İçeriğe geç

Dilek kipi-preterito

Konumuz “Dilek kipi- Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo”, diğer bir adıyla Antepretérito de Subjuntivo’dur.

Dilek KipiAnlamı İngilizce Anlamı
Presente de SubjuntivoDilek-Şimdiki ZamanPresent Subjunctive
Pretérito Imperfecto de SubjuntivoDilek-Geçmiş Zaman (iki çekim: -ra / -se)Past Subjunctive (were / -ed form – bağlama göre)
Futuro de SubjuntivoDilek-Gelecek Zaman (çoğu zaman edebi)Future Subjunctive (will + base form – nadir)
Pretérito Perfecto de SubjuntivoDilek-Yakın Geçmiş ZamanPresent Perfect Subjunctive (have/has + past participle)
Pretérito Pluscuamperfecto de SubjuntivoDilek-Geçmişin GeçmişiPast Perfect Subjunctive (had + past participle)
Futuro Perfecto de SubjuntivoDilek-Gelecekte Tamamlanmış Gelecek Zaman (edebi)Future Perfect Subjunctive (will have + past participle – nadir)

Bu zaman; geçmişte başka bir geçmiş zamandan daha önce tamamlanmış olan dilekleri, pişmanlıkları, duyguları, olasılıkları ve gerçekleşmemiş hayali koşulları ifade etmek için kullanılıyor. Geçmişte gerçekleşmiş olan bir olayın, daha önce gerçekleşmiş bir başka olaya göre önceliğini ifade etmek için kullanılan çok güçlü bir zaman şeklidir.

Nasıl Oluşturulur? (Bileşik Formül Mantığı)

Bu zaman yapısı da iki bölümden oluşan bileşik bir formüle sahiptir:

Formül: Haber Yardımcı Fiili (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo Çekimi) + Esas Fiilin Geçmiş Ortacı (Participio Pasado)

  1. Haber Yardımcı Fiili Çekimi: Geçmiş zaman dilek kipi kökenli hubiera veya hubiese kalıplarından oluşur.
  2. Esas Fiilin Geçmiş Ortaç Hali (Participio Pasado): Tıpkı Pretérito Perfecto de Subjuntivo’da olduğu gibi düzenli fiillerde fiilin “-ado” veya “-ido” ile biten sabit halidir.

Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo Çekim Tablosu

Bu zamanın iki farklı çekim şekri vardır (-ra ve -se ek dünyası). Her iki çekim de dil bilgisinde tamamen aynı anlamı taşır ve kullanımı tamamen bölgesel veya edebi tercihlere göre değişebilir:

Şahıs ZamiriHaber Yardımcı Fiili (-ra / -se Çekimi)Esas Fiilin OrtacıTürkçe Anlamı
Yohubiera / hubiesehabladokonuşmuş olsaydım
Túhubieras / hubieseshabladokonuşmuş olsaydın
Él / Ella / Ustedhubiera / hubiesehabladokonuşmuş olsaydı
Nosotros / ashubiéramos / hubiésemoshabladokonuşmuş olsaydık
Vosotros / ashubierais / hubieseishabladokonuşmuş olsaydınız
Ellos / Ellas / Ustedeshubieran / hubiesenhabladokonuşmuş olsalardı

Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo Ne Zaman Kullanılır?

Miş’li Geçmiş Zaman Hikayesi Dilek Kipi’nin dil bilgisinde en sık karşımıza çıktığı üç altın kullanım alanını örnekleriyle birlikte inceleyelim:

1. Geçmişte Tamamlanmış Dilekler, Pişmanlıklar ve Koşul Cümleleri

Geçmişte farklı bir şekilde gerçekleşmesini istediğimiz ancak artık gerçekleşmesi imkansız olan durumları, kaçırılmış fırsatları veya geçmişteki bir eylemden duyduğumuz derin pişmanlığı ifade ederken kullanılır. Ayrıca gerçekleşmemiş geçmiş zaman koşul cümlelerinin **”Si”**li kısmında yer alır

Ojalá + yo + hubiera viajado más joven.
Keşke daha gençken daha çok seyahat etmiş olsaydım.

Si + tú + hubieras escuchado mi consejo, ahora her şey farklı olurdu.
Tavsiyemi dinlemiş olsaydın, şimdi her şey farklı olurdu.

örneğin;
Me habría gustado que hubieras venido a la fiesta.
Partiye gelmiş olmanı isterdim / Gelmiş olman hoşuma giderdi.
Si hubiera sabido la verdad, habría actuado diferente.
Gerçeği bilmiş olsaydım, farklı davranırdım. (Koşul cümlesinin “si”li kısmında kullanılmıştır)
Koşul cümlesinin “si”li kısmında kullanılır.

