Konumuz “Dilek kipi- geçmiş zaman – Pretérito Imperfecto”, geçmişte gerçekleşmeyen veya belirsiz olan dilekleri ifade etmek için kullanılıyor. Bu zaman; geçmişteki dilekleri, olasılıkları, duyguları, şüpheleri ve özellikle koşul cümlelerinin “si”li kısmını ifade etmek için kullanılıyor. Aynı zamanda nezaket ifadelerinde de tercih edilebiliyor.
Gelin, İspanyolca dilek kipi (Subjuntivo) ailesinin tüm zaman tablosuna ve İngilizce karşılıklarına genel bir kılavuz olarak bakalım:
| Dilek Kipi | Anlamı | İngilizce Anlamı |
|---|---|---|
| Presente de Subjuntivo | Dilek-Şimdiki Zaman | Present Subjunctive |
| Pretérito Imperfecto de Subjuntivo | Dilek-Geçmiş Zaman (iki çekim: -ra / -se) | Past Subjunctive (were / -ed form – bağlama göre) |
| Futuro de Subjuntivo | Dilek – Gelecek Zaman (Edebi) | Future Subjunctive (will + base form – nadir) |
| Pretérito Perfecto de Subjuntivo | Dilek-Yakın Geçmiş Zaman | Present Perfect Subjunctive (have/has + past participle) |
| Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo | Dilek-Geçmişin Geçmişi | Past Perfect Subjunctive (had + past participle) |
| Futuro Perfecto de Subjuntivo | Dilek-Gelecekte Tamamlanmış Gelecek Zaman (edebi) | Future Perfect Subjunctive (will have + past participle – nadir) |
Dilek kipi- geçmiş zaman
Nasıl Oluşturulur? (Formül Mantığı)
Bu zamanın iki farklı çekim şekli vardır ve her ikisi de dil bilgisinde tamamen aynı anlamı taşır. Fiillerin üçüncü çoğul şahıs geçmiş zaman (Pretérito Indefinido – Ellos/Ellas) kökünden türetilirler. Fiilin geçmiş zaman çoğul çekimindeki son ek atılır ve yerine uygun Subjuntivo ekleri getirilir.
-ra ve -se Ek Dünyası
| -ra Takıları (Konuşma ve Yazı Dilinde Sık Kullanılır) | -se Takıları (Edebi Dil ve Literatürde Görülür) |
|---|---|
| -ra | -se |
| -ras | -ses |
| -ra | -se |
| -ramos (Öncesindeki ünlü harf aksan alır) | -semos (Öncesindeki ünlü harf aksan alır) |
| -rais | -seis |
| -ran | -sen |
Örnek Düzenli Fiil Çekimi: Hablar (Konuşmak)
Hablar fiilinin geçmiş zaman üçüncü çoğul çekimi hablaron şeklindedir. Sonundaki “-on” atılarak ekler getirilir:
| Şahıs Zamiri | -ra ile Biten Çekim | -se ile Biten Çekim | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|---|
| Yo | hablara | hablase | konuşsaydım |
| Tú | hablaras | hablases | konuşsaydın |
| Él / Ella / Usted | hablara | hablase | konuşsaydı |
| Nosotros / as | habláramos | hablásemos | konuşsaydık |
| Vosotros / as | hablarais | hablaseis | konuşsaydınız |
| Ellos / Ellas / Ustedes | hablaran | hablasen | konuşsalardı |
Pretérito Imperfecto de Subjuntivo Ne Zaman Kullanılır?
Geçmiş Zaman Dilek Kipi’nin dil bilgisinde en sık karşımıza çıktığı üç altın kullanım alanını örnekleriyle birlikte inceleyelim:
1. Geçmişteki Dilekler, Umutlar ve Nezaket İfadeleri
Geçmişte kalan veya şimdiki zamanda gerçekleşmesi zor/imkansız görünen arzu, umut ve hayalleri ifade ederken kullanılır. Ayrıca konuşmayı yumuşatmak için nezaket kalıplarında da tercih edilir.
örneğin;
Quisiera que estuvieras aquí.
Keşke burada olsaydın.
Bu örnek aynı zamanda “Burada olmanızı rica ederdim/isterdim” şeklinde bir nezaket ifadesi olarak da algılanabilir.
Ojalá tuviera más tiempo.
Keşke daha çok zamanım olsaydı.
Koşul Cümlelerinin “Si” (Eğer)li Kısmında
Şimdiki zamana veya geleceğe yönelik, gerçekleşmesi hayali ya da imkansız olan varsayımsal koşul cümlelerinin “Si” ile başlayan yan cümle kısmında bu zaman kullanılır. Genellikle ana (sonuç) cümlesinde ise Condicional Simple yapısı yer alır
örneğin;
Si tuviera dinero, viajaría por el mundo
Param olsaydı, dünyayı gezerdim.
