İspanyolca özel günler konulu bu dersimizde; haftaları, ayları, günleri, bayram kutlamalarını, tebrik biçimlerini ve bu konunun günlük hayattaki cümle yapılarını öğreneceğiz.
Özel Günler ve Kutlama Kalıpları
1. “Felicitar” ve Kutlama Ünlemleri: Birinin doğum gününü veya başarısını tebrik etmek eylemi felicitarfiiliyle karşılanır. Doğrudan kutlama esnasında ise fiil yerine ünlem kalıpları tercih edilir: “¡Feliz cumpleaños!”(Doğum günün kutlu olsun!) veya genel tebrikler için “¡Felicitaciones!” denir.
2. “Asistir” Fiili ve “A” Edatı Tuzağı: Bir törene, düğüne veya festivale “katılmak” anlamına gelen asistireylemi, İngilizcedeki assist (yardım etmek) kelimesiyle çok karıştırılır. İspanyolca mantığında bu fiil her zaman yönelme bildiren “a” edatıyla birlikte kullanılır: Asistir a la fiesta (Kutlamaya katılmak).
3. “Regalar” ve Nesne Zamirleri: Birine hediye vermek eylemi regalar fiilidir. “Sana bir hediye veriyorum” derken, eylemin kime yapıldığını belirten yönelme zamiri fiilin hemen önüne gelir: “Te regalo un libro.”
4. Tarih Söylerken Edat Mantığı: İspanyolca mantığında belirli bir günde veya festivalde bir şey yapacağımızı söylerken Türkçedeki gibi “-de/-da” eki için en edatı kullanılmaz; sadece günün veya ayın önüne eril artikel getirilir: “El altı de enero” (6 Ocak’ta). Ancak aylardan bahsediyorsan “en” edatı gelir: “En marzo” (Mart’ta).
Özel Günlerde Sıklıkla Kullanılan Temel Eylemler
Kutlama, hediyeleşme, plan yapma ve özel zamanları organize ederken başvuracağımız en temel İspanyolca fiiller ve kullanım alanları
İspanyolca mantığında günler (lunes, martes…) ve aylar (enero, febrero…) asla büyük harfle başlamaz.
Cümle başında değillerse daima küçük harfle yazılırlar.
Sonu “-es” ile biten hafta içi günlerine çoğul eki gelmez, sadece önündeki artikel çoğullaşır.
• el lunes (pazartesi) ➔ los lunes (pazartesileri)
• el domingo (pazar – sonu o ile bittiği için nizamî olarak s alır) ➔ los domingos
İspanyolcada bir tarihi tam söylerken araya her zaman “de” köprüsü kurulur:
• el 14 de febrero (14 Şubat)
🚨 İstisna: Ayın 1’i için “el primero de mayo” (1 Mayıs) sıra sayısı da kullanılabilir.
Günler ve Zaman Kavramları
İspanyolca özel günleri ve kutlama tarihlerini tam olarak ifade edebilmek için haftanın günlerini, ayları, yılları ve geçmiş-gelecek zaman bildiren temel zarfları iyi bilmemiz gerekir. İspanyolca dil mantığında zamanı yönlendiren en temel kelimeler şunlardır
GÜNLER
| Günler | Dias |
|---|---|
| PAZARTESİ | Lunes |
| SALI | Martes |
| ÇARŞAMBA | Miércoles |
| PERŞEMBE | Jueves |
| CUMA | Viernes |
| CUMARTESİ | Sábado |
| PAZAR | Domingo |
| DÜN | Ayer |
| DÜNDEN ÖNCEKİ GÜN | DÍA DESPUÉS DÍA |
| GEÇEN GECE | Anoche |
| BUGÜN | Hoy |
| YARIN | MAÑANA |
| YARINDAN SONRAKİ GÜN | PRÓXIMO DÍA |
| GÜN | DÍA |
| hafta | la semana |
| ay | el mas |
| yıl | el año |
| hafta içi, | De lunes a viernes |
Gün İsimleri ile Pratik Cümle Çalışmaları
Haftanın günlerini, iş ve tatil rutinlerini cümle içinde kullanırken başvuracağımız en temel İspanyolca kalıplar:
mesela;
Los domingos descanso.
Pazar günleri dinlenirim.
mesela;
Cumartesi ve pazar tatil günleridir.
El sábado y el domingo son días de descanso.
mesela;
Pazartesi iş günüdür.
El lunes es un día hábil.
mesela;
Bugün benim doğum günüm.
Hoy es mi cumpleaños.
mesela;
O pazartesi günü geldi.
Ella vino el lunes.
Çarşamba alışveriş günüdür.
El miércoles es el día de las compras.
Pazartesi günü üniversite sınavı var.
Hay un examen universitario el lunes.
