Konumuz haber kiplerinden Presente Indicativo Haber kipi bildiğimiz gibi üç ana zamandan oluşuyor. Oldu..oluyor..olacak.. Öncelikle İtalyanca geniş zamanla başlayalım.
İçindekiler
- Presente Indicativo (belirtme kipinin şimdiki zamanı)
- Kullanımları
- Cümle kalıpları
- Kullanılan zarflar
Presente Indicativo (belirtme kipinin şimdiki zamanı)
Bu zaman kipi, İngilizce’deki hem Present Simple hem de Present Continuous zamanlarına karşılık gelebilir. Genellikle hem Present Simple (“I speak”) hem de Present Continuous (“I am speaking”) anlamlarını kapsayabilir.
Presente Progressivo (“Stare + Gerundio”): Temel olarak Present Continuous (“I am speaking”) anlamına gelir ve o anki devamlılığı vurgular.
Şimdi hangi İngilizce zamanının daha uygun olduğunu örnek cümlelerle görebilirsiniz.
Present Simple karşılığı
İtalyanca Presente Indicativo, düzenli eylemleri, alışkanlıkları, genel doğruları ifade ettiğinde İngilizce Present Simple gibi çevrilir.
örneğin;
Io leggo il giornale ogni mattina.
Ben her sabah gazete okurum.
I read the newspaper every morning.
örneğin;
Il sole sorge a est.
Güneş doğudan doğar.
The sun rises in the east.
| I | yaşarım |
| he/she/it | yaşar |
| we/you/they | yaşarız,yaşarlar |
Present Continuous karşılığı
İtalyanca Presente Indicativo, konuşma anında veya şu sıralar gerçekleşen eylemleri ifade ettiğinde İngilizce Present Continuous gibi çevrilebilir.
örneğin;
Io leggo un libro.
Ben bir kitap okuyorum.
I am reading a book.
Tu ascolti la musica?
Sen müzik dinliyor musun?
Are you listening to music?
örneğin;
Il sole sorge a est. – Güneş doğudan doğar.
Io bevo il caffè ogni mattina. – Ben her sabah kahve içerim. ifade etmek için kullanılır.
Kullanımları
Düzenli Olarak Yapılan Eylemler ve Alışkanlıklar (Geniş Zaman Anlamı)
Türkçedeki “-er, -ar” eklerine benzer şekilde, sürekli veya tekrarlanan eylemleri, alışkanlıkları ifade eder.
Tu mangi la pizza spesso?
Sen sık sık pizza yer misin?
örneğin;
Io vado al lavoro ogni giorno.
Ben her gün işe giderim.
Lui gioca a calcio nel fine settimana.
O hafta sonu futbol oynar.
örneğin;
Ogni mattina bevo un caffè.
Her sabah bir kahve içerim.
Di solito vado al lavoro in autobus.
Genellikle işe otobüsle giderim.
örneğin;
He always sleeps at 9 o’clock.
O HERZAMAN 9’DA UYUR.
Dorme sempre alle 9 in punto.
Genel Doğrular ve Değişmeyen Durumlar
Evrensel gerçekleri, bilimsel olguları veya kalıcı durumları ifade eder.
örneğin;
Il sole gira intorno alla Terra.
Güneş Dünya’nın etrafında döner.
Bilimsel olarak yanlış olsa da, bu tür genel doğrular için kullanılır.
L’acqua bolle a 100 gradi Celsius.
Su 100 derecede kaynar.
Şu Anda Gerçekleşen Eylemler
Tıpkı Türkçedeki “-iyor” eki gibi, konuşma anında veya şu sıralar gerçekleşen eylemleri ifade eder.
örneğin;
Io leggo un libro.
Ben bir kitap okuyorum.
Tu ascolti la musica?
Sen müzik dinliyor musun?
Lei scrive una email.
O bir e-posta yazıyor.
Noi guardiamo la televisione.