Tuviera (Geçmiş Zaman Dilek Kipi)
➡️ Viajaría (Şart Kipi).
Bu örnekte, geçmişe yönelik tamamen kaçırılmış bir fırsatı anlatmak için Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo (hubieras estudiado) ile birlikte kullanılmıştır.
Si hubieras estudiado, habrías aprobado el examen.
Çalışmış olsaydın, sınavı geçerdin.
Bu örnekte Pluscuamperfecto de Subjuntivo ile birlikte kullanılmıştır.
Geçmişteki Duygular, Şüpheler ve Değerlendirmeler
Geçmişte yaşanmış bir olay karşısında hissedilen sevinç, şaşkınlık, korku gibi duyguları, şüpheleri veya kişisel değerlendirmeleri aktarırken, genellikle “que” bağlacından sonraki yan cümlede kullanılır.
örneğin;
Me sorprendió que hablaras tan bien español
Bu kadar iyi İspanyolca konuşmana şaşırdım.
Dudaba que vinieras a la fiesta.
Partiye geleceğinden şüpheliydim.
Era importante que hicieras la tarea.
Ödevi yapman önemliydi.
“Como si” (-mış gibi) İfadesiyle Kullanımı
Geçmiş veya şu anki gerçekliğe tamamen aykırı, hayali durumları anlatırken “Como si” kalıbından sonra daima bu zaman tercih edilir.
örneğin;
Hablaba como si fuera un experto.
Uzmanmış gibi konuşuyordu.
Fuere / Fuera = Ser (olmak) fiilinin Geçmiş Zaman Dilek Kipi çekimidir.
Actuaba como si no pasara nada.
Hiçbir şey olmuyormuş gibi davranıyordu.
Pasara = Pasara / Pasase fiili.
Nezaket İfadelerinde Kullanımı
Özellikle querer (istemek) ve poder (yapabilmek) fiilleriyle, günlük hayattaki istekleri çok daha kibar ve nazik bir tonda ifade etmek için kullanılır.
örneğin;
Quisiera un café, por favor.
Bir kahve rica edebilir miyim, lütfen? / Bir kahve isterdim, lütfen.
Pudiera ayudarme?
Bana yardım edebilir miydiniz?
Türkçe’deki Dil Bilgisi Karşılaştırması
Pretérito Imperfecto de Subjuntivo’nun Türkçe’deki en yakın karşılığı genellikle “-saydım, -seydin, -saydı…”şeklindeki dilek-koşul kipidir. Cümlenin bağlamına göre farklı anlam tonları (keşke, …olsa, …olsaydı) taşıyabilir.
📐 Temel Cümle Yapısı (Formül Şeması)
Bu zaman yapısı oluşturulurken fiillerin köklerine şahsa göre uygun -ra veya -se ekleri getirilir. Temel iskelet şu şekildedir:
Bağlaç (gerekliyse) + Özne + Fiilin Pretérito Imperfecto de Subjuntivo Hali + Cümlenin Geri Kalanı
A) Dilek ve İstek Cümle Şeması:
Ojalá + yo + tuviera más vacaciones. (Keşke daha çok tatilim olsaydı.
Quisiera + tú + vinieras a mi casa. (Keşke evime gelseydin / Evime gelmeni rica ederdim.)
B) Koşul (Si) Cümle Şeması:
Si + él + estuviera libre, vendría con nosotros.
Eğer o boş olsaydı, bizimle gelirdi.
örneğin;
Si + vosotros + hablarais más despacio, os entendería mejor.
Daha yavaş konuşsaydınız, sizi daha iyi anlardım.
Pretérito Imperfecto de Subjuntivo Şemaları ve İleri Düzey Örnekler
Geçmiş Zaman Dilek Kipi (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo), geçmişte gerçekleşmemiş, tamamlanmamış veya gerçekleşme olasılığı düşük olan durumları ifade etmek için kullanılır. Şimdiki, geçmiş veya gelecek zaman dilimlerinde yapılması arzu edilen eylemleri aktarabilir; burada önemli olan eylemin süreç olarak tamamlanmamış olmasıdır.
Formül Şemaları ve Cümle Kalıpları
A) Duygu ve Şüphe Şeması:
Me alegró + que + ella + cantara tan bonito.
Bu kadar güzel şarkı söylemesine sevindim.
örneğin;
No creía + que + ustedes + llegaran tarde.
Geç kalacağınıza inanmıyordum.
B) “Como si” (-mış gibi) Şeması:
örneğşn;
Él + caminaba + como si + conociera el camino perfectamente.
Yolu mükemmel biliyormuş gibi yürüyordu.
C) Nezaket Şeması
örneğin;
Pudiera + yo + hacerle una pregunta?
Size bir soru sorabilir miydim?
