Konumuz “olumsuz cümleler” Japoncada olumsuz cümleler oluşturmak için farklı kalıplar kullanılabilir. Şimdi hangi zamanlarda ,nasıl olumsuz cümleler kurarız bununla ilgili konu anlatımına geçelim.
İçindekiler
- Fiillerin Olumsuzlaştırılması:
- Genel Olumsuzluk
- Geçmiş Zaman Olumsuzluk
- Gelecek Zaman Olumsuzluk
- Diğer Kalıplar
- İsim Cümlelerini Olumsuz Yapmak (desu ve da ile)
- Sıfatları Olumsuz Yapmak
- Olumsuz cümleler ile ilgili basit alıştırmalar
Aşağıda, Japonca’da olumsuz cümlelerin farklı zamanlara göre nasıl oluşturulabileceğine dair bazı örnekler bulunmaktadır.
- olumsuz cümleler /informal (gayri resmi) geniş zaman
- olumsuz cümleler /formal (resmi) geniş zaman
- olumsuz cümleler /informal (gayri resmi) /geçmiş zaman (past tense)
- Japonca olumsuz cümleler /informal (resmi) /geçmiş zaman (past tense)
Japonca’da olumsuz cümleler kurmanın birkaç yolu var ayrıca kullanılan yöntem fiilin türüne ve cümlenin ne kadar kibar olmasına bağlı olarak değişir. Ayrıca japonlar çok nazik insanlar olduğu için bir şeyi olumsuz söylerken bile lütfen diyorlar. Açıkcası olumsuz form temelde basit.
fiiller ya da sıfatlar konu anlatımlarında eklenen ekleri görebilirsiniz. Mesela;
Temel olarak iki ana olumsuzlaştırma şekli bulunur: (-nai) ve (-masen).
Fiillerin Olumsuzlaştırılması:
U-Fiilleri ( Godan Doushi)
Bu fiillerin sonundaki “-u” sesi, fiilin köküne bağlı olarak değişir ve sonrasında “-Nai” eki gelir. Kibar olmayan (düz) olumsuz şekildir. Mesela;
örneğin;
nomu –içmek.
noma-nai– içmemek
örneğin;
Kaku –yazmak.
Kaka-nai– yazmamak
| hanasu – konuşmak | hanasanai – konuşmamak |
Ru-Fiilleri (一段動詞 – Ichidan Doushi):
Bu fiillerin sonundaki “-ru” atılır ve yerine “-nai” eki gelir. Bu da kibar olmayan (düz) olumsuz şekildir.
örneğin;
Tabe-ru-yemek.
tabe-nai-yememek
| miru – görmek | minai – görmemek |
| neru – uyumak | nenai – uyumamak |
Genel Olumsuzluk
Kibarca birşeye olumsuzluk katmak için bu kalıbı kullanabiliriz.
Fiil + Nai-de kudasai
örneğin;
遅刻しないでください。
Chikoku shinai de kudasai
Lütfen geç kalmayın.
[fiil] + masen. (Yapmamak)
örneğin;
話しません。
Hanashimasen
Konuşmuyorum.
Geçmiş Zaman Olumsuzluk
[fiil] + nakatta desu. (Yapmadım / Yapmadı)
örneğin;
読まなかったです。
Yomanakatta desu.
Okumadım.
[fiil] + masen deshita. (Yapmadım / Yapmadı)
örneğin;
食べませんでした。
Tabemasen deshita.
Yemedim.
Gelecek Zaman Olumsuzluk
[fiil] + shimasen. (Yapmayacak)
örneğin;
行きません。
Ikimasen.
Gitmeyeceğim.[fiil] + masen deshō. (Yapmayacak)
örneğin;
参加しませんでしょう。
Sanka shimasen deshō.
Katılmayacak.
Diğer Kalıplar
örneğin;
勉強しなくてはいけません。
Benkyō shinakute wa ikemasen.
Ders çalışmak zorundayım.