Biz televizyon izliyoruz.
örneğin;
Adesso scrivo una email.
Şu anda bir e-posta yazıyorum.
Ascolta! Canta una bella canzone.
Dinle! Güzel bir şarkı söylüyor.
Yakın Gelecek (özellikle gitmek fiiliyle)
Gelecekte gerçekleşecek planlanmış olayları ifade etmek için de kullanılabilir, genellikle bir zaman zarfıyla birlikte.
örneğin;
Domani vado al cinema.
Yarın sinemaya gidiyorum.
Stasera mangiamo la pizza.
Bu akşam pizza yiyoruz.
EYLEM: gelecek için planlanmış
örneğin;
I am going to a holiday tomorrow
BEN YARIN TATİLE GİDİYORUM.
Vado a una vacanza domani
EYLEM:geçmişte başlamış,bugüne devam etmiş
örneğin;
I wait here for two hours
BURADA IKI SAATTİR BEKLIYORUM.
Aspetto qui per due ore.
Hikaye Anlatımında (historical present): Geçmiş bir olayı daha canlı hale getirmek için kullanılabilir.
Poi il re entra nella sala e dice…
Sonra kral salona girer ve der ki…
Fiilin sonundaki çekim ekleri aşağıdaki gibi olabilir:
| İre | Ere | Are | |
|---|---|---|---|
| Ben | o | o | o |
| Sen | i | i | i |
| O | e | e | a |
| Biz | iamo | iamo | iamo |
| Siz | ite | ete | ate |
| Onlar | ono | ono | ano |
Bazı İtalyanca fiiller düzensizdir ve çekimleri düzenli fiillere benzemez. Bu nedenle, fiil çekimleri öğrenirken düzenli ve düzensiz fiiller arasındaki farkı bilmek önemlidir.
- Bize ortak olayların sık veya nadir tekrarı hakkında bilgi verir.
- Yaptığımız tüm alışkanlıkları anlatırız
- Geniş bir kullanım alanına sahiptir.
Örnek fiil çekimi
verb stem+ present ending.
fiil kökü+geniş zaman eki
live(yaşamak)=abitare
Abit+ai=abiti=YOU LİVE / sen yaşarsın
| şahıs z. | abitare |
|---|---|
| İo | Abito |
| Tú | Abiti |
| Lui,Lei | Abita |
| Noi | Abitiamo |
| Voi | Abitate |
| Loro | Abitano |
# ‘tu abiti‘ derken ‘tu’ kullanmak zorunda değiliz .Çünkü ‘abiti‘ sen zamirinin ekidir. Dolayısıyla abiti dediğimizde ‘sen’ olduğunu anlarız.
Cümle kalıpları
Olumlu
Subject+verb+object
ÖZNE+FİİL+NESNE
örneğin;
I + sleep+well
BEN+UYURUM+İYİ(ben iyi uyurum)(Io)dormo+bene
I+drive+bicycle
ben bisiklet kullanırım.
Guido la bicicletta
Olumsuz
Subject+non+verb+object
ÖZNE+NON+FİİL+NESNE
örneğin;
io +non +drive+bicicletta
BEN BİSİKLET KULLANMAM.
I don’t drive bicycle
Soru cümlesi
Subject+fiil+object
ÖZNE+FİİL+NESNE
örneğin;
Io+guido+bicicletta?
BEN BİSİKLET KULLANIR MIYIM?
(Do) I drive bicycle?
(Tu) guidi la bicicletta?
SEN BİSİKLET KULLANIR MISIN?
(Do) you drive bicycle?
Kullanılan zarflar
| Her zaman | sempre | Always |
| Genellikle | solitamente | Usally |
| sıklıkla | spesso | Often |
| sık sık | frequentemente | Frequently |
| Ara sıra | Qualche volte | Sometimes |
| Bazen | ogni tanto | Occasionally |
| Nadiren | Raramente | Rarely |
| Asla | mai | Never |