İspanyolca dilek kipi (Presente subjuntivo) zamanları arasında bulunan ‘’ Dilek kipi-şimdiki zaman ’’ ile başlayalım. Sonuçta bu zaman şimdiki ve ya gelecek zamanda gerçekleşmesi istenen eylemi anlatır.
| Dilek Kipi | Anlamı | İngilizce Anlamı |
|---|---|---|
| Presente de Subjuntivo | Dilek-Şimdiki Zaman | Present Subjunctive |
| Pretérito Imperfecto de Subjuntivo | Dilek-Geçmiş Zaman (iki çekim: -ra / -se) | Past Subjunctive (were / -ed form – bağlama göre) |
| Futuro de Subjuntivo | Dilek-Gelecek Zaman (çoğu zaman edebi) | Future Subjunctive (will + base form – nadir) |
| Pretérito Perfecto de Subjuntivo | Dilek-Yakın Geçmiş Zaman | Present Perfect Subjunctive (have/has + past participle) |
| Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo | Dilek-Geçmişin Geçmişi | Past Perfect Subjunctive (had + past participle) |
| Futuro Perfecto de Subjuntivo | Dilek-Gelecekte Tamamlanmış Gelecek Zaman (edebi) | Future Perfect Subjunctive (will have + past participle – nadir) |
İspanyolca’da dilek kipi (Subjuntivo) şimdiki zamanı (Presente de Subjuntivo), konuşmacının bir eylem veya durum hakkındaki dileklerini, arzularını, duygularını, şüphelerini, olasılıklarını, gerekliliklerini veya belirsizliklerini ifade etmek için kullanılıyor. Bu zaman, genellikle belirli bağlaçlarla (que, aunque, para que, cuando, vb.) başlayan yan cümlelerde ortaya çıkar.
Nasıl Oluşturulur?
Presente de Subjuntivo çekimleri, fiilin yo (ben) şahıs zamirindeki Haber Kipi (Indicativo) şimdiki zaman çekiminden türetiliyor.
Tanımda da anlatılan bu zaman sadece şimdiki zaman ile anlatılmaz. Ancak ,yakın geçmiş ,gelecek zaman …da olabiliyor. Bu durum temel cümledeki fiile bağlıdır. Mesela ;
- Tamamlanmamış: -sam, -yım ekleri ile birlikte kullanılıyor.
- Haber kipi: -yorum ekleri ile birlikte kullanılıyor.
- Gelecek zamanı ifade eder.
Şu anda gerçekleşmeyen veya belirsiz olan dilekleri ifade etmek için kullanılır. Düzenli fiillerde, “yo” formunun köküne eklenen uygun eklerle oluşturuluyor.
Düzensiz fiiller
| Fiil (Mastar) | Türkçe Anlamı | Yo | Tú | Él/Ella/Usted | Nosotros/as | Vosotros/as | Ellos/Ellas/Ustedes |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ser | olmak | sea | seas | sea | seamos | seáis | sean |
| estar | olmak | esté | estés | esté | estemos | estéis | estén |
| tener | sahip olmak | tenga | tengas | tenga | tengamos | tengáis | tengan |
| hacer | yapmak | haga | hagas | haga | hagamos | hagáis | hagan |
| decir | söylemek | diga | digas | diga | digamos | digáis | digan |
| ir | gitmek | vaya | vayas | vaya | vayamos | vayáis | vayan |
| venir | gelmek | venga | vengas | venga | vengamos | vengáis | vengan |
| poder | yapabilmek | pueda | puedas | pueda | podamos | podáis | puedan |
| querer | istemek | quiera | quieras | quiera | queramos | queráis | quieran |
| pensar | düşünmek | piense | pienses | piense | pensemos | penséis | piensen |
| dormir | uyumak | duerma | duermas | duerma | durmamos | durmáis | duerman |
| pedir | istemek | pida | pidas | pida | pidamos | pidáis | pidan |
–ar ile biten fiiller için: Yo çekimindeki -o eki atılır ve yerine aşağıdaki ekler getirilir.
