Japonca ‘isimler ve nesneler’ derslerimizden bu sayfadaki konumuz “renkler”. Şimdi konuya tüm ayrıntılarıyla bakalım.
Öncesinde sıfatlara..fiillere..zamirlere..soru kalıplarına değindik. Açıkcası bunlar bir dilin temel öğeleridir. Artık öğrendiklerimizi kullanarak hem yeni kelimeler öğreneceğiz hem de ana konuları tekrarlayacağız.
Günlük hayatımızda genel olarak karşılaştığımız bir konudur. Şimdi dersimizde öğreneceğimiz İtalyanca anlamları ile değişik cümleler kuracağız. Bu konuyla ilgili bilginizi test etmek amacıyla birkaç örnek kuruyoruz.
Japonca’da renklere “色” (iro) denir. Şimdi,temel renklerden başlayarak, japoncada renklerle ilgili kurallar ve örnek uygulamalarla devam edelim.
Renkler
Kullanımı ve Dilbilgisi
Genelde iki şekilde kullanılır:
İsim olarak
Tek başına bir nesneyi veya kavramı ifade ederken kullanılır. Bu durumda genellikle 「～の色は～です。」 (～ no iro wa ～ desu. – ～’nın rengi ～’dır.) yapısı kullanılır.
örneğin;
Aka ga suki desu.
Kırmızıyı severim.
örneğin;
Sora no iro wa aoi desu.
Gökyüzünün rengi mavidir.
Sıfat olarak
Kısacası bir ismi nitelemek için kullanılırlar. Bu durumda renklerin sonuna göre iki farklı sıfat türü ortaya çıkar:
“i” ile biten renkler (“i-sıfatları”)
i ile biten sıfatlara örnek olarak;
mesela;
akai – kırmızı.
aoi – mavi.
kiiroi – sarı.
kuroi – siyah.
shiroi – beyaz
Bu renkler doğrudan bir ismin önüne gelebilir.
örneğin;
aoi sora – mavi gökyüzü
örneğin;
akai kuruma.
kırmızı araba
“i” ile bitmeyen renkler (isim soylu sıfatlar)
mesela;
midori – yeşil.
chairo – kahverengi.
haiiro – gri.
murasaki – mor.
momoiro – pembe.
orenji – turuncu
Bu renkler bir ismi nitelemek için aralarına 「の」 (no) partikülünü alırlar.
örneğin;
chairo no neko – kahverengi kedi.
momoiro no hana – pembe çiçek
örneğin;
midori no ha.
yeşil yaprak.
i ile bitmeyen bazı sıfatlar
Şimdi i ile bitmeyen bazı sıfatlara bakalım.
| Japonca Sıfat (Okunuşu) | Türkçe Anlamı |
|---|---|
| きれい (kirei) | Güzel, Temiz |
| 元気 (genki) | Sağlıklı, Enerjik |
| 静か (shizuka) | Sessiz |
| 賑やか (nigiyaka) | Kalabalık, Canlı |
| ハンサム (hansamu) | Yakışıklı |
| 有名 (yūmei) | Ünlü |
| 親切 (shinsetsu) | Nazik, Kibar |
| 大切 (taisetsu) | Önemli, Değerli |
| 便利 (benri) | Kullanışlı, Pratik |
| 簡単 (kantan) | Kolay, Basit |
| 素敵 (suteki) | Harika, Hoş |
| 特別 (tokubetsu) | Özel |
| 色々 (iroiro) | Çeşitli |
| 大丈夫 (daijōbu) | İyi, Sorun Değil |
| 下手 (heta) | Beceriksiz, Kötü |
| 上手 (jōzu) | Becerikli, İyi |
| 真面目 (majime) | Ciddi, Dürüst |
| 熱心 (nesshin) | Hevesli, Gayretli |
| 失礼 (shitsurei) | Kabalık, Saygısızlık |
| 安全 (anzen) | Güvenli |
| 危険 (kiken) | Tehlikeli |
| 複雑 (fukuzatsu) | Karmaşık |
| 自由 (jiyū) | Özgür |
| 不便 (fuben) | Elverişsiz, Zahmetli |
| 正直 (shōjiki) | Dürüst |
| 意地悪 (ijiwaru) | Kötü Niyetli, Aksi |
| 立派 (rippa) | Muhteşem, Görkemli |
| 新鮮 (shinsen) | Taze |
| モダン (modan) | Modern |
| 伝統的 (dentōteki) | Geleneksel |
| 積極的 (sekkyokuteki) | Aktif, Girişken |
| 消極的 (shōkyokuteki) | Pasif, Çekingen |
Dikkat edilmesi gereken bir nokta,
Genelde japonca’da “青” (ao) kelimesinin bazen yeşili de kapsayabilmesidir.
