İspanyolca’da yardımcı fiillerden deber-tener ne amaçla kullanılıyor ;Ne yapalım-Qué hacer
Deber & Tener que
İspanyolcada zorunluluk, gereklilik ve yükümlülük bildirmek için temel olarak deber fiili ve tener que kalıbı kullanılır.
Bu yapılar İngilizcedeki “must”, “should” veya “have to” modal fiillerinin karşılığıdır. Türkçedeki fiillere eklenen “-malı, -meli” hecesinin kattığı zorunluluk veya tavsiye anlamını taşırlar.
Ek Bilgi : Ağır Anlamı Yumuşatmak (Conditional Form)
Zorunluluk cümlelerindeki o kesin ve baskıcı anlamı yumuşatıp daha çok bir tavsiye (“şöyle yapsan iyi olur”, “yapmalısın”) haline getirmek istersek, fiilin Conditional (Koşul Kipi) formu olan “debería” yapısını kullanabiliriz.
- Debes estudiar: Çalışmalısın! (Net ve güçlü bir zorunluluk/emir)
- Deberías estudiar: Çalışmalısın / Çalışsan iyi olur. (Yumuşatılmış, tavsiye niteliğinde bir zorunluluk)
Deber
İspanyolcada “deber” fiili bir yükümlülük ifade eder. Bu yapıda deber fiili özneye göre çekimlenir ve ardından her zaman bir mastar (infinitivo) fiil gelir. (Unutmayın: Bu kalıpta fiil asla tek başına ortaç / participio alarak kullanılmaz).
Deber Fiilinin Şimdiki Zaman Çekimi
| Ben/yo | Debo | I must/should | yapmalıyım |
| Sen/tú | Debes | You must/should | yapmalısın |
| O/él/ella/usted | Debe | He/she/you (formal) must/should | yapmalı |
| Biz/nosotros/as | Debemos | We must/should | yapmalıyız |
| Siz/vosotros/as | Debéis | You all must/should | yapmalısınız |
| Onlar/ellos/as/ustedes | Deben | They/you all must/should | yapmalılar |
Debo estudiar para el examen.
Sınav için çalışmalıyım.
Debes llegar temprano a la reunión.
Toplantıya erken gelmelisin.
Debemos ser respetuosos con los demás.
Başkalarına saygılı olmalıyız.
Deben pagar la factura antes del vencimiento.
Son ödeme tarihinden önce faturayı ödemeliler.
Bu cümlelerde “deber” fiilinden hemen sonra gelen fiiller (estudiar, llegar, ser, pagar) mastar halindedir ve zorunluluğun tam olarak hangi eylem üzerine olduğunu ifade eder.
Yapmak: hacer
Sen yapmalısın.
Tú debes hacer
you must do
O bu gece gelmeli.
Ella debe venir esta noche.
She must come tonight.
Hava çok sıcak olduğu için bol su içmem gerekiyor.
I must drink lots of water because the weather is very hot.
Debo beber mucha agua porque hace mucho calor.
O sınavı kazanmalı.
Debe aprobar el examen.
She must pass the exam.
Tener & Tener que (Aitlik ve Zorunluluk Yapısı)
İspanyolcada “tener” fiili tek başına kullanıldığında temel olarak “sahip olmak” anlamına gelir. Ancak yanına “que” edatı ve bir mastar fiil aldığında (tener que + infinitivo), günlük hayatta en sık kullanılan zorunluluk (have to) kalıbına dönüşür.
Tek Başına “Tener” Fiili (Sahip Olma ve Durum Bildirme)
Tener fiili tek başına kullanıldığında şahsi eşyaları, ilişkileri, yaşları, fiziksel veya duygusal durumları ifade eder.
Örnekler:
Tengo un perro.
Bir köpeğim var.
Örneğin;
Tiene mucho dinero.
Çok parası var.
Örneğin;
Tenemos una reunión mañana.
Yarın bir toplantımız var.
Tienen miedo de volar.
Uçmaktan korkuyorlar.
(Sahip Olmak, Bulunmak, Yaşında Olmak)
Kısacası “Tener” fiili, İspanyolca’da “sahip olmak” anlamına gelen temel bir fiildir. Ancak farklı bağlamlarda başka anlamlara da gelebilir.
Sahip Olmak
En temel anlamı bir şeye sahip olmaktır.
örneğin;
Yo tengo un coche.
Benim bir arabam var.
Tú tienes dos hermanos.
Senin iki erkek kardeşin var.
Él tiene una casa grande.
Onun büyük bir evi var.
Nosotros tenemos mucho trabajo.
Bizim çok işimiz var.
Vosotros tenéis suerte.
Sizin şansınız var.
Ellos tienen hambre.
Onların açlığı var / Onlar aç.
Yaşında Olmak
“Tener” fiili, yaş belirtirken kullanılır. Türkçedeki “yaşında olmak” ifadesine karşılık gelir.
örneğin;
Tengo noventa años.
Ben doksan yaşındayım.
örneğin;
¿Cuántos años tienes?
Kaç yaşındasın?
Yo tengo treinta años.
Ben otuz yaşındayım.
Ella tiene quince años.
O on beş yaşında.
