İtalyanca Şimdiki Zaman: Presente Progressivo Anlatımı

Konumuz “İtalyanca şimdiki zaman” İtalyanca zaman kipleri kullanımında italyanlar sık sık bu zamanı kullanırlar.

İtalyancada şimdiki zamanın devamlılığını ifade eden yapıya Presente Progressivo veya Presente Continuo denir.

İngilizcedeki “Present Continuous” (am/is/are + -ing) yapısına karşılık gelir.

İtalyanca Şimdiki Zaman, bir diğer şekli “presente continuo” ya da “presente progressivo” olarak da biliniyor. Bu zaman kipi, bir eylemin şu anda gerçekleşmekte olduğunu ifade etmek için kullanılıyor.

Ayrıca ;İtalyanca Presente Indicativo, konuşma anında veya şu sıralar gerçekleşen eylemleri ifade ettiğinde İngilizce Present Continuous gibi çevrilebiliyor.

örneğin;
Io leggo un libro.
Ben bir kitap okuyorum.
I am reading a book.
Tu ascolti la musica?
Sen müzik dinliyor musun?
Are you listening to music?

Tu stai ascoltando la musica? (Sen şu anda müzik mi dinliyorsun?) – Are you listening to music? (Eylemin şu anda devam ettiği vurgulanıyor.)

Presente Progressivo (veya Presente Continuo) – “Stare + Gerundio”: Bu yapı, İngilizce’deki Present Continuous zamanına doğrudan karşılık gelir. Bir eylemin tam şu anda gerçekleşmekte olduğunu, devam ettiğini vurgular.

Io sto leggendo un libro. (Ben şu anda bir kitap okuyorum.) – I am reading a book. (Eylemin şu anda sürdüğü vurgulanıyor.)

oluşumu;

İtalyanca’da Presente Progressivo oluşturmak için iki temel bileşen gereklidir:

“Stare” Fiilinin Şimdiki Zaman Çekimi (Yardımcı Fiil):

io sto (ben duruyorum / bulunuyorum.
tu stai (sen duruyorsun / bulunuyorsun.
lui/lei/Lei sta (o duruyor / bulunuyor / Siz duruyorsunuz / bulunuyorsunuz.
noi stiamo (biz duruyoruz / bulunuyoruz.
voi state (siz duruyorsunuz / bulunuyorsunuz.
loro stanno (onlar duruyorlar / bulunuyorlar)

Stare şimdiki zaman çekimi

İtalyanca Çekim	Türkçe Karşılığı (Temel Anlamı)
io sto	ben duruyorum / bulunuyorum
tu stai	sen duruyorsun / bulunuyorsun
lui/lei/Lei sta	o duruyor / bulunuyor / Siz duruyorsunuz / bulunuyorsunuz
noi stiamo	biz duruyoruz / bulunuyoruz
voi state	siz duruyorsunuz / bulunuyorsunuz (çoğul)
loro stanno	onlar duruyorlar / bulunuyorlar

Asıl Fiilin Gerundio Presente Hali:

ARE	ANDO
ERE	ENDO
İRE	ENDO

-are ile biten fiiller için: fiil kökü + -ando

parlare (konuşmak) → parl-ando → parlando

lavorare (çalışmak) → lavor-ando → lavorando

-ere ile biten fiiller için: fiil kökü + -endo

vedere (görmek) → ved-endo → vedendo

leggere (okumak) → legg-endo → leggendo

-ire ile biten fiiller için: fiil kökü + -endo

dormire (uyumak) → dorm-endo → dormendo

aprire (açmak) → apr-endo → aprendo

Kullanımı

Bu yapı, bir eylemin konuşma anında veya şu sıralar devam etmekte olduğunu, sürdüğünü vurgulamak için kullanılıyor.

