Dil bilgisinde İspanyolca zaman (tiempos), eylemlerin sadece ne zaman yapıldığını değil, aynı zamanda nasıl bir bakış açısıyla aktarıldığını da belirler. Bir eylemin tamamlanıp tamamlanmadığı, geçmişte sürekli mi yapıldığı yoksa bir anlık mı olduğu gibi detaylar, seçeceğiniz zaman kalıbını doğrudan değiştirir.
İspanyolcada zamanlar yapılarına göre iki temel gruba ayrılır:
- Basit Zamanlar (Tiempos Simples): Tek bir fiilden oluşan, köke gelen eklerle yapılan zamanlardır (Örn: Şimdiki Zaman, Gelecek Zaman).
- Bileşik Zamanlar (Tiempos Compuestos): Adından da anlaşılacağı gibi, yardımcı bir fiil (haber fiili) ile esas fiilin birleşmesiyle meydana gelen zamanlardır (Örn: Yakın Geçmiş Zaman).
İspanyolca zamanların mantığını tam olarak kavrayabilmek ve aşağıda listelenen tüm zaman kalıplarını doğru inceleyebilmek için öncelikle çok önemli bir kavramı anlamamız gerekir: Kip (Modo).
Kip (Modo) Nedir?
Günlük hayatta hepsine genel olarak “zaman” deyip geçsek de, aslında fiiller konuşanın niyetine ve konuşma şekline göre biçim değiştirir. Eylemi gerçekleştiren kişi bir emir mi veriyor, kendi düşüncesini veya şüphesini mi söylüyor, yoksa sadece kesin bir gerçeği mi aktarıyor?
İşte konuşmacının eyleme karşı takındığı bu tutuma Kip (Modo) denir. İspanyolcada toplam 18 zaman kalıbı bulunur ve bunların 10 tanesi en çok kullanacağımız Haber Kipi’ne aittir.
Haber Kipi (Modo Indicativo)
Haber kipi; geçmişte yapılmış, şu an yapılan veya gelecekte yapılacak olan gerçek olaylar, kesin eylemler ve somut durumlar hakkında konuşmak için kullanılır. “Yaptı mı?”, “Yapıyor mu?”, “Yapacak mı?” gibi soruların net ve kesin cevapları bu kipte saklıdır.
Aşağıdaki bağlantıları inceleyerek İspanyolca Haber Kipi’ndeki tüm zamanların ayrıntılı anlatımlarına, çekim tablolarına ve kullanım örneklerine ulaşabilirsiniz:
İspanyolca öğrenirken bu kipi doğru kavramak, günlük iletişiminizin temelini atacaktır. Çünkü kendinizi ifade ederken kuracağınız cümlelerin büyük çoğunluğunda, olayları net ve nesnel biçimde aktarmak için bu zaman kalıplarından yararlanacaksınız
| Zaman | Anlamı | İngilizce Anlamı (Yaklaşık) |
|---|---|---|
| Presente Simple | Geniş Zaman, Şimdiki Zaman | Simple Present |
| Pretérito Imperfecto | Sürekli Geçmiş Zaman, Geçmişte Alışkanlık (Şimdiki Zamanın Hikayesi) | Past Continuous, Used to, Simple Past (bazı durumlarda) |
| Pretérito Indefinido | Di’li Geçmiş Zaman, Belirli Geçmiş | Simple Past |
| Futuro Simple | Gelecek Zaman | Simple Future (will) |
| Condicional Simple | Şart Kipi (basit), Gelecekteki Olasılık | Simple Conditional (would) |
| Pretérito Perfecto Compuesto | Yakın Geçmiş Zaman, Şimdiki Zamanla Bağlantılı Geçmiş | Present Perfect (have/has + past participle) |
| Pretérito Pluscuamperfecto | Miş’li Geçmiş Zamanın Hikayesi (-mişti) | Past Perfect / Pluperfect (had + past participle) |
| Futuro Compuesto | Gelecekte Tamamlanmış Gelecek Zaman | Future Perfect (will have + past participle) |
| Pretérito Anterior | Edebi Geçmiş Zaman (Geçmişte Öncelik Zamanı) | Past Anterior / Preterite Perfect (had + past participle – hemen önce) |
| Condicional Compuesto | Şart Kipinin Geçmişi (bileşik) | Conditional Perfect (would have + past participle) |
İspanyolca zaman dilimlerini ikiye ayrılıyor fakat aralarında gene tamamlanıp tamamlanmadığına dair bölünmeler oluyor.
Bileşik zamanlar
| Zaman | Yar. Fiil + ortaç | İngilizce Anlamı |
|---|---|---|
| Pretérito Perfecto Compuesto | haber (şimdiki) + -ado/-ido | Present Perfect (have/has + past participle) |
| Pretérito Pluscuamperfecto | haber (geçmiş) + -ado/-ido | Past Perfect / Pluperfect (had + past participle) |
| Futuro Compuesto | haber (gelecek) + -ado/-ido | Future Perfect (will have + past participle) |
| Condicional Compuesto | haber (şart) + -ado/-ido | Conditional Perfect (would have + past participle) |
| Pretérito Anterior (edebi) | haber (belirli geçmiş) + -ado/-ido | Past Anterior / Preterite Perfect (had + past participle – hemen önce) |
| Pretérito Perfecto de Subjuntivo | haber (dilek-şimdiki) + -ado/-ido | Present Perfect Subjunctive (have/has + past participle) |
| Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo | haber (dilek-geçmiş) + -ado/-ido | Past Perfect Subjunctive (had + past participle) |
| Futuro Perfecto de Subjuntivo (edebi) | haber (dilek-gelecek) + -ado/-ido | Future Perfect Subjunctive (will have + past participle – nadir) |
Şart kipi
Şart kipinde olay şarta bağlı bir isteğe bağlı olan kip -şart kipidir. Örnek olarak;
Dilek kipi
| Zaman | Zaman (İspanyolca) |
|---|---|
| Şimdiki Dilek | Presente de Subjuntivo |
| Geçmiş Dilek (Basit) | Pretérito Imperfecto de Subjuntivo |
| Geçmiş Dilek (Bileşik) | Pretérito Perfecto de Subjuntivo |
| Daha Eski Geçmiş Dilek (Bileşik) | Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo |
| Gelecek Dilek (Nadiren Kullanılır) | Futuro de Subjuntivo |
| Gelecek Dilek (Bileşik, Nadiren Kullanılır) | Futuro Perfecto de Subjuntivo |
Emir kipi
Emir kipinde olayın olup olmayacağı belli değildir fakat kişi istiyor ve emrediyor.
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.