Bu dersimizle birlikte İspanyolcanın en eğlenceli ve renkli alanına, yani “İsimler ve Nesneler” İspanyolca sayılar ve organlarımız konusu ile devam ediyoruz! Şimdi sayılar ve günlük nesnelerle ilgili kelimeleri öğreneceğiz.
Table of Contents
İspanyolca Sayılar ve Sıra Sayıları
İspanyolca nesneleri sayabilmek ve onları derecelendirebilmek için sayıların dünyasına tam olarak hakim olmamız gerekir. Bu bölümde hem ana sayıları hem de “birinci, ikinci” gibi sıra sayılarını inceliyoruz.
🔢 1. Ana Sayılar (Números Cardinales)
İspanyolca sayıları öğrenirken 16-19 arasındaki sayıların aslında “diez y seis” (on ve altı) kelimelerinin birleşimi olduğunu, aynı mantığın 21-29 arasında da “veinte y uno” (yirmi ve bir) şeklinde birleşerek tek kelimeye dönüştüğünü fark ederseniz ezberlemek çok kolaylaşacaktır!
İspanyolca Ana Sayılar (Números Cardinales)
| Rakam | İspanyolca Okunuşu | Büyük Sayılar |
|---|---|---|
| 0 / 1 | cero / uno | veinte (20) |
| 2 / 3 | dos / tres | veintiuno (21) |
| 4 / 5 | cuatro / cinco | veintidós (22) |
| 6 / 7 | seis / siete | veintitrés (23) |
| 8 / 9 | ocho / nueve | treinta (30) |
| 10 / 11 | diez / once | treinta y cinco (35) |
| 12 / 13 | doce / trece | cuarenta (40) |
| 14 / 15 | catorce / quince | cincuenta (50) |
| 16 / 17 | dieciséis / diecisiete | sesenta / setenta (60/70) |
| 18 / 19 | dieciocho / diecinueve | ochenta / noventa (80/90) |
| Yüzler / Binler | cien (100) / ciento uno (101) doscientos/as (200) / trescientos/as (300) | mil (1000) / mil y uno (1001) dos mil (2000) / un millón (1M) |
İspanyolca Sıra Sayıları (Números Ordinales)
| Derece | Sıra Sayısı (1-10) | Büyük Dereceler (11-100) |
|---|---|---|
| 1. / 2. | primero/a / segundo/a | 11. undécimo/a 12. duodécimo/a |
| 3. / 4. | tercero/a / cuarto/a | 13. décimotercero/a 20. vigésimo/a |
| 5. / 6. | quinto/a / sexto/a | 21. vigésimo primero/a 30. trigésimo/a |
| 7. / 8. | séptimo/a / octavo/a | 31. trigésimo primero/a 40. cuadragésimo/a |
| 9. / 10. | noveno/a / décimo/a | 50. quincuagésimo/a 60. sexagésimo/a 70. septuagésimo/a 80. octagésimo/a 90. nonagésimo/a 100. centésimo/a |
İsimler, Nesneler ve Sayıların Dünyası
İspanyolca cümle kurmaya başlamadan önce, Türk beyni ile İspanyol beyni arasındaki çok temel bir mantık farkını çözmemiz gerekiyor.
Dil Mantığı Çatışması: Çoğul İsim Tuzağı
Türkçede sayılarla nesneleri ifade ederken nesneyi her zaman tekil bırakırız. Örneğin; “bir kalem”, “iki kalem”, “üç kalem” deriz. Asla “üç kalemler” demeyiz, çünkü başındaki “üç” sayısı zaten bize onun çoğul olduğunu söyler.
Latin dillerinde ise durum tam tersidir! İspanyol beyni, birden fazla olan her nesnenin sonuna o çoğul ekini duymak ister. Sayı kaç olursa olsun isim mutlaka çoğul hale bürünür:
- Un libro (Bir kitap)
- Dos libros (İki kitap – Yani İspanyolca mantığıyla: İki kitaplar)
- Tres libros (Üç kitap)
⏱️ Zamanı Saymak: “Vez” Kelimesinin Sihri
İspanyolcada “kere, kez, defa” anlamına gelen kelime vez sözcüğüdür. Burada çok eğlenceli bir ses oyunu vardır: Kelime tekilken sonu “z” ile biter, ancak yukarıda öğrendiğimiz çoğul kuralı devreye girip kelime çoğaldığı an “z” harfi düşer ve yerini “c” harfine bırakır!
- Una vez (1 kere)
- Dos veces (2 kere – Bakın “vezes” değil, “veces” oldu!)
- Diez veces (10 kere)
🍰 Pastayı Bölüyoruz: Kesirli Sayılar
Günlük hayatta bir şeyi paylaşırken veya tariflerde kesirli sayıları çok sık kullanırız. Onları da zihnimizde bir pastayı böler gibi kolayca tutabiliriz:
- Un medio (Yarım)
- Un tercio (Üçte bir)
- Un cuarto (Çeyrek – İngilizcedeki quarter kelimesine ne kadar çok benziyor değil mi?)
