Japonca geçişli-geçişsiz fiiller

Geçişli geçişsiz fiiller


Geçişli fiilller


Japonca geçişli-geçişsiz fiiller : Geçişli fiiller mutlaka bir nesne almalı , özne haricinde bir şeye yönelmelidir.

Bazı fiiller tümleç alabilirliğine göre geçişli veya geçişsiz olabillir.

özne+fiil+nesne(doğrudan nesne-dolaysız tümleç)


Geçişli fiil ….nesne alabiliyor ve ‘neyi,kimi…’sorularına cevap verir. Sorunun cevabı ‘onu’+fiil olursa geçişli olduğunu anlarız.

Örneğin;

Japonca geçişli-geçişsiz fiiller

Resim çiziyorum.

Watashi wa e o kaite iru.

Resim çiziyor.

Kare wa e o kaite iru (neyi çiziyor? Resim.)

Onu çizdi..oldu.

o zaman soralım neyi çizdi?cevap resim .


Örneğin;
Ben sahibim. Eksik bir cümle
Ingilizcedeki to have ,

I have a cat 
Watashi wa neko o katte iru
Benim bir kedim var. dediğimizde anlam kazandı.

Burada ‘neko’ dolaysız tümleç oluyor.‘ne’ ‘neyi’’kimi’ sorularına cevap verir.
Neyi var ? kedisi (doğrudan nesne-dolaysız tümleç)var.


Geçişsiz fiiller


Geçişsiz fiil
Japonca’da “geçişsiz fiiller” (他動詞 – たどうし) olarak adlandırılan fiiller, kendilerinden sonra doğrudan bir nesne almayan fiillerdir. Yani, bu fiiller eylemin doğrudan bir nesneye yöneltilmediği durumlarda kullanılır.

bu sorulara cevap alamıyorsak fiil geçişsizdir. Neyi sorusuna cevap alabiliyomuyız bakalım

Bakmakonu bakmak…olmadı
Ölmekonu ölmek …olmadı
Ağlamakonu ağladı…olmadı
Yardım etmekonu yardım etti…olmadı
Korkmakonu korktu…olmadı
Almaktoru..onu almak (geçişli)
Ayrılmakhanareru..onu ayrılmak (geçişsiz)
Bilmeksaru,deru..onu bilmek (geçişsiz) doğrudan bir nesne almadan bilgi sahibi olmayı ifade eder.
Borçlu olmakkarigaaru (geçişsiz)
bulmakmitsukeru (geçişli)
İnanmakomou,shinjiru (geçişsiz)

Başka kelimelere bakalım

  1. İstemek (望む – nozomu) – Bu fiil geçişli bir fiildir. Yani, istenen şey doğrudan nesne olarak kullanılabilir.
    Örneğin, “Kahve istiyorum” cümlesinde “kahve,” istenen şeydir ve nesne olarak kullanılır.
  2. Koymak (置く – oku) – Bu fiil geçişli bir fiildir. Bir şeyi bir yere koymak veya yerleştirmek anlamına gelir ve nesne gerektirir.
    Örneğin, “Kitabı masanın üstüne koydum” cümlesinde “kitap,” koyma işlemine tabi olan nesnedir.
  3. Pratik yapmak (練習する – renshuu suru) – Bu bir geçişli-fiil-kendi-oluşturulan-nesne (自動詞 – jidoushi) yapısı kullanır. Yani, kendisi bir nesneye ihtiyaç duymaz, ancak öznenin kendi kendine yaptığı bir eylemi ifade eder.
    Örneğin, “Piyano çalmayı pratik yapıyorum” cümlesinde “pratik yapmak,” öznenin kendi kendine yaptığı bir eylemi ifade eder.
  4. Sahip olmak (持つ – motsu) – Bu fiil geçişli bir fiildir. Bir şeye sahip olmak anlamına gelir ve nesne gerektirir.
    Örneğin, “Bir araba sahibiyim” cümlesinde “araba,” sahip olunan nesnedir.
  5. Söylemek (言う – iu) – Bu fiil geçişli bir fiildir. Bir şeyi söylemek veya ifade etmek anlamına gelir ve nesne gerektirir.
    Örneğin, “Gerçeği söyledim” cümlesinde “gerçek,” söylenen nesnedir.
  6. Takip etmek (追う – ou) – Bu fiil geçişli bir fiildir. Bir şeyi takip etmek veya izlemek anlamına gelir ve nesne gerektirir.
    Örneğin, “Hırsızı polis takip etti” cümlesinde “hırsız,” takip edilen nesnedir.
  7. Yardım etmek (手伝う – tetsudau) – Bu fiil geçişli bir fiildir. Birine yardım etmek anlamına gelir ve nesne gerektirir.
    Örneğin, “Arkadaşımı ödevinde yardım ettim” cümlesinde “arkadaşım,” yardım edilen nesnedir.

Burada da tam tersi ,nesne ile hiçbir alakası yoktur.Yani öznesiz kullanılırlar. İfadeler,deyişler ve zarflarla anlamları farklılaşır.

Örnekler

Çocuklar vazoyu boyamış.
The boys painted the vase.
Shounen-tachi wa kabin o nutta(neyi boyamış?…vazoyu.cevap var..geçişli

babam siliyor..
my father is erasing.
Watashi no chichi wa keshite imasu ‘neyi siliyor’ sorusuna cevap yok.geçişsiz

Japonca geçişli-geçişsiz fiiller ‘de iki adet birbiri arasındaki farkı anlayabileceğiniz örnek cümleler;

o kapıyı açtı
Kare wa doa o aketa
neyi açtı? Kapıyı GEÇİŞLİ

O açtı.
Kare wa aketa.
neyi açtı? CEVAP YOK – GEÇİŞSİZ

O kalemi aldı.
Kare wa pen o totta.
neyi aldı ? Kalemi GEÇİŞLİ

O aldı.
kare wa totta.
neyi aldı? CEVAP YOK-GEÇİŞSİZ



Bir Cevap Yazın