–er ve -ir ile biten fiiller için: Yo çekimindeki -o eki atılır ve yerine aşağıdaki ekler getiriliyor:
| Ar | Er-ir |
|---|---|
| e | a |
| es | as |
| e | a |
| emos | amos |
| éis | áis |
| en | an |
Ne Zaman Kullanılır?
Presente de Subjuntivo’nun birçok kullanım alanı vardır. Şimdi yaygın olanlara örneklerle bakalım.
| arzu,dilek olmalı | korkarım ,mutluyum | tengo miedo de |
| kişiye özel olmayan ifade | bu iyi,bu kötü,bu önemli | Esto es bueno, esto es malo, esto es importante |
| istek olmalı | ısrar ediyorum | Insisto |
| red olmalı | İnanmıyorum-reddediyorum, Hiç öyle düşünmüyorum | no creo que |
| keşke olmalı | Si solamente |
Dilekler ve Arzular
Bir şeyin olmasını istemek veya arzu etmek. Genellikle que (ki) bağlacıyla kullanılır.
örneğin;
Espero que tengas un buen día.
Umarım iyi bir gün geçirirsin.
Tener (sahip olmak/geçirmek) fiilinin şimdiki zaman dilek kipi.
Quiero que vengas a mi fiesta.
Partime gelmeni istiyorum.
Venir (gelmek) fiili
örneğin;
Quiero que seas feliz.
Mutlu olmanı istiyorum.
Ojalá venga pronto.
Keşke yakında gelse.
Duygular
Korku, sevinç, üzüntü, öfke gibi duyguları ifade etmek. Genellikle que bağlacıyla kullanılır.
örneğin;
Me alegra que estés aquí.
Burada olmana sevindim.
Temo que sea tarde.
Korkarım geç olur.
Şüphe ve Belirsizlik
Bir şeyin kesin olmadığından veya şüphe duyulduğunda. Genellikle que bağlacıyla kullanılır.
örneğin;
Dudo que llueva mañana.
Yarın yağmur yağacağından şüpheliyim.
No creo que sea verdad.
Bunun doğru olduğuna inanmıyorum.
örneğin;
Dudo que haya suficiente comida.
Yeterli yemek olduğundan şüpheliyim.
Haber (olmak – tekil) fiili
Tavsiye, Öneri ve Emirler (Dolaylı)
Birine bir şey yapmasını önermek veya emretmek (dolaylı olarak). Genellikle que bağlacıyla kullanılır.
örneğin;
Te aconsejo que estudies más.
Sana daha çok çalışmanı tavsiye ederim.
El médico recomienda que hagas ejercicio.
Doktor egzersiz yapmanı öneriyor.
örneğin;
Te sugiero que hables con él.
Onunla konuşmanı öneririm.
Hablar (konuşmak) fiili.
örneğin;
Es importante que estudies para el examen.
Sınav için çalışman önemli.
Estudiar (çalışmak) fiili
(Olumsuz ve 3. Tekil/Çoğul): Dolaylı emirler veya üçüncü kişilere yönelik olumsuz emirler.
örneğin;
Que lo haga él.
Onu yapsın.
Hacer (yapmak) fiili (dolaylı emir).
No vayas allí.
Oraya gitme.
Ir (gitmek) fiili (olumsuz emir – tú).
Gereklilik ve Zorunluluk
Bir şeyin yapılması gerektiğini ifade etmek. Genellikle que bağlacıyla kullanılır.
örneğin;
Es necesario que vengas temprano.
Erken gelmen gerekiyor.
Es importante que sepas la verdad.
Gerçeği bilmen önemli.
Belirli Bağlaçlarla
Aşağıdaki gibi bazı bağlaçlardan sonra genellikle Subjuntivo kullanılır.
