Dilek kipi
İspanyolca dilek kipi olası eylemleri anlatır,bir zaman birimi değildir. Fiilin ruh halidir. Kişi nasıl hissediyorsa onu anlatır. Olaylar gerçek değil amaç,kuşku,üzüntü …içerir.
Olay henüz olmamıştır ve bir isteğe bağlıdır ya da yapılmayacaktır. Zamanlar Türkçe’de de olduğu gibi üç ana zamandır. İspanyolca’da bu zamanların karışık olan yanı bu zamanların hikaye zamanlarının olması.
| Dilek Kipi | Anlamı | İngilizce Anlamı |
|---|---|---|
| Presente de Subjuntivo | Dilek-Şimdiki Zaman | Present Subjunctive |
| Pretérito Imperfecto de Subjuntivo | Dilek-Geçmiş Zaman (iki çekim: -ra / -se) | Past Subjunctive (were / -ed form – bağlama göre) |
| Futuro de Subjuntivo | Dilek-Gelecek Zaman (çoğu zaman edebi) | Future Subjunctive (will + base form – nadir) |
| Pretérito Perfecto de Subjuntivo | Dilek-Yakın Geçmiş Zaman | Present Perfect Subjunctive (have/has + past participle) |
| Pretérito Pluscuamperfecto de Subjuntivo | Dilek-Geçmişin Geçmişi | Past Perfect Subjunctive (had + past participle) |
| Futuro Perfecto de Subjuntivo | Dilek-Gelecekte Tamamlanmış Gelecek Zaman (edebi) | Future Perfect Subjunctive (will have + past participle – nadir) |
“Dilek Kipi” İspanyolca’da “Modo Subjuntivo” olarak adlandırılır ve belirli bir isteği, dileği veya şartı ifade etmek için kullanılıyor. İspanyolca’da dört farklı dilek kipi bulunur. Bunlar şimdiki zaman dilek kipi (Presente de Subjuntivo) ve geçmiş zaman dilek kipi (Pretérito Imperfecto de Subjuntivo)’dir. Ayrıca geçmiş zaman dilek kipi (Pretérito Perfecto de Subjuntivo) de vardır. Ayrıca gelecek zaman dilek kipi (Futuro de Subjuntivo) de vardır.
Şimdiki Zaman Dilek Kipi
Dilekler, arzular, duygular, şüpheler, olasılıklar, gereklilikler, tavsiyeler, emirler (dolaylı), belirli bağlaçlardan sonra (que, aunque, para que, antes de que, vb.)
- Tamamlanmamış: -sam, -yım ekleri ile birlikte kullanılıyor
- Haber kipi: -yorum ekleri ile birlikte kullanılıyor
- Gelecek zamanı ifade eder.
Şimdiki zaman hikayesi Dilek Kipi
Geçmişteki dilekler, arzular, olasılıklar, duygular, şüpheler, “si”li koşul cümlelerinin “si” kısmında (şimdiki veya geleceğe yönelik olmayan koşullar), “como si” (mış gibi) ifadelerinde, nezaket ifadelerinde.
- Tamamlanmamış: -saydım ekleri ile birlikte kullanılıyor
- Geçmiş-gelecek zamanı ifade eder.
- Haber kipi: -yordum ekleri ile birlikte kullanılıyor
Gelecek Zaman Dilek Kipi
Gelecekteki olasılıkları, koşulları veya emirleri ifade eder. Modern İspanyolca’da kullanımı oldukça sınırlıdır ve genellikle edebi metinlerde veya yasal belgelerde görülüyor. Günlük konuşmada genellikle Presente de Subjuntivo veya Futuro Simple ile anlamı karşılanır.
- Tamamlanmış: -mış olayım ekleri ile birlikte kullanılıyor
- Geçmiş-gelecek zamanı ifade eder.
- Haber kipi: -ştım ekleri ile birlikte kullanılıyor
Yakın geçmiş zaman
Geçmişte tamamlanmış ancak şimdiki zamanla bağlantısı olan dilekleri, duyguları, şüpheleri ifade eder. Genellikle “que” bağlacıyla kullanılıyor.
- Tamamlanmış: -mış olsaydım ekleri ile birlikte kullanılıyor
- Geçmiş-gelecek zamanı ifade eder.
- Haber kipi: -mıştım ekleri ile birlikte kullanılıyor
- Önceki bir olayın sonucunu veya sonraki bir olayın koşulunu ifade eder.
- Tamamlanmış geçmiş zamandaki bir eylemin sonucunu veya etkisini belirtiliyor
miş’li geçmiş zaman hikayesi-dilek kipi
Geçmişte başka bir geçmiş zamandan önce tamamlanmış dilekleri, pişmanlıkları, duyguları, şüpheleri, “si”li koşul cümlelerinin “si” kısmında (geçmişe yönelik gerçekleşmemiş koşullar), “como si” (mış gibi) ifadelerinde kullanılıyor.
