İspanyolcada belirtme sıfatları, niteledikleri isimlerin diğer isimlerle olan ilişkileri sonucunda oluşan özelliklerini gösteren sıfatlardır. Bu sıfatlar isimlerin anlamlarını sınırlandırır; bağlı oldukları ismin kendi türleri arasında kime veya neye ait olduğunu ya da hangisi olduğunu belirtir.
Belirtme sıfatları
Niteleme sıfatlarının aksine, belirtme sıfatları İspanyolcada neredeyse her zaman isimden önce gelir.
Belirtme sıfatları kendi içinde dörde ayrılır:
- iyelik sıfatları
- işaret sıfatları
- belgisiz sıfatlar
- sayı sıfatları
İyelik sıfatları
İyelik sıfatları her zaman olduğu gibi sayı ,cins bakımından isimle uyumludur.
İsimden ÖNCE Gelen İyelik Sıfatları (Kısa Halleri)
Günlük dilde en sık kullanılan iyelik sıfatlarıdır. mi, tu, su sıfatları isimden önce gelirken cinsiyet ayrımı yapmaz (eril ve dişil için aynıdır), sadece tekil-çoğul uyumuna bakarlar. nuestro ve vuestro ise hem cinsiyete hem sayıya göre değişir.İsimden önce
İSİMLERDEN ÖNCE
| İyelik Sıfatı | Tekil (Eril) | Tekil (Dişil) | Çoğul (Eril) | Çoğul (Dişil) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|---|---|---|
| mi | mi | mi | mis | mis | Benim |
| tu | tu | tu | tus | tus | Senin |
| su | su | su | sus | sus | Onun / Onların / Sizin (Resmi) |
| nuestro | nuestro | nuestra | nuestros | nuestras | Bizim |
| vuestro | vuestro | vuestra | vuestros | vuestras | Sizin (Çoğul) |
İsimden SONRA Gelen İyelik Sıfatları (Uzun/Vurgulu Halleri)
Bu sıfatlar niteledikleri isimden sonra yazılırlar. Tamamı hem cinsiyete (eril/dişil) hem de sayıya (tekil/çoğul) göre eksiksiz şekil değiştirir. Cümleye daha güçlü bir vurgu katmak veya “bana ait olan” anlamını pekiştirmek için kullanılırlar.İsimlerden sonra
İSİMLERDEN SONRA
| İyelik Sıfatı | Tekil (Eril) | Tekil (Dişil) | Çoğul (Eril) | Çoğul (Dişil) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|---|---|---|
| mío | mío | mía | míos | mías | Benim (olan) |
| tuyo | tuyo | tuya | tuyos | tuyas | Senin (olan) |
| suyo | suyo | suya | suyos | suyas | Onun / Onların / Sizin |
| nuestro | nuestro | nuestra | nuestros | nuestras | Bizim (olan) |
| vuestro | vuestro | vuestra | vuestros | vuestras | Sizin (olan) |
İsimden sonra gelen iyelik sıfatlarını kullanırken, ismin başına mutlaka el, la, los, las gibi bir tanım edatı (artikel) veya un, una gibi belgisiz bir kelime gelmelidir.
Örneğin;
Benim arabam
L’automóvil mia
Örneğin;
Senin araban
L’automóvil tuo
İşaret sıfatları
İşaret sıfatları; “bu”, “şu” ve “o” gibi gösterilen nesneleri belirtmek için kullanılır. Niteledikleri nesnenin konuşan ve dinleyen kişiye olan yakınlığına veya uzaklığına göre değişiklik gösterir. İspanyolcada işaret sıfatları, niteledikleri ismin cinsiyetine (eril/dişil) ve sayısına (tekil/çoğul) tam uyum sağlamak zorundadır.
| İşaret Sıfatı | Mesafe / Anlamı | Tekil (Eril) | Tekil (Dişil) | Çoğul (Eril) | Çoğul (Dişil) |
|---|---|---|---|---|---|
| Este | Bu (Konuşana çok yakın) | este libro | esta casa | estos libros | estas casas |
| Ese | Şu (Dinleyene yakın / Orta mesafe) | ese perro | esa amiga | esos perros | esas amigas |
| Aquel | O (Her ikisine de uzak) | aquel coche | aquella madre | aquellos coches | aquellas madres |
Mesafe Kuralı: Este konuşanın elinde veya hemen yanındaki nesneler; ese karşıdaki kişinin yanındaki veya orta uzaklıktaki nesneler; aquel ise her iki kişiye de belirgin şekilde uzak veya gözle görülmeyen soyut zamanları/nesneleri ifade eder.