Temenni ve Geçmiş Zaman Uyumu Örnekleri
“Esperaba que“, “Queríamos que” ve “Ojalá que” gibi ifadeler dileğin yapıldığı arka planı belirtirken, fiilin geçmiş zaman dilek kipi şekli ise dileğin kendisini ifade eder:
Esperaba que vinieras a la fiesta.
Partiye gelmeni umuyordum / bekliyordum.
örneğin;
Queríamos que estudiaras más.
Daha fazla çalışmanı istiyorduk.
Ojalá que hubiera ganado el partido.
Keşke maçı kazanmış olsaydı.(Pluscuamperfecto de Subjuntivo).
Onlara bana bakmamalarını söyledim.
Les dije que no me miraran.
İyelik Sıfatları ve Kesinlik/Şüphe Karşılaştırması:
Teyzem geldi.
Mi tía vino
Teyzemin gelmiş olduğunu sanmıyordum
No pensé que la tía había llegado.
Örnek Fiil Çekim Tablosu: Caminar (Yürümek)
Bu zaman formu, fiillerin Pretérito Indefinido 3. çoğul şahıs kökünden (caminaron) türetilir. Sonundaki “-on” atılarak iki farklı ek grubu da getirilebilir:
| Şahıs Zamiri | Geçmiş Zaman (Indefinido) | -ra ile Dilek Kipi | -se ile Dilek Kipi |
|---|---|---|---|
| Yo | caminé | caminara | caminase |
| Tú | caminaste | caminaras | caminases |
| Él / Ella / Usted | caminó | caminara | caminase |
| Nosotros / as | caminamos | camináramos | caminásemos |
| Vosotros / as | caminasteis | caminarais | caminaseis |
| Ellos / Ellas / Ustedes | caminaron | caminaran | caminasen |
Gerçek bir eylem ,gerçekleşmemiş gibi ifade ediliyor.(geçmiş zaman,şimdiki zaman hikayesi,potential simple(would zamanı)
If-Then (Si – Eğer) Koşul Cümle Yapıları
Geçmiş Zaman Dilek Kipi (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo) kullanarak If-Then (Eğer – O zaman) cümleleri kurabiliriz [INDEX]. Bu tür cümleler genellikle şimdiki zaman veya geleceğe yönelik, gerçekleşmesi hayali olan varsayımsal durumları ifade eder [INDEX]. İspanyolca’daki “if” (eğer) karşılığı “si” kelimesidir.
Dilek kipi – pretérito imperfecto kullanarak if-then (eğer-o zaman) cümleleri kurabiliriz. Bu tür cümleler genellikle şimdiki veya geleceğe yönelik olmayan, varsayımsal durumları ifade eder.
İspanyolca’daki “if” (eğer) karşılığı “si”dir. Mesela;
Koşul Cümlesi Formül Şemaları
Bu cümleler dil bilgisinde iki farklı sıralamayla da kurulabilir ve anlamları tamamen aynı kalır:
1. Şema: Si + Pretérito Imperfecto de Subjuntivo , Condicional Simple
2. Şema: Condicional Simple + si + Pretérito Imperfecto de Subjuntivo
Si tuviera dinero, viajaría por el mundo.
Eğer param olsaydı, dünyayı gezerdim.
Si tuviera (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo) – “eğer sahip olsaydım”.
viajaría (Condicional Simple) – “gezerdim”
Si fueras más amable, la gente te querría más.
Eğer daha nazik olsaydın, insanlar seni daha çok severdi.
Si fueras (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo – ser fiili) – “eğer olsaydın” .
querría (Condicional Simple) – “severdi”
Si lloviera, nos quedaríamos en casa.
Eğer yağmur yağsaydı, evde kalırdık.
Si lloviera (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo – llover fiili) – “eğer yağmur yağsaydı”.
quedaríamos (Condicional Simple) – “kalırdık”
Alternatif Yapı: Geçmiş Alışkanlık Koşulu
Bazen temel (sonuç) cümlede Condicional Simple yerine Pretérito Imperfecto de Indicativo (Haber kipi sürekli geçmiş zamanı) da kullanılabilir. Bu kullanım geçmişteki tekrarlanan alışkanlıkları veya kesin olası sonuçları vurgular:
Si tenía tiempo libre, leía mucho.
Eğer boş zamanım olsaydı, çok okurdum.
Burada “okurdum” anlamı, geçmişte düzenli olarak tekrarlanan gerçek bir alışkanlığı ifade ediyor.
Geçmişe Yönelik Kaçırılmış Fırsat Koşulu (Pluscuamperfecto):
If they had climbed, they would have take photo.
Si hubieran escalado, habrían tomado una foto.
Tırmanmış olsalardı, bir fotoğraf çekerlerdi / çekmiş olurlardı.
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.