Dilek kiplerinin kullanımı, belirli dilbilgisi kurallarına tabidir ve bağlamsal olarak da değişebiliyor. İspanyolca’da dilek kiplerini kullanırken, fiil çekimlerini doğru bir şekilde uygulamak ve uygun bağlaçları (como si, aunque, para que vb.) kullanmak önemlidir.
Unutmayın ki dilek kipleri, kişisel arzuları, dilekleri, şartları veya gerçekleşmeyen durumları ifade etmek için kullanılır ve cümlelerde belirli bir bağlam ve nedenle kullanılıyorlar
Konuşanın konuştuğu ana yakın, geçmiş olayların ve tamamlanmış olan olayları ifade etmek için kullanılır. Konuşulan olay günümüzde de geçerlidir.Duygu ve arzuları ifade eden bazı kelimeler içeren cümlelerde kurulabiliyor.
FİİLLER
- Yapılmamış: Dilek kipi, gerçekleşmemiş eylemleri veya durumları ifade etmek için kullanılıyor
- Yapılması isteğe bağlı: Dilek kipi, eylemlerin veya durumların isteğe bağlı olduğunu ifade eder.
- Gerçekleşmesi kuşkuludur: Dilek kipi, eylemlerin veya durumların gerçekleşme olasılığının belirsiz olduğunu ifade eder.
- Konuşanın kişisel düşüncelerine bağlıdır: Dilek kipi, konuşanın kişisel düşüncelerine veya isteklerine dayanır.
ZAMAN
- Emir kipi cümleleri dışında: Dilek kipi, emir kipi cümlelerinin dışında kullanılıyor Yani, bir kişiye doğrudan bir emir vermek yerine, dileklerini veya isteklerini ifade etmek için kullanılıyor
- Hiçbir temel cümlede kullanılmaz: Dilek kipi, bağımsız olarak tek başına kullanılmaz. Her zaman bir temel cümleyle birlikte kullanılıyor
- Yan cümlelerde kullanılır: Dilek kipi, “que” bağlacıyla birlikte kullanılarak yan cümleler oluşturuluyor
YAN CÜMLE
- İstek, Dilek, Üzüntü, Korku gibi duyguları içeren eylemler: Dilek kipi, istek, dilek, üzüntü, korku gibi duygusal içerikli eylemleri ifade etmek için kullanılıyor
- “QUE” bağlacı ile temel cümleye bağlanır: Dilek kipi yan cümlesi, “que” bağlacıyla birlikte temel cümleye bağlanır.
- Temel cümle: Eylemin ne istendiğini, ne beklediğini, neden korkulduğunu ifade eder: Temel cümle, dilek kipi yan cümlesiyle birlikte kullanılarak istenen veya umulan eylemi veya durumu açıklar.
Mesela,
Beni arayacağını umuyorum.
Espero que me llames.
“Espero” (Umut ediyorum) temel cümleyi ifade eder.
“que me llames” (beni arayacağını) dilek kipi yan cümlesini ifade eder.
Yan cümle, temel cümlede neyin istendiğini veya umulduğunu açıklar: Beni aramayı umuyorum.
Dilek-İstek (Wishes)
İstek veya arzuyu ifade etmek için dilek kipi kullanılıyor
Dilek kipinin öznesi ile yan cümlenin öznesi aynı ise: Yan cümlede fiilin mastar hali kullanılıyor
Örneğin,
İçmek istiyorum
Quiero (istiyorum)beber (mastar halinde : içmek) : özne aynı
İçmeni istiyorum.
Quiero que bebas (istiyorum ki içesin) .
Espero que tengas un buen día.
Umarım iyi bir gün geçirirsin.
Quiero que vengas a mi fiesta de cumpleaños.
Doğum günü partime gelmeni istiyorum.
Şüphe (Doubts)
Bir durumun gerçekleşmesi veya doğruluğu hakkında şüphe belirtmek için dilek kipi kullanılıyor
Soru ve olumsuz cümleler anlatır.
Örneğin,
Onun buraya geldiğini sanmıyorum.OLUMSUZ düşünce
No creo que haya venido aquí
Onun buraya geldiğini sanıyorum.OLUMLU(Dilek kipine gerek yok)
Creo que has venido aquí
Onun geldiğini sanıyormusun?sence geldi mi?SORU
¿Crees que haya venido?.
Dudo que él venga a la fiesta.
Onun partiye gelmesine şüphe ediyorum.