Öğrenci 35/100 başarısız sınav kâğıdına bakıyor; “Keşke daha çok çalışmış olsaydım.”

örneğin;
Ojalá hubiera estudiado más.
Keşke daha çok çalışmış olsaydım.

2. Geçmişteki Duygular, Şüpheler ve Değerlendirmeler

Geçmişte yaşanan başka bir olaydan daha önce gerçekleşmiş (geçmişin de geçmişi) durumlar hakkında hissettiğimiz duyguları, şüpheleri veya yaptığımız değerlendirmeleri ifade ederken kullanılır. Genellikle “que”bağlacıyla başlayan yan cümlelerde görülür

No creía + que + ellos + hubieran visto ese accidente.
O kazayı görmüş olduklarına inanmıyordum. (visto = ver fiili ortacı).
Me alegró + que + usted + hubiera podido venir.
Gelebilmiş olmanıza sevindim. (podido = poder fiili ortacı).

Me sorprendió que hubieras dicho eso antes de que él llegara.
O gelmeden önce bunu söylemiş olmana şaşırdım. (dicho = decir fiili ortacı).

Dudaba que hubieran terminado el proyecto antes de la fecha límite.
Son tarihten önce projeyi bitirmiş olduklarından şüpheliydim.

3. “Como si” (-mış gibi) İfadesiyle Kullanımı

Geçmişteki bir durumu veya eylemi, tamamen gerçek dışı ve hayali bir karşılaştırma yaparak anlatırken kullanılır.

Elderly bearded man gesturing while speaking in a stone village

Hablaba como si hubiera vivido allí toda su vida.
Orada bütün hayatı boyunca yaşamış gibi konuşuyordu. (vivido = vivir fiili ortacı).

örneğin;
Él + actuaba + como si + nada + hubiera pasado.
Hiçbir şey olmamış gibi davranıyordu. (pasado = pasar fiili ortacı).

Türkçe’deki Dil Bilgisi Karşılaştırması

Türkçe’de Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo’nun en yakın karşılığı genellikle “-miş olsaydım / olsaydın / olsaydı… ” şeklindeki geçmiş dilek-koşul kipidir [INDEX]. Cümlenin bağlamına göre farklı pişmanlık ve hayal nüansları da taşıyabilir.

Temel Cümle Yapısı (Formül Şeması)

Tıpkı Pretérito Perfecto de Subjuntivo’da olduğu gibi, temel iskelet oldukça basittir:

Bağlaç (gerekliyse) + Özne + Haber Fiili (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo Çekimi: hubiera/hubiese) + Fiilin Geçmiş Ortacı (Participio Pasado)

Önemli Ayrım: Tamamlanmamış Geçmiş Zaman ile Farkı

Dilek kipi geçmiş zamanında (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo), eylemler hangi zaman zarfıyla kullanılırsa kullanılsın henüz tamamlanmamıştır:

örneğin;
Onları aramamalarını söyledim
Les dije que no los llamaran

Onları dün aramamalarını söyledim.
Les dije que no los llamaran ayer.

Onları bugün aramamalarını söyledim.
Les dije que no los llamaran Hoy.

Görüldüğü gibi eylemler hangi zamanda olursa olsun tamamlanmamıştır.

Buna karşın, Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo belirli bir şartın geçmişte kesinlikle gerçekleşmemiş olasılığını ve bitmişliğini ifade etmek için kullanılır. Geçmişteki bir olayın olası kaçırılmış sonuçlarını belirtir:

A) “Si” (Eğer) ile Kurulan Geçmiş Koşul Cümleleri:

örneğin;
Si hubiera sabido, habría venido a la fiesta.
Bilseydim (bilmiş olsaydım), partiye gelirdim 

Si ellos hubieran hablado con el profesor, habrían entendido la lección.
Eğer öğretmenle konuşmuş olsalardı, dersi anlarlardı.

örneğin;
Si tú hubieras estudiado más, habrías aprobado el examen.
Daha çok çalışmış olsaydın, sınavı geçerdin.

örneğin;
Ojalá que hubiéramos ganado el partido si no nos hubiéramos lesionado.
Sakatlanmasaydık maçı kazanmış olmayı dilerdim.

B) Geçmişteki Beklenti, Şüphe ve Bilinmezlik Cümleleri:

örneğin;
Esperaba que hubieras terminado la tarea antes de que llegara.
Gelmeden önce ödevini bitirmiş olmanı umuyordum.

