Geçmiş zaman ve fiiller : İtalyanca ders 16

Geçmiş zaman ve fiiller

---

İtalyanca ders 16 konumuz “Geçmiş zaman ve fiiller”.öncesinde yeni kelimeler öğreniyoruz.

---

---

Bu ders ve öncesinde öğrendiklerimizle beraber 100 ‘e yakın kelime öğrendik. Doğrusu yavaş yavaş artık konular genişliyor. Önce işlediğimiz derste şimdiki zamana değinmiştik. Şimdi geçmiş zamanın özet anlatımını yapacağım. Önce ne yapmamız lazım?

---

• Önce essere ve Avere fiillerinin şimdiki zaman çekimlerini tam olarak öğrenin. (Bunlar yardımcı fiil olarak kullanılacak.)
• Düzenli fiillerin Participio Passato oluşumunu öğrenin:
  • -are → -ato (parlare → parlato)
  • -ere → -uto (vedere → visto – düzensizlere dikkat!)
  • -ire → -ito (aprire → aperto – düzensizlere dikkat!)
• En sık kullanılan düzensiz fiillerin Participio Passato hallerini öğrenmeye başlayın.
  Örneğin: essere → stato, avere → avuto, fare → fatto, dire → detto, leggere → letto, scrivere → scritto, vedere → visto, prendere → preso, mettere → messo, venire → venuto, andare → andato).
• Hangi fiillerin “essere” ile, hangilerinin “avere” ile çekildiğini anlamaya çalışın. (Mesela; hareket ve durum değişikliği fiillerinin “essere” ile çekildiğini)

Açıkcası italyanca’da temel olarak öğrenmeniz gereken iki ana geçmiş zaman bulunur. Önce başlangıç için aşağıdaki iki geçmiş zamana odaklanmak en iyisidir:

---

Passato Prossimo (Yakın Geçmiş Zaman)

İlk Öğrenilmesi Gereken zamanlardan biridir. Çünkü, Günlük konuşmada en sık kullanılan geçmiş zaman şeklidir. Yakın zamanda olmuş veya etkisi hala devam eden olayları anlatmak için idealdir. İngilizce’deki “Present Perfect” ve bazı durumlarda “Past Simple” karşılığına gelebilir.

özet olarak oluşumu
Yardımcı fiil “essere” (olmak) veya “avere” (sahip olmak) fiilinin şimdiki zaman çekimi + asıl fiilin Participio Passato (geçmiş zaman ulaç) hali.

---

örneğin;
Loro hanno letto il libro.
Onlar kitabı okudular.

Essere

Essere genellikle hareket fiilleri (gitmek, gelmek, çıkmak, inmek vb.), durum değişikliği fiilleri (doğmak, ölmek, büyümek vb.) ve “essere” ile çekilen dönüşlü fiiller. Participio Passato, özneyle cinsiyet ve sayıda uyumlu olur.

Kişi Zamiri	Essere=Şimdiki Zaman Çekimi
io	sono
tu	sei
lui/lei/Lei	è
noi	siamo
voi	siete
loro	sono

---

Avere

Avere ile Çekilenlerin çoğu geçişli fiil (nesne alan fiiller) ve bazı geçişsiz fiiller. Participio Passato genellikle değişmez (bazı özel durumlarda “avere” ile çekilen bazı fiillerde nesne zamirleriyle uyum olabilir, ancak başlangıç için bu detaya girmenize gerek yok).

Kişi Zamiri	Avere=Şimdiki Zaman Çekimi
io	ho
tu	hai
lui/lei/Lei	ha
noi	abbiamo
voi	avete
loro	hanno

---

Imperfetto (Di’li Geçmiş Zaman)

Sonra Öğrenilmesi Gereken bir zaman çünkü Passato Prossimo kadar sık olmasa da, geçmişteki alışkanlıkları, süregelen durumları, betimlemeleri veya eş zamanlı olarak gerçekleşen olayları anlatmak için önemlidir. İngilizce’deki “Past Continuous” ve bazı durumlarda “Used to” karşılığına gelebilir.