1.Ve 2. Cümlelerdeki özneler farklıyken:duygusal düşüncelerde bulunmak
Örneğin,
Gelmediğine üzüldüm(gelmemen beni üzdü.)
Siento que no hayas venido
Beni arayacağını umuyordum.
Esperaba que me llamaras.
Gereklilik (Necessity)
Bir eylemin gerekli olduğunu veya yapılması gerektiğini ifade etmek için dilek kipi kullanılıyor
Eylem gerçek olmalı.
Genel konulardan bahsediyorsak:Dilek kipi yerine mastar kullanılıyor
Örneğin,
Sessiz yürümemiz gerekiyor.(genel değil)
En necessario que caminemos.
Es necesario que estudies para el examen.
Sınava çalışman gerekiyor.
Gerçek bir eylem ise : haber kipi
Beni aradığı doğru.
Es cierto que me llamó
Gerçek olmayan bir eylem ise:
Dilek kipi kullanılıyor
Beni aradığından şüpheliyim.
Dudo que me hayas llamado
Bir ihtiyaç
Bir şeyin yapılmasının gerekli olduğunu veya bir ihtiyaç olduğunu ifade etmek için dilek kipi kullanılıyor
Necesito que me ayudes con esta tarea.
Bu ödevde bana yardım etmen gerekiyor.
Bir tavsiye
Bir kişiye tavsiye vermek veya öneride bulunmak için dilek kipi kullanılıyor
örneğin;
Te recomiendo que estudies más para el examen.
Sınava daha fazla çalışmanı öneririm.
Örneğin ,Bir ihtiyaç, bir tavsiye veya bir arzuyu ifade edenler
| Davet etmek | invitar queto |
| engel olmak | impedir queto |
| ısrar etmek | insistir en queto |
| ihtiyaç | necesitar queto |
| izin vermek | permitir queto |
| sipariş vermek | mandar queto |
| sormak | pedir queto |
| tercih etmek | preferir queto |
| zorlamak | hacer queto |
İspanyolca dilek kipi / Kullanılan zarflarla
Antes de que : -den önce(before)
örneğin;
Annem gelmeden önce uyuyacağım.
Dormiré antes de que venga (dilek kipi:present) mi madre
Después de que :-den sonra(after)
örneğin;
Annem geldikten sonra uyuyacağım.
Dormiré después de que venga mi madre.
Dormiré después de que llegue (dilek kipi:present) mi madre
örneğin;
Mientras que:-iken
Annem evdeyken uyuyacağım.
Dormiré mientras que mi madre están en casa
Hasta que :-ceye kadar
örneğin;
Annem gelinceye kadar uyuyacağım.
Dormiré hasta que venga mi madre
İspanyolca dilek kipi / AMAÇ BİLDİREN edatlardan sonra
Eylem bitmiş ise :Dilek kipi kullanılmaz.
Para que : ..mesi için(so that)
örneğin;
Okuması İçin bir not yazacağım.
Escribiré (gelecek)una nota para que él la lea (Dilek kipi : present)
Sin que :..meden (without)
örneğin;
Notu okumadan gitmeyeceğim.
No me iré (gelecek)sin que lea(dilek kipi:present)la nota.
Con tal de que :..mesi şartıyla(provided that)
örneğin;
Benimle gelmen şartıyla sinemaya giderim.
Iré al cine con tal de que vengas (dilek kipi: presente) conmigo.
İspanyolca dilek kipi / Duygularımızı ifade edenler
| adil | es justo queit’s |
| garip | es extraño queit’s |
| inanılmaz | es increíble queit’s |
| kolay | es fácil queit’s |
| mutlu olmak | alegrarse de queto |
| şaşırmak | sorprenderse que |
| yararlı | es útil que |
| zor | es difícil queit’s |
Bir fikir belirtmek,herhangi bir şeyde şüphelendiysek
| belli değil | no es evidente que |
| muhtemelen | tal vez |
| muhtemel | es probable que |
| mümkün | es posible que |
| görünüyor | parecer que |
| öyle değil | no es que |
Zamanla ilgili görüş bildirirken
| böylece | así que |
| -dek,değin | hasta que |
| sonra | despues de que |
| uzakta | en cuanto |
| en kısa sürede | Tan pronto como |
Anlattığımız cümlede bir kesinlik varsa
| belki | quizás |
| göre | según |
| nerede | donde |
| öyle ki | de modo que |
örneğin;
Bence sen yapabilirsin.
Creo que puedes hacerlo.
Belki yüzebilirsin.
Quizás puedas nadar
İspanyolca dilek kipi /Hiç bir şekilde dilek kipi almayanlarda var
| aynı şekilde | así comon |
| çünkü | porque |
| ….zamandan beri | ya que |