Quería que hubieras venido a la fiesta conmigo.
Benimle partiye gelmiş olmanı istedim / isterdim

Dilek kipi-preterito pluscuamperfecto

örneğin;
Bu kitabı okuduğunu (okumuş olduğunu) bilmiyordum. 
No sabía que hubiera leido este libro.
(leído = leer fiili ortacı / No sabía = bilmiyordum)

örneğin;
Teyzemin geldiğini bilmiyordum.
No sabía que tu tía hubiera venido.

No sabía:bilmiyordum
Bunu hiçkimse yapmazdı.
Nadie hubiera hecho eso.

.
Dilek kipi-preterito pluscuamperfecto

Soru 1: “Si tú _________ mi consejo, ahora todo sería diferente.” (Tavsiyemi dinlemiş olsaydın, şimdi her şey farklı olurdu. – Geçmişte tamamen kaçırılmış hayali bir koşul.)
💡 Doğru! Geçmişte gerçekleşmemiş hayali bir koşulu (-miş olsaydın) ifade etmek için “Tú” şahsına göre “hubieras” yardımcı fiili ve ana fiilin ortacı kullanılır [INDEX]. “Escucharas” ise tamamlanmamış basit geçmiş zaman dilek kipidir.
Soru 2: “Ojalá _________ más joven.” (Keşke daha gençken daha çok seyahat etmiş olsaydım. – Geçmişe yönelik bir pişmanlık/temenni.)
💡 Doğru! “Yo” (Ben) şahsının geçmişte kalan bir durum için duyduğu pişmanlığı “Keşke yapmış olsaydım” anlamında kurarken “hubiera viajado” kalıbı getirilir [INDEX].
Soru 3: “No sabía que mi tía ya _________.” (Teyzemin gelmiş olduğunu bilmiyordum. – Geçmişteki bir bilinmezlik/şüphe durumu.)
💡 Doğru! “No sabía” (Bilmiyordum) geçmiş zaman kuralı gereği, yan cümledeki geçmişin geçmişi şüphe durumunu tetikler ve üçüncü tekil şahısta “hubiera venido” olarak kurulur [INDEX].
Soru 4: “Nadie hubiera hecho eso.” (Bunu hiçbir kimse yapmazdı / yapmış olmazdı.) cümlesindeki “hecho” hangi mastar fiilin düzensiz ortacıdır (participio)?
💡 Doğru! “Hacer” (yapmak) fiilinin geçmiş zaman ortacı kökten düzensizdir ve “hecho” şeklini alır [INDEX].
Soru 5: “Ojalá que _________ ganado el partido si no nos hubiéramos lesionado.” (Sakatlanmasaydık maçı kazanmış olmayı dilerdim. – Nosotros şahsı.)
💡 Doğru! “Nosotros” şahsının iki alternatif çekimi vardır. Şıklar arasında doğru aksan işaretini (ié) taşıyan birinci çoğul çekim “hubiéramos” seçeneğidir [INDEX].
Soru 6: “Él actuaba como si nada hubiera pasado.” cümlesinin tam Türkçe dil bilgisi karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
💡 Doğru! “Hububa pasado” bileşik yapısı eylemin geçmişte tamamen tamamlandığını ve “como si” bağlacıyla birleşerek “-mış gibi” (hiçbir şey olmamış gibi) anlamı taşıdığını gösterir [INDEX].
Soru 7: “No sabía que ella ya _________ este libro.” (Bu kitabı okumuş olduğunu bilmiyordum. – Leer fiilinin ortacı aksanlıdır.)
💡 Doğru! İspanyolcada “leer” fiilinin geçmiş zaman ortacı yazılırken zayıf ünlü harfinin üzerine her zaman tilde, yani yazılı aksan işareti (leído) konulmalıdır [INDEX].
Soru 8: Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo zaman formunu kurarken temel yapısal formül aşağıdakilerden hangisidir?
💡 Doğru! Bu zaman geçmişin geçmişidir; bu yüzden “hubiera/hubiese” çekimleri ile fiillerin “-ado/-ido” ile biten ortaçlarının birleşmesiyle kurulur [INDEX].
Soru 9: “Me sorprendió que hubieras dicho eso antes de que él llegara.” cümlesindeki “dicho” ortacı hangi mastar fiilden türetilmiştir?
💡 Doğru! “Decir” (söylemek) fiilinin geçmiş zaman ortacı (participio pasado) düzensizdir ve “dicho” haline gelir [INDEX].
Soru 10: “Dudaba que vosotros _________ terminado el proyecto.” (Projeyi bitirmiş olduğunuzdan şüpheliydim. – Vosotros şahsı.)
💡 Doğru! “Vosotros” (Sizler) ikinci çoğul şahsı için doğru geçmiş zaman yardımcı fiil çekimi her zaman “hubierais” (veya hubieseis) şeklindedir [INDEX].
KARMA DİLEK KİPİ