Bağlaçlar
| Fiil (Mastar) | Türkçe Anlamı | Yo | Tú | Él/Ella/Usted | Nosotros/as | Vosotros/as | Ellos/Ellas/Ustedes |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ser | olmak | sea | seas | sea | seamos | seáis | sean |
| estar | olmak | esté | estés | esté | estemos | estéis | estén |
| tener | sahip olmak | tenga | tengas | tenga | tengamos | tengáis | tengan |
| hacer | yapmak | haga | hagas | haga | hagamos | hagáis | hagan |
| decir | söylemek | diga | digas | diga | digamos | digáis | digan |
| ir | gitmek | vaya | vayas | vaya | vayamos | vayáis | vayan |
| venir | gelmek | venga | vengas | venga | vengamos | vengáis | vengan |
| poder | yapabilmek | pueda | puedas | pueda | podamos | podáis | puedan |
| querer | istemek | quiera | quieras | quiera | queramos | queráis | quieran |
| pensar | düşünmek | piense | pienses | piense | pensemos | penséis | piensen |
| dormir | uyumak | duerma | duermas | duerma | durmamos | durmáis | duerman |
| pedir | istemek | pida | pidas | pida | pidamos | pidáis | pidan |
Özne + istem/şüphe/duygu fiili +que + farklı özne + Dilek kipi fiili
örneğin;
Aunque llueva, iremos al parque.
Yağmur yağsa bile parka gideceğiz.
Llover (yağmur yağmak) fiilinin şimdiki zaman dilek kipi.
Te lo digo para que entiendas.
Anlaman için söylüyorum.
Entender (anlamak) fiilinin şimdiki zaman dilek kipi.
örneğin;
Aunque llueva, iremos al parque.
Yağmur yağsa bile, parka gideceğiz.
Quiero que me llames cuando llegues.
Ne zaman varırsan beni aramanı istiyorum.
Türkçe karşılığı
Presente de Subjuntivo’nun Türkçe’de birebir tam karşılığı olmasa da, anlamı genellikle fiile eklenen dilek-şart eki (-e/-a, -se/-sa) veya “ki” bağlacıyla kurulan yapılarla ifade edilir. Cümlenin bağlamı doğru Türkçe karşılığı bulmada önemlidir.
örneğin;
Espero que estudies mucho.
Çok çalışmanı umuyorum.
Örneğin;
Onun gelmesini istemiyorum
No quiero que ella venga. ( dilek-şimdiki)
Örneğin;
Onun gelmesini yasaklamış bulunuyorum.
To le prohibo que venga. (geçmiş zaman)
Onun gelmesini yasaklayacağım.
Le prohibiré que venga.
örneğin;
Tengo miedo de que se enferme. Hastalanmasından korkuyorum.
örneğin;
Estoy asustado de que haya fantasmas aquí.
Burada hayaletler olduğundan korkuyorum.
örneğin;
Me alegro de que estés aquí.
Burada olmana sevindim.
Estar (olmak) fiili
örnekler;
örneğin;
Temo que llegue tarde.
Geç kalmasından korkuyorum.
Llegar (varmak) fiili.
örneğin;
No hables en la biblioteca.
Kütüphanede konuşmayın.
Hablar (konuşmak) fiilinin şimdiki zaman dilek kipi (olumsuz emir – ustedes/vosotros).
örneğin;
Korkarım ki görmüyorlar.
Me temo que no lo vean
(Görmemelerinden korkuyor.)
örneğin;
Gerekiyor ki öğretmen gelsin .
Öğretmenin gelmesi gerekiyor.
Es necesario que el maestro vengas.
örneğin;
Geç yatmanı istiyorum.
I want that you sleep late.
Quiero que duermas hasta tarde.
Arabayı hareket ettirmeniz gerekiyor.
Es necesario que muevas el auto.
İt is necesssary that you move the car.
Allah seninle olsun.
Allah sea contigo.(ser-olmak fiili dilek kipi şimdiki zaman çekimi)
Dilek kipi-şimdiki zaman fiile bağlıdır.Bazen:şimdiki zaman,yakın geçmiş,gelecek zaman da olabilir.Bu konuşan kişinin fiille olan ilişkisine,isteğine bağlıdır.
örneğin;
Senin gelmeni istemiyorum.
No quiero que vengas.(şimdiki zaman)
Senin gelmeni yasaklıyorum.(şimdiki zaman)
Te prohibo gue vengas
Gelmenizi yasaklamış bulunuyorum.
te he prohibido que vengas(preterito perfecto)(yasakladım)
Senin gelmeni yasaklayacağım.(futuro imperfecto)
Te prohibiré que vengas.
I will have forbidden you to come(futuro perfecto)
Gelmen yasak olacak.
habér prohibido venir.