📝 Adet ve Nesne Uyumu Cümle Egzersizleri
- Un barco ➔ Bir gemi
- Tres barcos ➔ Üç gemi
- Una pluma ➔ Bir dolmakalem
- Cuatro plumas ➔ Dört dolmakalem
- Siete lápices ➔ Yedi kalem
- Ocho camisas ➔ Sekiz gömlek
- Nueve flores ➔ Dokuz çiçek
- Nueve flores azules ➔ Dokuz mavi çiçek
- Diez autobuses ➔ On otobüs
- Cinco letras ➔ Beş harf / mektup
- Una parada ➔ Bir durak
- Dos camas ➔ İki yatak
- Dos botellas ➔ İki şişe
- Seis armarios ➔ Altı dolap
Sayılar, Organlar ve “Var Olma” (Hay) Mantığı
Sayılarla nesneleri eşleştirmeyi öğrendikten sonra, şimdi bu nesnelerin varlığını (Hay) ve onlara sahip olduğumuzu (Tengo) nasıl ifade edeceğimizi inceleyelim.
Dil Mantığı: “Hay” ve “Tengo” Arasındaki Büyük Sınır
İspanyolcada bir şeyin bir yerde mevcut olduğunu, yani “var olduğunu” söylerken Hay (There is / There are) motoru kullanılır. Ancak o nesnenin doğrudan bize ait olduğunu, yani “sahip olduğumuzu” belirtirken Tengo (I have) fiilini seçeriz. Organlarımızdan bahsederken İspanyol beyni her zaman “Tengo” (Sahibim) demeyi tercih eder.
⚠️ Organların Gizli Cinsiyet Tuzağı: “Mano” İstisnası
İspanyolcada sonu “-o” ile biten kelimelerin neredeyse tamamı erildir. Ancak insan vücudundaki en büyük istisna la mano (el) kelimesidir! Sonu “-o” ile bitmesine rağmen dişil bir kelimedir ve çoğul yapıldığında “las manos / dos manos” halini alır. Öte yandan dudak (el labio) ve kol (el brazo) kelimeleri tam kurallı erildir.
Sayılarla En Sık Bağ kuran Hayati Fiiller
Sayılarla miktar belirtirken veya zamanı yönetirken cümlenin motoru olan temel fiiller şunlardır:
Costar (Mal olmak / Fiyatında olmak): Sayılarla para veya fiyat belirtirken (Düzensiz o ➔ ue) fiili seçilir.
Este libro cuesta diez euros.
Bu kitap 10 euro tutuyor/mal oluyor.
Durar (Sürmek / Devam etmek): Zaman birimlerini sayılarla ifade ederken eylemin süresini belirtir.
El examen dura dos horas.
Sınav iki saat sürüyor.
Faltar (Eksik olmak / Kalmak): Sayısal olarak bir şeyin tamamlanmasına ne kadar kaldığını belirtirken kullanılır.
Faltan tres días para el viaje.
Seyahate 3 gün kaldı.
Sayıların Sınırlarını Çizen Kritik Edatlar
Türkçe düşünerek yapılan hataları önlemek için sayıların hemen önüne gelen guardiyan edatlar:
Aproksimasyon (Yaklaşıklık) Belirten Edatlar: “Unos / Unas” veya “Cerca de”
Net bir rakam yerine “yaklaşık, tahminen” derken İspanyol beyni sayıdan önce un/una kelimesinin çoğulunu ya da mesafe edatını gardiyan olarak koyar:.
Unos veinte perros (Yaklaşık 20 köpek).
Cerca de mil personas (1000’e yakın insan).
Miktar Sınırları: “Más de” (Daha fazla) / “Menos de” (Daha az)
Bir sayıdan “daha fazla” veya “daha az” nesne olduğunu belirtirken İspanyolca normal karşılaştırma edatı olan que yerine mutlaka de edatını seçer.
Tengo más de tres coches. (Üçten fazla arabam var.).
Hay menos de cinco huevos. (Beşten az yumurta var.)
Zaman Ekseninde Sayılarla Kullanılan Yapılar
Zamanı, saatleri ve tarihleri sayılarla koordine ederken kullanılan mekanizmalar:
Saat Belirtirken “A las + Sayı” Kalıbı:
Eylemin yapılacağı saati söylerken dişil ve çoğul olan las artikeli sayının önüne gelir:.
Salgo de casa a las ocho. (Saat sekizde evden ayrılırım.).
Süreç Sınırları: “De… a…” (From… to…) / “Desde… hasta…”
Zamanı veya sayısal miktarları iki sınır arasına sıkıştırmak için kullanılır:.
Trabajo de nueve a cinco. (Dokuzdan beşe çalışıyorum.)
Burada üç çanta var. / there are three bags here
Hay tres bolsas aquí.
Çantalar mavi,pembe ve yeşildir.
Las bolsas son azules, rosas y verdes..
Burada 5 erik var.
Hay 5 ciruelas aquí.
Burada sekiz çocuk var.
Hay ocho niños aquí.
Bir dudağım var.
Tengo un labio.
İki elim var.(iki ele sahibim)
Tengo dos manos.
Bir elimde beş parmak var.
Hay cinco dedos en una mano.
İki elimde on parmak var.
Hay diez dedos en dos manos
İki kulağım var
Tengo dos orejas.
Bir burnum var.
Tengo una nariz.
İki kolum var.
Tengo dos brazos.
İki bacağım var.
Tengo dos piernas
El estudiante está trayendo siete bolas.
Öğrenci yedi top getiriyor.
Tengo dos bicicletas.
Benim iki bisikletim var.
Este plato se rompió por tercera vez. Bu tabak üçüncü kez kırıldı
İspanyolca sayılar ve organlarımız ile ilgili test
Cümle Yazma Testi
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.