Soru 1: “Si tú _________ mi consejo el año pasado, ahora todo sería diferente.” (Geçen yıl tavsiyemi dinlemiş olsaydın, şimdi her şey farklı olurdu. – Geçmişte kaçırılmış, bitmiş bir koşul.)
💡 Doğru! Geçmişte tamamen bitmiş ve gerçekleşmemiş hayali bir koşulu (-miş olsaydın) ifade etmek için Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo (hubieras escuchado) kullanılır [INDEX].
Soru 2: “Espero que tú _________ aprendido algo nuevo en la clase de bugün.” (Umarım bugünkü derste yeni bir şey öğrenmişsindir. – Eylemin yakın geçmişte tamamlanmış olma arzusu.)
💡 Doğru! Konuşma anına yakın bir geçmişte tamamlanmış eylemlere yönelik temenniler için Pretérito Perfecto de Subjuntivo (hayas aprendido) kalıbı tercih edilir [INDEX].
Soru 3: “Si yo _________ dinero ahora, viajaría por el mundo.” (Eğer şu an param olsaydı, dünyayı gezerdim. – Şimdiki zamana yönelik hayali varsayım.)
💡 Doğru! Şimdiki veya geleceğe yönelik, gerçekleşmesi zor/hayali olan koşul cümlelerinde “Si” bağlacından sonra Pretérito Imperfecto de Subjuntivo (tuviera) kullanılır [INDEX].
Soru 4: “No creo que Ali _________ su tarea todavía.” (Ali’nin ödevini yapmış olduğunu sanmıyorum. – Geçmişte bitmiş eyleme yönelik şüphe.)
💡 Doğru! Yakın geçmişte tamamlanmış olması muhtemel bir eyleme dair şüphe (No creo que) belirtildiğinde Pretérito Perfecto de Subjuntivo (haya hecho) yapısı kurulur [INDEX].
Soru 5: “Él actuaba como si nada _________.” (Hiçbir şey olmamış gibi davranıyordu. – Geçmişteki durumun gerçek dışı karşılaştırması.)
💡 Doğru! “Como si” bağlacı ile geçmişteki bir olayın öncesine ait tamamlanmış, gerçek dışı bir karşılaştırma yapılırken Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo (hubiera pasado) kullanılır [INDEX].
Soru 6: “Te dije que te _________.” (Sana susmanı söyledim. – Geçmişte verilmiş, tamamlanmamış bir eylem süreci.)
💡 Doğru! Ana fiil geçmiş zamanda (Te dije) olduğunda ve yan cümledeki eylem ucu açık/tamamlanmamış olduğunda Pretérito Imperfecto de Subjuntivo (callaras) seçilir [INDEX].
Soru 7: “No sabía que mi tía zaten _________.” (Teyzemin gelmiş olduğunu bilmiyordum. – Geçmişin de geçmişindeki bir bilinmezlik.)
💡 Doğru! Geçmiş bir zamanın öncesinde (No sabía) tamamlanmış olan eylemler için Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo (hubiera venido) kullanımı zorunludur [INDEX].
Soru 8: “¿Pudiera yo hacerle una pregunta?” cümlesindeki “pudiera” kalıbı hangi dilek kipi zamanına aittir?
💡 Doğru! Nezaket ve kibarlık ricaları oluşturmak için kullanılan “pudiera” formu, “poder” fiilinin Pretérito Imperfecto de Subjuntivo (-ra ek grubu) çekimidir [INDEX].
Soru 9: “Aunque haya sido difícil, lo logramos.” cümlesindeki “haya sido” yapısının zamanı aşağıdakilerden hangisidir?
💡 Doğru! “Haya” yardımcı fiili ve “ser” fiilinin ortacı (sido) bir araya gelerek Pretérito Perfecto de Subjuntivo (Yakın Geçmiş Zaman Dilek Kipi) formunu oluşturur [INDEX].
Soru 10: “Ojalá que vosotros _________ terminado el proyecto antes de la fecha límite.” (Keşke son tarihten önce projeyi bitirmiş olsaydınız. – Vosotros şahsı.)
💡 Doğru! Geçmişte kaçırılmış bir süreye dayalı pişmanlığı “vosotros” şahsı üzerinden belirtmek için “hubierais” (Pluscuamperfecto de Subjuntivo) yardımcı fiili seçilmelidir [INDEX].
KARMA HABER KİPLERİ

