Japonca olumsuz cümleler /informal (gayri resmi)
Olumsuz cümleler-gayri resmi-geniş zaman konusuna başlamadan önce ‘nai form’ konusuna bir bakabilirsiniz. Genellikle fiilin sözcük köküne “-nai” ekinin eklenmesi gerekiyor. Şimdi informal olumsuz cümlelerin geniş zaman (present tense) için nasıl oluşturulabileceğine dair bazı örneklere bakalım.
| 読む (Yomu) | Okumak | Yomanai | Okumamak |
| 行く (Iku) | Gitmek | Ikanai | Gitmemek |
| 食べる (Taberu) | Yemek yemek | Tabenai | Yememek |
| 見る (Miru) | Görmek, bakmak | Minai | Görmemek |
| 書く (Kaku) | Yazmak | Kakanai | Yazmamak |
Örneğin;

Tabenai yo.
Yemeyeceğim.
Bu cümlede, (tabenai) yemeyeceğim anlamında ve (yo) ise gayri resmi bir vurgu ekidir.

örneğin;
Sore wa suki janai.
Onu sevmiyorum.
(suki janai) sevmiyorum anlamındadır.
(sore wa) ise “o” veya “onu” anlamında bir nesne belirtmektedir.
örneğin;
(Ikanaide!) – Gitme!
(ikanaide) gitme anlamında ve ünlem olarak kullanılır.
(Kore wa wakaranai yo.) – Bunu anlamıyorum.
(wakaranai) anlamı “anlamıyorum” demektir.
(kore wa) ise “bu” anlamında bir nesne belirtir.
(Kawanai hou ga ii yo.) – Satın almamak daha iyi.
(kawanai) satın almamak anlamındadır.
(hou ga ii) ise “daha iyi” anlamında bir ifadedir.
(Shinaide!) – Yapma!
(shinaide) yapma anlamındadır ve ünlem olarak kullanılır.
(Are wa hoshikunai.) – Onu istemiyorum.
(hoshikunai) istemiyorum anlamındadır.
(are wa) ise “o” veya “onu” anlamında bir nesne belirtir.
(Kore o tsukawanai de kudasai.) – Bunun kullanma lütfen.
(tsukawanai de kudasai) kullanma lütfen anlamındadır.
(kore o) ise “bunu” anlamında bir nesne belirtir.
(Ano eiga wa omoshirokunakatta.) – Şu film ilginç değildi.
(omoshirokunakatta) ilginç değildi anlamındadır.
(ano eiga wa) ise “şu film” anlamında bir nesne belirtir.
(Sore o shinjinai hou ga ii.) – Ona inanmamak daha iyi.
(shinjinai hou ga ii) inanmamak daha iyi anlamındadır.
(sore o) ise “ona” veya “onu” anlamında bir nesne belirtir.

örneğin;
Watashi wa hon o yomanai.
Ben kitap okumam.

Mesela;
Anata wa yasai o tabenai.
Sen sebze yemezsin.

örneğin;
Kare wa gakkō ni ikanai.
O, okula gitmez.

Mesela ;
Watashitachi wa terebi o minai.
Biz televizyon izlemeyiz.
örneğin;
Kanojo wa tegami o kakanai.
O, mektup yazmaz.
ru-fiiller, u-fiiller ve düzensiz fiiller için farklı kurallar bulunmaktadır. Şimdi her bir kategori için informal olumsuz cümlelerin geniş zaman (present tense) için nasıl oluşturulabileceğine dair örneklere bakalım..
U-Fiiller
Ru-fiillerin informal olumsuz hali için, nai form uyguluyoruz. Örnek olarak;
Olumsuz (nai) formu: Fiilin sonundaki 「u」 sesi, aynı satırın 「a」 sesine dönüşür ve 「nai」 eklenir. Ancak 「u」 ile biten fiillerde 「wa」ya dönüşür.
“る (u)” ekini “らない (anai)” ile değiştiririz.
(iku – gitmek) → (ikanai – gitmemek)
(hanasu – konuşmak) → (hanasanai – konuşmamak)
(au – buluşmak) → (awanai – buluşmamak)
(nomu – içmek) → (nomanai – içmemek)
(matsu – beklemek) → (matanai – beklememek)
(kaeru – dönmek) → (kaeranai – dönmemek)
örneğin;
彼は日本語を話さない。
Kare wa nihongo o hanasanai.
O, Japonca konuşmaz.
Resmi olumsuz (masen) formu: 「nai」 formundaki 「nai」 atılır ve 「masen」 eklenir.
örneğin;
(ikanai-gitmemek) → (ikimasen)
(hanasanai-Konuşmamak) → (hanashimasen)
(awanai-uymamak) → (aimasen)
(nomanai-içmemek) → (nomimasen)
(matanai-beklememek) → (machimasen)
飲む (Nomu) – İçmek
飲まない (Nomanai) İçmemek

örneğin;
Watashi wa osake o nomanai.
Ben alkol içmem.
Ru-Fiiller
U-fiillerin informal olumsuz hali için, nai form;
Sözlük formu 「-iru」 veya 「-eru」 ile biter.
Olumsuz (nai) formu: Fiilin sonundaki 「ru」 atılır ve 「nai」 eklenir.
örneğin;
(taberu – yemek) → (tabenai – yememek)
(miru – görmek) → (minai – görmemek)
(neru – uyumak) → (nenai – uyumamak)
(oshieru – öğretmek) → 教えない (oshienai – öğretmemek)
Resmi olumsuz (masen) formu: 「nai」 formundaki 「nai」 atılır ve 「masen」 eklenir.
(tabenai) → (tabemasen)
(minai) → (mimasen)
(nenai) → (nemasen)
Olumsuz cümleler-gayri resmi-geniş zaman / Düzensiz Fiiller
Düzensiz fiillerin informal olumsuz hali genelde düzensiz kalıyor. Mesela;
する (Suru) – Yapmak
しない (Shinai) – Yapmamak

örneğin;
O diyet yapmaz.
Kanojo wa daietto o shinai
örneğin;
彼は宿題をしない。
Kare wa shukudai o shinai.
O, ödev yapmaz.
来る (Kuru) – Gelmek
来ない (Konai) – Gelmemek
örneğin;
彼はパーティーに来ない。
Kare wa pātī ni konai.
O, partiye gelmez.