Bazı İfadelerde “Olmak” Anlamında Kullanımı
Türkçede bazı durumlarda “olmak” fiiliyle ifade ettiğimiz durumlar İspanyolca’da “tener” ile ifade edilir.
örneğin;
Tener hambre. (Aç olmak.).
Tener sed. (Susuz olmak.).
Tener frío. (Üşümek.).
Tener calor. (Sıcaklamak.).
Tener sueño. (Uykusu olmak / Uykulu olmak.).
Tener miedo. (Korkmak.).
Tener razón. (Haklı olmak.).
Tener prisa. (Acelesi olmak.).
Tener cuidado. (Dikkatli olmak.)
“Tener que + Mastar” Kalıbı (Güçlü ve Kesin Zorunluluk)
Tener fiili yanına que aldığında tamamen bir zorunluluk, gereklilik ve yükümlülük ifade eder. İngilizcedeki “have to” kalıbının tam karşılığıdır. Kaçınılmaz, dışsal veya kurallardan kaynaklanan net zorunlulukları anlatır.
Örnekler:
Tengo que estudiar para el examen.
Sınav için çalışmam gerekiyor.
Tenemos que llegar temprano.
Erken gelmek zorundayız.
Tienes que hacer tu tarea.
Ödevini yapmak zorundasın.
Tienen que pagar la cuenta.
Hesabı ödemek zorundalar.
“Ancak ‘tener’ fiili yanına ‘que’ edatı aldığında (tener que + mastar), zorunluluk veya gereklilik anlamını taşır. Bu durumlarda İngilizcedeki ‘have to’ veya ‘must’ gibi ifadelerle aynı anlamı ifade eder. İspanyolca günlük konuşma dilinde zorunluluk belirtmek için ‘tener que’ kalıbı, ‘deber’ fiiline kıyasla çok daha yaygın bir şekilde kullanılır.“
Tener Fiilinin Zamanlara Göre Çekim Tablosu
| Şahıs | Pretérito Perfecto Compuesto | Pretérito Pluscuamperfecto | Futuro Perfecto | Condicional Compuesto |
|---|---|---|---|---|
| Yo | he tenido | había tenido | habré tenido | habría tenido |
| Tú | has tenido | habías tenido | habrás tenido | habrías tenido |
| Él / Ella / Ud. | ha tenido | había tenido | habrá tenido | habría tenido |
| Nosotros | hemos tenido | habíamos tenido | habremos tenido | habríamos tenido |
| Vosotros | habéis tenido | habíais tenido | habréis tenido | habríais tenido |
| Ellos / Ellas / Uds. | han tenido | habían tenido | habrán tenido | han tenido |
örneğin;
Tener miedo. (Korkmak.).
örneğin;
Yo tengo que estudiar para el examen.
Sınav için çalışmak zorundayım.
örneğin;
Nosotros tenemos que limpiar la casa.
Evi temizlemek zorundayız.
örneğin;
Ellos tienen que pagar la cuenta.
Hesabı ödemek zorundalar.
Tú tienes que ir al médico.
Doktora gitmelisin.
Él tiene que trabajar mañana.
O yarın çalışmak zorunda.
Vosotros tenéis que ser puntuales.
Dakik olmak zorundasınız.
örneğin;
Tengo que ir
Gitmem lazım.
Gitmek zorundayım.
Tengo que ir.
Geri dönmek zorundayım.geri dönmem gerekli
Dün eve erken gelmem gerekti.
Tuve que volver a casa temprano ayer.
örneğin;
Su içmek zorundayım
Tengo que beber agua.
Tener + isim
İsim hangi özellikten bahsediyorsa: o özelliğe sahip olması anlamındadır.
örneğin;
Ateşim var
Tengo fiebre
Mesela;
Acım var
Tengo dolor.
örneğin;
Tengo dos autos
İki arabam var.
Tengo tres casas
Üç evim var.
Karşılaştırmalı ve Karma Örnek Cümleler (Deber & Tener)
Bağırmayı bırakmalı, uyumam gerekiyor.
Debería dejar de gritar, tengo que dormir.
She should stop yelling, I have to sleep.
Kitaba göre hareket etmeleri gerekir.
They have to go by the book.
Ellas /ellos tienen que ir por el libro.
I had to take medicine because I had a headache.
Tuve que tomar medicamentos porque tenía dolor de cabeza.
Başım ağrıdığı için ilaç kullanmak zorunda kaldım.
Deber ve Tener que Farkı Nedir?
İspanyolca öğrenenlerin en çok karıştırdığı konulardan biri bu iki fiilin farkıdır. Aralarındaki nüans şudur:
Deber + Mastar: Genellikle ahlaki, içsel, kişisel sorumluluklar veya tavsiyeler için tercih edilir. (Must / Should)
Debo comer más sano.
Daha sağlıklı beslenmeliyim – Kendi içsel kararım.
Tener que + Mastar: Genellikle kaçınılmaz, dışsal veya yasal kurallardan kaynaklanan kesin zorunlulukları ifade eder. (Have to)
Tengo que pagar los impuestos.
Vergileri ödemek zorundayım – Benim kararım değil, yasal kural.
DEBER-TENER
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.