisel isimler
I always go for shopping with George
Ben her zaman George ile alışverişe giderim
Vado sempre a fare shopping con George
nitelemek için
sıfatlardan önce
My friend is coming with blonde lady.
Arkadaşım sarışın bayanla geliyor.
İl mio amico stanarrivando con bionda signora.
örneğin;
He gave me with an unhappy face..
Bana mutsuz bir yüzle verdi.
Mi ha dato con una faccia infelice.
My mother is making a white cake with red fruits.
Annem kırmızı meyvelerle beyaz bir pasta yapıyor.
Mia madre sta facendo una torta bianca con rossi frutti.
A
‘A’(/to/in/at/from)
‘A’(göre,karşı,-e doğru,-ye
İsim ve nesneden önce: kime veya hangi eyleme yönlendirdiği..
örneğin;
Now I am going to shopping.
Şimdi alışverişe gidiyorum.
Ora vado a fare shopping.
He arrived at thehome.
Eve geldi.
È arrivato a casa.
bir yerin nerede olduğunu belirtmek için,
şehir/lokasyon ve yön adından sonra ..
örneğin;
The police station is near the cinema.
Polis karakolu sinemanın yanında
La stazione di polizia è vicino al cinema.
Dolaylı konuşma
isimleren önce
örneğin;
Always be quiet in this section.
Bu bölümde daima sessiz olun.
Stai sempre calmo a questa sezione.
zamanı belirtmek için
saat/gün/dakika.dan önce
örneğin;
I came to İtaly at 10 o’clock
Saat 10’da italya’ya geldim
Sono venuto in Italia alle 10 in punto
Per
Zaman ve sürekliliği belirtmek
yıl / gün / ay ..ince kullanılır.
örneğin;
I worked for 10 years in Japan
Japonya’da 10 yıl çalıştım
Ho lavorato per 10 anni in Giappone.
Nedenini belirtmek için
isimlerden önce
örneğin;
I couldn’t come about the traffic
Trafikten gelemedim
Non potrei venire per il traffico.
Questo pane è per mio amico
This bread is for my friend.
Bu ekmek arkadaşım için.
Fiyat veya ölçü belirtirken
rakamlardan önce
örneğin;
He bought the car for 20.000 dolar.
Arabayı 20.000 dolar karşılığında aldı.
Ha comprato l’auto per 20.000 dolar.
Amaç belirtmek için
Fiillerden önce
örneğin;
I came early for rest
Dinlenmek için erken geldim
Sono venuto presto per riposare.
Per+stare : birşeyler yapmak için
Fra/Tra
‘Fra-tra’-between/among/within/in
‘Fra-tra’-arasında,arasına,içinde
zaman
Önce:gün/ay/saat
örneğin;
I’ll be back in eight months.
8 ay sonra dönerim.
Torno fra otto mesi
Bir şeyin ait olan parçasını belirtirken
isimlerden önce
örneğin;
She is the best in my friends
O arkadaşlarımın en iyisi
Lei é la migliore tra i miei amici.
bazı kişiler arasındaki ilişkiyi anlatırken..
örneğin;
C’é qualcosa di sbagliato tra George e Linda.
There is something wrong between George and Linda.
George ve Linda arasında bir sorun var.
Eylemin sebebini açıklarken..
Everyday I am running between school and home
Her gün okul ve ev arasında koşuyorum
Sto correndo ogni giorno tra scuola e casa.
by(içinde,tarafından): entro
except (dışında): eccetto
without (olmadan..): senza
until (-a kadar..): fino a
after (sonra) : dopo
before (önce): prima di
during (boyunca,sırasında..): durante