Örnek olarak oluş: Fiilin köküne belirli sonekler eklenerek oluşturulur:

---

-are → -avo, -avi, -ava, -avamo, -avate, -avano.
örneğin; parlare → parlavo, parlavi, parlava, parlavamo, parlavate, parlavano

-ere → -evo, -evi, -eva, -evamo, -evate, -evano.
Örneğin; vedere → vedevo, vedevi, vedeva, vedevamo, vedevate, vedevano

-ire → -ivo, -ivi, -iva, -ivamo, -ivate, -ivano.
örneğin; dormire → dormivo, dormivi, dormiva, dormivamo, dormivate, dormivano)

---

Bu iki temel geçmiş zamanı iyice öğrendikten sonra, daha az kullanılan ama yine de önemli olan diğer geçmiş zamanlara geçebilirsiniz

• Passato Remoto (Uzak Geçmiş Zaman): Genellikle edebi metinlerde ve Güney İtalya’nın bazı bölgelerinde kullanılır. Uzak geçmişte, tamamlanmış ve etkisi günümüze ulaşmayan olayları anlatır.
• Trapassato Prossimo (Yakın Geçmişin Geçmişi): Passato Prossimo’dan önce gerçekleşmiş olayları anlatır (İngilizce’deki “Past Perfect”e benzer). Yardımcı fiillerin Imperfetto çekimi + Participio Passato ile oluşur.
• Trapassato Remoto (Uzak Geçmişin Geçmişi): Passato Remoto’dan önce gerçekleşmiş olayları anlatır (edebi metinlerde çok sık kullanılır). Yardımcı fiillerin Passato Remoto çekimi + Participio Passato ile oluşur.

---

Şimdiki zaman için tekrar

---

---

---

---

---

---

---

---

Geçmiş zaman örnekler

---

---

---

Essere örneğin;
Io sono andato/a a Roma.
Ben Roma’ya gittim.

---

Avere – örneğin;
Tu hai visto quel film?
Sen o filmi gördün mü?

---

örneğin;
La donna ha lavato le tazze.
Kadın bardakları yıkadı.
lavare (yıkamak) fiili avere ile çekilir ve participio passato’su lavato’dur.

---

Geçmiş zaman ve fiiller – şimdiki zaman için örnekler

şimdi karşılaştırma yapabilmeniz için aynı cümleleri iki zamanda görebilirsiniz. Ayrıca fiillerin de nasıl bir hal aldığını yukarıda anlatılanlarla pekiştirebilirsiniz.

---

---

örneğin;
Öğretmenler geliyorlar.
gli insegnanti stanno venendo.
Gli insegnanti sono venuti.
Öğretmenler geldiler.
venire (gelmek) fiili essere ile çekilir ve çoğul erkek özneye göre participio passato’su venuti’dir.

Mesela;
O bir sandalye getiriyor.
Lui sta portando una sedia.
Lui ha portato una sedia.
O bir sandalye getirdi.
portare (getirmek) fiili avere ile çekilir ve participio passato’su portato’dur.

örneğin;
O bir kalemi gösteriyor.
Lei sta mostrando la matita.
Lei ha mostrato la matita.
O bir kalemi gösterdi.
mostrare (göstermek) fiili avere ile çekilir ve participio passato’su mostrato’dur.

---

örneğin;
Çocuklar kapıyı açıyorlar.
i bambini stanno aprendo la porta.
I bambini hanno aperto la porta.
Çocuklar kapıyı açtılar.
aprire (açmak) fiili avere ile çekilir ve düzensiz participio passato’su aperto’dur.

örneğin;
Ben bir otobüs ve bir otomobil görüyorum.
Io sto vedendo un autobus e un’automobile.
Io ho visto un autobus e un’automobile.
Ben bir otobüs ve bir otomobil gördüm.
vedere (görmek) fiili avere ile çekilir ve düzensiz participio passato’su visto’dur.

örneğin;
Bir tabak ve bir bıçak görüyoruz.
Stiamo vedendo un piatto e un coltello .
Abbiamo visto un piatto e un coltello.
Biz bir tabak ve bir bıçak gördük.
vedere (görmek) fiili avere ile çekilir ve düzensiz participio passato’su visto’dur.

---

---

---

örneğin;
Kadın bardakları yıkıyor.
La donna sta lavando le tazze.
La donna ha lavato le tazze.
Kadın bardakları yıkadı.
lavare (yıkamak) fiili avere ile çekilir ve participio passato’su lavato’dur.

İtalyanca ders 16 test

---

---

---

---