İspanyolcada Tarih Söyleme Formülü ve Örnekleri
İspanyolca mantığında ajandaya bir tarih kaydederken veya bir günü belirtirken nizamî olarak şu formül uygulanır:
el + sayı + de + ay + de + yıl
el 1 de enero de 2025 ➔ 1 Ocak 2025 (İsteğe bağlı olarak “el primero de enero” şeklinde de söylenebilir).
el 14 de febrero ➔ 14 Şubat .
el 25 de diciembre ➔ 25 Aralık.
Hoy es el 1 de junio de 2025. ➔ Bugün 1 Haziran 2025.
El 23 de junio es un día muy importante. ➔ 23 Haziran çok önemli bir gündür.
23 Haziran çok önemli bir gündür.
El 23 de junio es un día muy importante.
June 23 is a very important day.
İspanyolca Aylar ve Zaman Ölçüleri
Özel günlerin takvimdeki yerini tam olarak belirtebilmek ve geçmişe yönelik zaman tasvirleri yapabilmek için yılın aylarını ve sıra sayılarını cümle içinde doğru edatlarla kullanmak gerekir
AYLAR
| Aylar | Meses |
|---|---|
| ocak | el enero |
| şubat | el febrero |
| mart | el marzo |
| nisan | el abril |
| mayıs | el mayo |
| haziran | el junio |
| temmuz | el julio |
| ağustos | el agosto |
| eylül | el septiembre |
| ekim | el octubre |
| kasım | el noviembre |
| aralık | el diciembre |
İspanyolca Zaman Sihirbazı: Geçmiş Zaman İpuçları
Tarih ifadelerinde ayın birinci gününü söylerken normal sayı yerine sıra sayısı tercih edilir.
• el primero de enero (1 Ocak – ayın ilk günü)
• el primero de junio (1 Haziran)
• el primero de mayo (1 Mayıs)
🚨 Not: Diğer tüm günlerde normal sayılar kullanılır: el dos de junio (2 Haziran), el tres de abril (3 Nisan).
Cümleye “… önce” anlamı katmak için zaman belirtilen kelimenin başına “hace” getirilir.
• hace años (yıllar önce)
• hace muchos años (çok yıllar önce / seneler önce)
• hace un par de años (birkaç yıl önce)
• hace diez años (10 yıl önce)
• hace cinco años (5 yıl önce)
• hace cinco días (5 gün önce)
• hace cinco semanas (5 hafta önce)
Geçmişte kalan zaman dilimlerini belirtmek için kelimeden sonra “pasado” (geçmiş/geçen) sıfatı gelir.
• el año pasado (geçen yıl)
• la semana pasada (geçen hafta – dişil uyum)
Geçmiş Zaman ve Süreç Bildiren Örnek Cümleler
“Hace” kalıbıyla kurulan zaman tasvirleri, bitmiş eylemler ve geçmişten bugüne uzanan süreç cümleleri
2 yıl önce Ağustosun 1. günü emekli oldum.
Hace dos años, el primer día de agosto me retiré.
Hace años viví en España.
Yıllar önce İspanya’da yaşadım.
Hace muchos años que no te veo.
Seni senelerdir görmüyorum.
Hace mi madre pelaba fruta todas las noches.
5 yıldır İspanyolca çalışıyorum.
örneğin;
El año pasado viajé a México.
Geçen yıl Meksika’ya seyahat ettim.
örneğin;
¿Qué hiciste el año pasado?
Geçen yıl ne yaptın?
Celebramos la Navidad juntos el año pasado.
Noel’i geçen yıl birlikte kutladık.
Mevsimler
Özel günlerin ve ayların ardından, takvimi tamamlayan en temel İspanyolca mevsim isimleri ve kelime yapıları şu şekildedir:
Mevsimler ve Hava Durumu Cümle Çalışmaları
İspanyolca dil mantığında mevsimlerden bahsederken kullanılan “en” edatının çok basit ama konuşurken akıcılık sağlayan harika bir kuralı vardır.
Türkçede “Yazın plaja gideriz” veya “Kışın kar yağar” derken kelimenin sonuna getirdiğimiz o eklerin İspanyolcadaki tam karşılığı “en” edatıdır.
Bu kuralı uygularken dikkat edilmesi gereken 2 kritik nokta şunlardır:
1) Artikeller (Belirteçler) Tamamen Düşer
Normalde mevsim isimlerini tek başına söylerken önlerine “el/la” artikellerini koyarız (el verano, la primavera). Ancak mevsimin başına “en” edatı geldiğinde, bu artikeller tamamen ortadan kalkar ve kelime doğrudan edatla birleşir.