Örneğin:
Io sto mangiando una pizza.
Ben şu anda bir pizza yiyorum. Eylemin tam şu anda gerçekleştiğini belirtir.
Tu stai ascoltando la musica?
Sen şu anda müzik mi dinliyorsun? Konuşma anındaki aktiviteyi sorar.
Lui sta lavorando al computer.
O şu anda bilgisayarda çalışıyor. Şu sıralar devam eden bir aktiviteyi ifade edebilir.

Vurgu

İtalyanca Şimdiki Zaman (Presente Progressivo), eylemin o anki sürece odaklandığını ve geçici bir durum olduğunu vurgular.

Stative Verbs (Durum Fiilleri): İngilizce’de olduğu gibi, İtalyanca’da da bazı durum fiilleri (duyguları, düşünceleri, algıları ifade eden fiiller;

örneğin amare (sevmek), credere (inanmak), sapere (bilmek), volere (istemek)) genellikle Presente Progressivo ile kullanılmaz. Bu fiiller genellikle sadece Presente Indicativo ile ifade ediliyor.

örneğin;
Io amo l’Italia.
Ben İtalya’yı severim. Doğru
Io sto amando l’Italia. Yanlış.
Tu credi a quello che dico?
Dediğime inanıyor musun? Doğru.
Yanlış: Tu stai credendo a quello che dico?

Sıklıkla Kullanımı

Presente Progressivo, İtalyanca’da İngilizce’deki kadar sık kullanılmayabilir. Birçok durumda, bağlama göre Presente Indicativo da aynı anlamı verebiliyor. Ancak, eylemin o anki devamlılığını vurgulamak gerektiğinde bu yapı vazgeçilmezdir.

Özetlersek:
İtalyanca’da Presente Progressivo, “stare” yardımcı fiilinin şimdiki zaman çekimi ile asıl fiilin Gerundio Presente halinin birleşimiyle oluşturulur ve bir eylemin şu anda gerçekleşmekte olduğunu vurgulamak için kullanılır. İngilizce’deki “Present Continuous” ile benzer bir işlevi vardır.

Şimdiki zaman gibi, presente continuo da -are, -ere ve -ire fiilleri için farklı şekillerde kullanılır.
Fiillerin köklerine gerund “-ando” ve “-endo” ekleri eklenir ve eylemi yapan kişiye göre uygun kişi zamirleri kullanılır.

örneğin;
Io sto mangiando.
Ben şu anda yemek yiyorum.

Tu stai leggendo.
Sen şu anda okuyorsun.

Lui/lei sta parlando.
O şu anda konuşuyor.

Noi stiamo camminando.
Biz şu anda yürüyoruz.

Voi state guardando la televisione.
Sizler şu anda televizyon izliyorsunuz.

örneğin;
Loro stanno ascoltando la musica.
Onlar şu anda müzik dinliyorlar.

Bu örneklerde de görüldüğü gibi, presente continuo kullanılarak şu anda devam eden eylemler ifade edilir.

Eylem	ing	tür	ita
konuşurken gerçekleşiyor	I am coming	geliyorum	sto arrivando
şimdiki zaman	I am reading	okuyorum	sto leggendo
geniş zaman	I read book	kitap okurum.	Ho letto il libro

sta+gerund(ulaç) , # Bu formu alışılmış eylemlerde kullanamayız.

örneğin;
I play voleyball.
Ben voleybol oynarım
Gioco a pallavolo.

I am playing voleyball.
Ben voleybol oynuyorum
Sto giocando a pallavolo.

reading(okuyorum) =-yorum giderse=OKU (fill kökü)kalır.
stare(olmak) (present) + gerundio(ulaç)
# Bu örüntü, geçmiş ve gelecek zamanlarda da kullanılır.

Fiil çekimleri

Bazı fiillerin present çekimlerine bir kaç örnek verelim.

Are ile bitenler

–care,-gare ile bitenler ‘H’, 2. kişi ve 1. kişi eklemelerinden önce gelir.(CERCARE)

-iare ile biten =2.tekil ve 1.çoğul fiillerde -i düşer. (MANGİARE)

Cercare – Bakmak / to look