Nötr (Cinsiyetsiz) İşaret Zamirleri
Los Pronombres Demostrativos Neutros
İspanyolcada cinsiyeti olmayan, tamamen nötr işaret zamirleri bulunur. En önemli kural: Bu kelimeler sıfat değildir, arkalarından asla bir isim gelmez!
Bu zamirler; henüz adını bilmediğimiz nesneleri (“Bu nedir?” gibi), genel durumları, soyut fikirleri veya söylenmiş bir cümlenin bütününü ifade etmek için kullanılırlar.
- Esto: “Bu” anlamına gelir (Konuşana yakın, cinsi bilinmeyen veya soyut durumlar için).
- Eso: “Şu” anlamına gelir (Orta derecede uzak veya az önce konuşulan durumlar için).
- Aquello: “O” anlamına gelir (Daha uzak, belirsiz veya geçmişteki durumlar için).
‼️‼️Nötr zamirlerin arkasına isim gelemez. Eğer bir ismi işaret ediyorsanız nötr olanları değil, tablodaki este / esta / ese / esa sıfatlarını seçmelisiniz
Örneğin;
Bu kitap.
Este libro
Örneğin;
Bu araba.
Esta automóvil
Örneğin;
Bu çiçekler
estas flores
Örneğin;
Şu masalar
esas mesas
Belgisiz sıfatlar
Belgisiz sıfatlar, niteledikleri isimlerin miktarını, sayısını veya kimliğini kesin bir rakam vermeden, tahmini ve belirsiz bir şekilde sınırlandırırlar. Kısıtlayıcı sıfat grubunda oldukları için her zaman isimden önce gelirler. Büyük çoğunluğu niteledikleri ismin cinsiyetine (eril/dişil) ve sayısına (tekil/çoğul) tam uyum sağlar
Belgisiz Sıfatlar Tablosu
| Türkçe Anlamı | Tekil / Eril | Tekil / Dişil | Çoğul / Eril | Çoğul / Dişil |
|---|---|---|---|---|
| Bir / Birkaç | Un (Kısalmış halidir) | Una | Unos | Unas |
| Az | Poco | Poca | Pocos | Pocas |
| Herhangi bir | Cualquier (İsimden önce) | Cquier (İsimden önce) | Cualesquiera | Cualesquiera |
| Bir, bazı / Birkaç | Alguno (Algún) | Alguna | Algunos | Algunas |
| Belli bir / Bazı | Cierto | Cierta | Ciertos | Ciertas |
| Hiçbir | Ninguno (Ningún) | Ninguna | (Çoğulu kullanılmaz) | (Çoğulu kullanılmaz) |
| Her, her bir | Cada (Asla değişmez) | Cada (Asla değişmez) | (Çoğulu yoktur) | (Çoğulu yoktur) |
| Böyle, öyle bir | Tal | Tal | Tales | Tales |
| Her, bütün, tüm | Todo | Toda | Todos | Todas |
| Başka, diğer | Otro | Otra | Otros | Otras |
İsmin Önünde Kısalma (Apócope)
Tablonuzda belirttiğiniz gibi, bazı belgisiz sıfatlar eril ve tekil bir isimden hemen önce geldiklerinde son harflerini veya hecelerini düşürerek kısaltılırlar.
Uno → Un:
Eril örnek: Un libro (Bir kitap) — (Son harf düştü).
Uno → Un:
Dişil örnek: Una casa (Bir ev) — (Dişilde kısalma olmaz, aynen kalır)
Ninguno → Ningún:.
Eril örnek: Ningún libro (Hiçbir kitap) — (Son harf düştü ve u harfi aksan aldı).
Dişil örnek: Ninguna casa (Hiçbir ev) — (Dişilde kısalma olmaz)
Alguno → Algún:.
Eril örnek: Algún día (Günün birinde / Bir gün) — (Son harf düştü ve u harfi aksan aldı)
Cualquiera → Cualquier (Çok Özel İstisna):.
Bu sıfat diğerlerinden farklı olarak hem eril hem de dişil tekil bir isimden önce geldiğinde son hecesini düşürerek cualquier halini alır.
Eril örnek: Cualquier hombre (Herhangi bir adam).
Dişil örnek: Cualquier casa (Herhangi bir ev)
Örneğin;
Bir kitap
Un libro.
Mesela;
Bir ev
Una casa (değişmedi)
Örneğin;
ninguno
Hiçbir kitap
ningún libro
cualquiera
Herhangi bir ev
Cualquier casa
Sayı sıfatları
Sayı sıfatları, niteledikleri isimleri miktar, sıra, kat veya oran bakımından belirterek sınırlandıran kısıtlayıcı sıfatlardır. Belirtme sıfatı grubunda yer aldıkları için İspanyolcada her zaman isimden önce kullanılırlar.