- Doğru Kullanım: en primavera (ilkbaharda), en verano (yazın), en otoño (sonbaharda), en invierno (kışın)
- Hatalı Kullanım: en la primavera ❌, en el verano ❌
2) Hava Durumu Fiiliyle Birleşimi (Hace)
Mevsimlerle birlikte hava durumunu anlatırken Türkçedeki “Hava güneşli” mantığı gibi ser/estar fiilleri kullanılmaz. İspanyollar hava olaylarını anlatırken doğanın o havayı “yaptığını” düşünerek hacer fiilini kullanırlar.
- En invierno hace frío. ➔ Kışın hava soğuktur. (Doğanın soğuk yaptığını söylerler).
- En verano hace sol. ➔ Yazın hava güneşlidir / Yazın güneş vardır.
Mevsimlerin önüne gelen “en” edat kuralını, hava durumlarını ve doğa olaylarını içeren cümle yapılarına bakalım.
örneğin;
En verano vamos a la playa.
Yazın plaja gideriz.
La primavera es mi estación favorita.
İlkbahar en sevdiğim mevsimdir.
❗️ “en primavera” gibi kullanımlarda “la” artikeli düşebilir — bu yaygındır:
Doğrusu: en primavera, en verano…
Örneğin;
Türkiyede dört mevsim var.
Hay cuatro estaciones en Turquía.
Örneğin;
En invierno hace frío.
Kışın hava soğuktur.
Kışın kar yağar.
Nieva en invierno.
Örneğin;
Sonbaharda yapraklar dökülür.
Las hojas caen en otoño.
Örneğin;
Yazın hava güneşlidir.
Hace sol en verano.
Örneğin;
İlkbaharda çiçekler açar.
Las flores florecen en la primavera.
Kışın yüzmek için Phuket’e gitmeliyiz.
Tenemos que ir a Phuket a nadar en invierno
Tatil, Bayram ve Tebrik İfadeleri
Özel günleri taçlandıran, dini ve resmi bayramlarda sevdiklerime iyi dileklerimi sunarken veya kendi tatil planlarımdan bahsederken kullandığım en popüler tebrik kalıpları şunlardır:
🎉 İspanyol Kültür Rehberi ve Tatil Sihirbazı
İspanya kültürü, yıl boyunca ülkenin dört bir yanına yayılan, köklü tarihi geçmişe sahip rengi ve coğrafi “fiesta” (şenlik) gelenekleriyle tanınır. Kültürümün parçası olan en önemli gelenekleri şöyle listelerim:
Dini törenlerle, geçit törenleriyle kutlanan kutsal haftadır. Özellikle Endülüs bölgesinde (Sevilla ve Málaga’da) son derece görkemli ve büyüleyicidir.
Her yıl 15–19 Mart tarihleri arasında Valencia’da düzenlenen, devasa ahşap ve karton kuklaların sokaklarda sergilenip ardından festival sonunda yakıldığı oldukça gürültülü, havai fişekli ve renkli bir festivaldir.
Ağustos ayının son çarşambası Buñol kasabasında yapılan dünyaca ünlü domates savaşıdır. Katılımcılar sokaklarda tonlarca domatesi birbirine fırlatarak eğlenirler.
6–14 Temmuz tarihleri arasında Pamplona’da düzenlenen, cesur katılımcıların sokaklarda boğaların önünde koştuğu (boğa koşusu) dünya çapında popülariteye sahip geleneksel bir festivaldir.
6 Ocak tarihinde kutlanan Hristiyan geleneğidir. İspanyol çocuklarına asıl hediyeler Noel yerine, bu gecede 3 bilge kralın gelişi anısına verilir. Sokaklarda geçit törenleri düzenlenir.
1 Kasım tarihinde hayatını kaybeden yakınları ve tüm azizleri anma günüdür. Aileler mezarlıkları ziyaret ederek çiçekler bırakır.
12 Ekim tarihinde kutlanan İspanya Ulusal Günü’dür. Kristof Kolomb’un Amerika’yı keşfi ve İspanyol dil birliği askeri geçit törenleriyle anılır.
31 Aralık gecesidir. Saat gece yarısı tam 12’yi vururken, her çan sesinde bir tane olmak üzere toplam 12 adet uğurlu üzüm yeme geleneği (las doce uvas de la suerte) vardır.
İspanyolca mantığında “tatil” kavramını her zaman çoğul formda (las vacaciones) kullanırım.
🚨 Birinin tatilde olduğunu söylerken bu kalıbı hiç bölmem: estar de vacaciones.
Tebrik ettiğim gün tekil ise feliz, eğer çoğul bir kavramı kutluyorsam sıfatı da çoğullaştırarak felices yaparım.