Mesela ;özellikle trafik ışıklarında “mavi” yanan ışık aslında “青” olarak adlandırılır, ancak rengi yeşildir. Bu durum, eski Japonca’da mavi ve yeşilin aynı kategori altında değerlendirilmesinden kaynaklanmaktadır.
Günümüzde “yeşil” için genellikle “緑” (midori) kelimesi kullanılsa da, bazı durumlarda “青” kelimesinin bağlamına dikkat etmek önemlidir.
Tonlar ve Açıklamalar
Japonca’da renklerin tonlarını belirtmek için bazı kelimeler kullanılır. Mesela;
| renk tonu için | renk tonu için | Renk |
|---|---|---|
| usui | Açık | usui ao | Açık mavi |
| koi | koyu | Koi aka | koyu kırmızı |
| akarui | parlak,canlı | akarui kiiro | parlak sarı |
| kurai | Koyu karanlık | kurai midori – koyu yeşil |
Katakana ile Yazılan Renkler
Yabancı kökenli renk isimleri genellikle katakana alfabesiyle yazılır. Örnek olarak ; “オレンジ” (orenji – turuncu)
İngilizce’den gelen diğer bazı renkler de katakana ile yazılabilir, ancak yerleştikçe hiragana veya kanji ile de ifade edilmeye başlanmıştır (nadiren olsa da).
Örneğin;
Kanojo wa akai doresu o kite imasu.
O kırmızı bir elbise giyiyor.
Örneğin;
Watashi no suki na iro wa ao desu.
Benim sevdiğim renk mavidir.
Örneğin;
Midori no ooi kouen ni ikitai desu.
Çok yeşili olan bir parka gitmek istiyorum.
Örneğin;
Shiroi inu ga niwa de asonde imasu.
Beyaz bir köpek bahçede oynuyor.
Örneğin;
Kono chairo no baggu wa watashi no mono desu.
Bu kahverengi çanta benimdir.
örneğin;
sarı bir ev
Kiiroi ie
a yellow house
örneğin;
Mavi bir masa.
aoi tēburu.
A blue table.
Örnekler
örneğin;
Pembe bir kedi.
Pinku no neko
A pink cat
örneğin;
Mavi bir kedi.
Aoi neko.
A blue cat
örneğin;
Kırmızı bir çanta.
Akai baggu
A red bag
örneğin;
Siyah bir kalem.
Kuroi enpitsu
A black pencil
örneğin;
Yeşil bir kalem.
Midoriiro no enpitsu
A green pencil
örneğin;
Gri bir dürbün.
Haiiro no sōgankyō
A grey binocular
örneğin;
Turuncu bir portakal.
Orenji-iro no orenji
An orange orange
İtalyanca renkler ; Birşeyin rengini sormak için:
örneğin;
Gökyüzü ne renk ?
Sora wa naniirodesu ka?
What color is the sky ?
örneğin;
Kalem ne renk? .
Enpitsu wa naniirodesu ka?.
Bu kahverengi bir kalem.
Kore wa chairo no enpitsudesu.
örneğin;
Çanta ne renk? .
Baggu wa naniirodesu ka?
Bu çanta açık mavidir.
Kono baggu wa mizuirodesu.
örneğin;
Kadının üzerindeki elbise mordur.
Sono josei ga kite iru doresu wa murasakiirodesu.
örneğin;
Kadının üzerindeki etek.
Josei no sukāto.
Kadının eteği nerenk?
Josei no sukāto wa naniirodesu ka?
ALIŞTIRMA
A. Aşağıdaki renkleri japoncaya çeviriniz.
Beyaz
CEVAP
Shirosiyah
CEVAP
KuroPembe
CEVAP
momoiroKahverengi
CEVAP
chairoKırmızı
CEVAP
AkaMor
CEVAP
murasakisarı
CEVAP
KiiroSarı bir kuş
CEVAP
Kiiroi toriMavi bir ceket
CEVAP
Aoi jakettoMor bir paket
CEVAP
Murasakiiro no pakkējisiyah bir bardak
CEVAP
Kuroi garasuyeşil bir gazete
CEVAP
Midori no shinbunMavi bir yatağım var.
CEVAP
Watashi wa aoi beddo o motte imasu.Benim siyah beyaz bir kedim var.