Sayı sıfatları kendi içinde beşe ayrılır:
- asıl sayılar
- sıra sayıları
- katlama sayıları
- bölme sayıları
- dağıtma sayıları
asıl sayılar
Nesnelerin kesin ve net miktarlarını belirtmek için kullanılan temel sayılardır. “Uno” sayısı eril tekil bir isimden önce geldiğinde “un” olarak kısalır. Sayılar genel olarak cinsiyete göre değişmez ancak “uno” (un/una) ve yüzlük sayılar (doscientos/doscientas vb.) ismin cinsiyetine uyum sağlar. Dersler bölümündeki sayılar ve organlarda sayılara bakabilirsiniz.
Örneğin;
un gato (bir kedi)
cien huevos (100 yumurta) olur.
sıra sayıları
İsimlerin bir düzen içindeki sırasını veya derecesini belirtirler. Sıra sayı sıfatları niteledikleri ismin cinsiyetine ve sayısına her zaman tam uyum sağlar.
- Hepsi çift cinstir.
- Asıl ve sıra sıfatları :ismin önünde de arkasında da olabilir.
Sadece “Tekil ve Eril” İsimlerin Önünde Kısalırlar
Bu sıfatlar çoğul isimlerin veya dişil isimlerin önünde asla kısaltılmazlar, normal formlarını korurlar.
- Eril Tekil (Kısalır): el primer paso (ilk adım) / el tercer año (üçüncü yıl)
- Dişil Tekil (Kısalmaz): la primera vez (ilk kez) / la tercera sınıf (üçüncü sınıf)
- Eril Çoğul (Kısalmaz): los primeros meses (ilk aylar) / los terceros partiler (üçüncü taraflar)
el primer piso (birinci kat) (Primero eril isimden önce primer olarak kısalır).
la segunda oportunidad (ikinci şans).
los primeros días (ilk günler)
katlama sayıları
Katlama sayı sıfatları, niteledikleri isimlerin kaç katı olduğunu belirtmek için kullanılırlar. Belirtme sıfatı grubunda yer aldıkları için her zaman isimden önce yazılırlar. Son harfleri “-e” ile bittiği için tekil formda cinsiyet ayrımı yapmazlar; hem eril hem dişil isimler için ortak kullanılırlar. Çoğul yapılmak istendiğinde sonlarına “-s” eki eklenir (dobles, triples).
Sık Kullanılan Katlama Sayı Sıfatları:
- doble : iki katı, çift
- triple : üç katı
- cuádruple : dört katı
- quíntuple : beş katı
- séxtuple : altı katı
Örneğin;
iki kat çeker
doble azúcar
dört katı kötü eylem
cuádruple mala acción
bölme sayıları
Bölme sayı sıfatları, bir bütünün parçalarını, oranlarını veya kesirlerini belirtmek için kullanılırlar. Üçüncüden itibaren büyük oranda sıra sayılarıyla benzerlik gösterirler ve her zaman nitelenen isimden önce gelirler.
Sık Kullanılan Bölme Sayı Sıfatları:
- medio / media : yarım
- cuarto / cuarta : çeyrek / dörtte bir
- un tercio de : üçte bir
- un cuarto de : dörtte bir
- un quinto de : beşte bir
medio pan : yarım ekmek (medio/media kelimesinden sonra “de” edatı gelmez).
un tercio de un pastel : üçte bir kek / bir kekin üçte biri.
media hora : yarım saat.
un cuarto de kilo : çeyrek kilo / bir kilonun dörtte biri
dağıtma sayıları
Dağıtma sıfatları, nesneleri veya kişileri gruplara ayırarak veya tek tek ele alarak üleştirme anlamı katan kısıtlayıcı sıfatlardır. Niteledikleri isimlerin önünde yer alırlar.
Sık Kullanılanlar
- cada : her, her bir (Daha önce öğrendiğimiz gibi cinsiyet ve sayıya göre asla değişmez)
- ambos / ambas : her ikisi, ikisi de (Her zaman çoğul isimlerle kullanılır; eril ve dişil olarak şekil değiştirir)
- los tres / las tres : her üçü, üçü de (Sayılar arttıkça “tanımlık + sayı” kalıbı kullanılır)
Örneğin;
her bir kek
cada torta
ikisi de iyi
ambos son buenos.
los tres coches.
her üç araba da / üçü de
Belirtme Sıfatları
KARMA TEST
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.