• ¡Feliz Navidad! (Mutlu Noeller – Tekil)
• ¡Felices fiestas! (Mutlu bayramlar – Fiestas çoğul olduğu için sıfat da uyum sağlar)
Ramazan Bayramı için küresel ortak ismi kullanabileceğim gibi, doğrudan anlam çevirisini de tercih edebilirim:
• Eid al-Fitr (Ramazan Bayramı – Küresel ortak isim)
• Fiesta de la Ruptura del Ayuno (Oruç Açma Bayramı – Doğrudan İspanyolca anlam karşılığı)
Bazı Dil Bilgisi Yapıları
Pratik yaparken dikkat edebileceğimiz 4 önemli nokta:
- “Antes de + Mastar” Kalıbı: Bir eylemden “önce” yapılan hazırlıkları anlatmak için antes de yapısından sonra fiili hiçbir çekime uğratmadan mastar haliyle kullanabiliriz: Antes de empezar la batalla… (Savaşa başlamadan önce…).
- “De pies a cabeza” Deyimi: İspanyolca mantığında bir durumun bütünsel etkisini, yani “tepeden tırnağa / baştan aşağıya” anlamına gelen harika bir kültürel kalıptır.
- “Intentar + Mastar” Kullanımı: Bir şeyi yapmaya “çalışmak / yeltenmek” anlamındaki bu fiili, peşinden gelen eylemle doğrudan birleştirebiliriz: intentan subir (tırmanmaya çalışırlar).
- “Terminar + Sıfat” Durumu: Bir eylemin veya sürecin sonunda kişilerin ne halde “bittiğini / kaldığını” tasvir etmek için bu yapıyı kullanabiliriz: terminan cubiertos (bulanmış olarak bitirirler).
Tatil ve Bayram Rutinleri
Ayları, edat tamlamalarını ve belirli süreli tatil durumlarını içeren akıcı İspanyolca cümle alıştırmalarım
örneğin;
Haziran ayında Ramazan Bayramı var.
En el mes de junio hay Eid al-Fitr. (veya: En junio hay Eid al-Fitr.).
Aylardan bahsederken bulunma durumunu belirtmek için başına her zaman “en” edatı getiririlir
Después de junio, las escuelas tienen tres meses de vacaciones.
Haziran ayından sonra okullar üç ay tatilde.
“Tener vacaciones” (tatili olmak) kalıbı, süre bildiren miktar tamlamalarıyla birleşerek okulların tatil durumunu en doğal şekilde aktarır.
Mis amigos están de vacaciones en España este verano.
Arkadaşlarım bu yaz İspanya’da tatildeler.
Birinin o an aktif olarak tatil yaptığını belirtmek için “estar de vacaciones” kalıbını tercih edebiliriz
Metin Anlama Etkinliği
Artık bu bir kitaptır cümlesi değil uzun cümleler kuracağız. Derslerin sonuna yaklaştık. Derslere baştan başladıysanız ,aşağıdaki metindeki çoğu kelimeyi ve zamanı biliyorsunuz.
✨ Şimdi defterler kalemler hazır olsun. Aşağıdaki metni tercüme edin. Önce bilmediğiniz kelimeleri bir kenara yazın. Bildiklerinizle tercüme etmeye çalışın. Çok hoşunuza gidecek.
“La Tomatina”
La Tomatina es una fiesta popular que se celebra en Buñol, un pueblo en España. Se celebra el último miércoles de agosto.
Miles de personas de diferentes países van allí para participar en una gran guerra de tomates. Antes de empezar la batalla, la gente intenta subir a un poste engrasado para conseguir un jamón. Cuando alguien alcanza el premio, suena un fuerte disparo y comienza la diversión. La gente se lanza tomates maduros durante una hora completa. Las calles quedan totalmente rojas y todos terminan cubiertos de salsa de pies a cabeza. Al final, los camiones de bomberos limpian las calles con agua y el pueblo vuelve a la normalidad. Es una tradición divertida, única y muy famosa en todo el mundo.
Tercümesi
La Tomatina, İspanya’da bir kasaba olan Buñol’da kutlanan popüler bir şenliktir. Ağustos ayının son çarşamba günü kutlanır.
Farklı ülkelerden binlerce insan, büyük bir domates savaşına katılmak için oraya gider. Savaşa başlamadan önce insanlar, bir jambonu ele geçirmek için yağlanmış bir direğe tırmanmaya çalışırlar. Birisi ödüle ulaştığında, güçlü bir havai fişek sesi duyulur ve eğlence başlar. İnsanlar bir saat boyunca birbirlerine olgun domatesler fırlatırlar. Sokaklar tamamen kırmızıya bürünür ve herkes tepeden tırnağa salçaya bulanmış olarak bitirir. Sonunda, itfaiye kamyonları sokakları suyla temizler ve kasaba normale döner. Bu, tüm dünyada çok ünlü, eğlenceli ve benzersiz bir gelenektir.
Kelime test
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.