Örneğin;
[fiil] + nakute wa ikemasen.
Yapmak zorundayım.
Örneğin;
[fiil] + beki de wa arimasen.
Yapmamalıyım.
örneğin;
Wasurete wa ikemasen.
Unutmamalıyım.
örneğin;
Kyou wa tenki ga warui.
Bugün hava kötü.
örneğin;
Densha ga okurete shimatta.
Tren gecikti.
örneğin;
Kanojo to no kankei ga umaku ikanai.
Onunla ilişkim iyi gitmiyor.
Örneğin;
Tabemono ga oishikunai.
Yemek lezzetli değil.
Tesuto de ii ten o torenakatta.
Sınavda iyi bir not alamadım.
Atarashii shigoto ga sutoresufuru da.
Yeni iş stresli.
Kare wa yakusoku o mamoranakatta.
O, sözünü tutmadı.
Yotei ga kyanseru sareta.
Plan iptal edildi.
Okane ga tarinai.
Param yetmiyor.
Yume ga kanawanakatta.
Hayal gerçekleşmedi.
örneğin;
Kuruma ga kowareteshimatta.
Araba bozuldu.
örneğin;
Denwa ga naranai.
Telefon çalmıyor.
örneğin;
Kongetsu no kyuuryou ga sukunakatta.
Bu ayki maaş azdı.
Shiken de shippai shiteshimatta.
Sınavda başarısız oldum.
Puran ga henkou sareta.
Plan değiştirildi.
Kono shigoto wa mendoukusai.
Bu iş sıkıcı.
Kare wa watashi no kotoba o rikai shite kurenakatta.
O, benim sözlerimi anlamadı.
Yotei ga kurutteshimatta.
Planlar bozuldu.
Atarashii purojekuto ga chuushi sareta.
Yeni proje durduruldu.
örneğin;
Hikouki ga kekkou ni natta.
Uçak iptal oldu.
İsim Cümlelerini Olumsuz Yapmak (desu ve da ile)
İsim cümlelerinde olumsuzluk genellikle “(dewanai)” veya daha kibar olan “(dewa arimasen)” yapılarıyla sağlanır. Ya da daha samimi durumlarda “(janai)” da kullanılabilir.
Örnek olarak;
(dewanai) – değil (düz form).
(dewa arimasen) – değil (kibar form).
(janai) – değil (gayri resmi, konuşma dili)
örneğin;
Watashi wa gakusei dewa arimasen.
Ben öğrenci değilim.
Kore wa watashi no kasa janai.
Bu benim şemsiyem değil.
Ano hito wa sensei dewanai.
O kişi öğretmen değil.
Sıfatları Olumsuz Yapmak
İ-Sıfatları
İ-sıfatları formuda oldukça basit.
Sonundaki “(i)” atılır ve yerine “(kunai)” eklenir. Kibar formda ise “(ku arimasen)” kullanılır.
(omoshiroi – ilginç) → (omoshiro-kunai – ilginç değil).
(takai – yüksek/pahalı) → (taka-kunai – yüksek/pahalı değil).
(omoshiroku arimasen) – ilginç değil (kibar).
(takaku arimasen) – yüksek/pahalı değil (kibar)
Örneğin:
Kono hon wa omoshirokunai desu.
Bu kitap ilginç değil.
Kyou wa sonnani atsuku arimasen.
Bugün o kadar sıcak değil.
Na-Sıfatları
“(na)” eki düşer ve yerine “(dewanai)” veya “(dewa arimasen)” eklenir.
Ya da “(janai)” da kullanılabilir.
shizukana – sessiz → (shizuka dewanai – sessiz değil).
kireina – güzel → (kirei dewa arimasen – güzel değil).
shizuka janai – sessiz değil (gayri resmi).
kirei janai – güzel değil (gayri resmi)
örneğin;
Kono heya wa shizuka dewa arimasen.
Bu oda sessiz değil.
Örneğin:
Kanojo wa hima janai to omoimasu.
Sanırım o boş değil.