Soru 1: “Mi amigo se _________ ayer debido al frío.” (Dün soğuk yüzünden arkadaşım hastalandı. – Dün net bir zaman belirtilmiştir.)
💡 Doğru! “Ayer” (Dün) zaman belirteci eylemin geçmişte tamamen kapandığını gösterir. Bu yüzden belirli geçmiş zaman olan Pretérito Indefinido (enfermó) kullanılır [INDEX].
Soru 2: “Cuando era niño, yo _________ al fútbol todos los días.” (Çocukken her gün futbol oynardım. – Geçmişteki ucu açık bir süreç ve alışkanlık.)
💡 Doğru! Çocukluk dönemindeki tekrarlanan rutinleri ve ucu açık geçmiş süreçleri anlatırken Pretérito Imperfecto (jugaba) zamanı tercih edilir [INDEX].
Soru 3: “Mi madre ya _________ dormido cuando yo llegué a casa.” (Ben eve geldiğimde annem çoktan uyumuştu. – Geçmişteki bir eylemden daha önce batan durum.)
💡 Doğru! Geçmişte yaşanmış bir olaydan (llegué) daha önce gerçekleşip bitmiş “geçmişin geçmişi” durumlar için Pretérito Pluscuamperfecto (había dormido) kullanılır [INDEX].
Soru 4: Treni henüz yakalayıp istasyona yeni vardığımızda ve eylemin etkisi konuşma anında sıcaklığını korurken hangi geçmiş zamanı seçmeliyiz?
💡 Doğru! Tren metaforumuzda konuştuğumuz gibi, eylem geçmişte bitmiş olsa bile şu anla bağlantısı sıcaksa ve etkisi sürüyorsa Yakın Geçmiş Zaman (Pretérito Perfecto) tercih edilir [INDEX].
Soru 5: “En cuanto _________ terminado de cenar, salimos a dar un paseo.” (Yemeği bitirir bitirmez yürüyüşe çıktık. – Sadece ağır edebi romanlarda kullanılan ardışık zaman.)
💡 Doğru! “En cuanto” bağlacı ile bir eylemin hemen ardından diğerinin başladığı ağır edebi anlatımlarda Haber fiilinin indefinido çekimiyle Pretérito Anterior (hubimos terminado) kurulur [INDEX].
Soru 6: “Siempre _________ mientras me duchaba.” (Duş yaparken hep şarkı söylerdim. – Geçmişte aynı anda devam eden iki eş zamanlı eylem.)
💡 Doğru! Geçmişte aynı anda yürüyen süreçleri (“duş alırken” ve “şarkı söylerdim”) ve “siempre” gibi rutin belirteçlerini aktarırken iki taraf da Pretérito Imperfecto olur [INDEX].
Soru 7: “Fui al cine anoche.” (Dün akşam sinemaya gittim.) cümlesindeki “fui” çekimi hakkında verilen modern İspanyolca imla kuralı hangisidir?
💡 Doğru! “Ir” (gitmek) fiilinin net bitmiş zaman (anoche) “Yo” çekimi “fui” şeklindedir ve modern kurallara göre üzerine asla aksan (tilde) konulmaz [INDEX].
Soru 8: “Hace dos días, yo _________ de Madrid.” (İki gün önce Madrid’den geldim. – Venir fiilinin Yo şahsına göre düzensiz belirli geçmiş zaman çekimi.)
💡 Doğru! “Venir” (gelmek) fiili Pretérito Indefinido zamanında kökten düzensizleşir ve “Yo” çekimi aksansız olarak “vine” şeklinde yazılır [INDEX].
Soru 9: “Antes, nosotros _________ de vacaciones todos los años.” (Eskiden her yıl tatile giderdik. – Ir fiilinin düzensiz sürekli geçmiş zaman çekimi.)
💡 Doğru! “Ir” (gitmek) fiili Pretérito Imperfecto zamanında düzensiz olan 3 istisna fiilden biridir. “Nosotros” şahsı için doğru çekim “íbamos” olur [INDEX].
Soru 10: Pretérito Perfecto Compuesto (Yakın Geçmiş Zaman) kurarken kullandığımız bileşik zaman formülü aşağıdakilerden hangisidir?
💡 Doğru! Yakın geçmiş zaman (he hablado, hemos comido) daima Haber fiilinin şimdiki zaman çekimleri ve fiillerin “-ado / -ido” ortaçlarıyla kurulur [INDEX].

Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İspanyolca haberleri kolayca takip etmek için News in rtve platformunu kullanabilirsiniz.