İtalyanca ders 6 dersimizde konumuz İtalyanca sıfatlar. Her zaman olduğu gibi yeni kelimeler öğreniyoruz ve ayrıca sıfatlar ile cümleler kuruyoruz. Genelde basit olan cümleler ve testlerle ilerleyeceğiz. Şüphesiz ki kelimeler bir dil için çok önemli. Yeni kelimeleri ezberleyip sonrasında devam eden derslere hazırlanın.
ADAM : l’uomo /gli uomo BAY :il signor /i signori 
KADIN (f) la donna / le donne 
OLD MAN : VECCHIO UOMO 
GENÇ KADIN : GIOVANE DONNA 
KÖTÜ HAVA :CATTİVO TEMPO 
İYİ HAVA : BEL TEMPO 
ODA: la stanza le stanze 
YORGUN : gli stanchi 
TABLO RESİM : pittura / la pittura /le pitture 
ŞEKER:la zuppa/le zuppe 
KEK : torta 
LEZZETLİ : gustoso 
ÇİZMEK : disegnare
Sıfatlar
Kısaca özetlersek isimlerin niteliklerini belirten sözcüklerdir. Sıfatlarla ilgili geniş konu anlatımında anlatıldığı gibi Mesela;
uzun,kısa,yaşlı,genç…örnek olarak bazı sıfatlar.
Mesela türkçe’de ‘adam yaşlıdır.-Kadın güzeldir.’ gibi cümlelerde isim en başta ,bu ismin nasıl olduğunu belirten sıfat ise en sondadır.
örneğin;
Adam yaşlıdır.
L’uomo è vecchio
örneğin;
Pencere kapalıdır. La finestra è chiuso
Bay Alfredo kötüdür. İl signor Alfredo è cattivo
Yukarıdaki örneklerde görüldüğü gibi ,mesela ;
cümle L’uomo,La finestra, İl signor Alfredo isimleriyle başlamış sonrasında yaşlı,kapalı,kötü sıfatlarıyla devam etmiştir. Dolayısıyla olumlu cümle kalıbı aşağıdaki şekildedir. Sonrasında olumsuz, cümleler kuracağız.
Bir isim + è + bir sıfat
Örneğin;
L’insegnante è vecchio.
Öğretmen yaşlı.
La donna è giovane.
Kadın genç.
örneğin;
La porta è chiuso.
Kapı kapalı
İtalyanca’da Sıfatların Yeri (La Posizione degli Aggettivi)
İtalyanca sıfatlar, tıpkı Türkçedeki gibi, isimlerin özelliklerini belirtirler. Kısacası bir ismin nasıl olduğunu, neye benzediğini, hangi durumda olduğunu anlatırlar.
İtalyanca’da sıfatların yeri cümlenin anlamını, vurgusunu ve doğallığını doğrudan etkiler. Sıfatlar kullanım şekline göre 3 ana gruba ayrılır:
1. İsmin Arkasında (En Yaygın ve Doğal Kullanım)
Genellikle İsimden Sonra Gelirler: Çoğu zaman İtalyanca sıfatlar, niteledikleri isimden sonra gelirler. Ancak bazı durumlarda (özellikle nitelik vurgulandığında veya bazı yaygın sıfatlarda) isimden önce de gelebilirler.
Türkçe ve İngilizce’nin aksine, İtalyanca’da sıfatlar genellikle ismin arkasına (sağına) yazılır. Bir sıfat nesnel bir gerçeği, rengi, şekli veya milliyeti belirtiyorsa kesinlikle ismin arkasında yer almalıdır.
- Renkler ve Şekiller: una macchina rossa (kırmızı bir araba), un tavolo rotondo (yuvarlak bir masa)
- Milliyetler: un ragazzo italiano (İtalyan bir çocuk)
- Uzun Sıfatlar: bir ders interessante (ilginç bir ders)
2. İsmin Önünde (Kısa, Vurgulu ve Öznel Kullanım)
Bazı çok sık kullanılan, kısa sıfatlar ismin önüne (soluna) gelebilir. Bu kullanım cümleye daha şiirsel, duygusal veya öznel bir anlam katar.
(Akılda kalması için İngilizce’deki BAGS formülü kullanılır: Beauty/Güzellik, Age/Yaş, Goodness/İyilik, Size/Boyut).
- bello (güzel): un bel ragazzo (yakışıklı bir çocuk)
- giovane (genç): un giovane medico (genç bir doktor)
- buono (iyi): bir buon libro (iyi bir kitap)
- grande (büyük): una grande casa (büyük bir ev)
⚠️ Kritik Not (Yer Değiştirince Anlam Değişenler): Bazı sıfatlar ismin önüne veya arkasına gelince tamamen farklı anlama gelir:
- un grande uomo ➔ Büyük/Önemli bir adam (Karakter olarak)
- un uomo grande ➔ İri/Büyük yarı bir adam (Fiziksel olarak)
İsimlerle Uyum Sağlarlar: Herşeyden önce bu en önemli noktalardan biri! İtalyanca sıfatlar, niteledikleri ismin cinsiyetine (eril/dişil) ve sayısına (tekil/çoğul) göre çekime uğrarlar. Yani sıfatın sonu, ismin sonuna uyum sağlar.
3. Yüklem Olarak (Verb + Sıfat Yapısı)
Sıfatı doğrudan bir ismin yanına koymak yerine, “essere” (olmak) veya “sembrare” (görünmek) gibi bir fiilden sonra getirerek yüklem yapabilirsiniz. Bu durumda sıfat cümlenin en sonunda yer alır ve özneye göre cinsiyet/çoğul çekimi alır.
Formül: özne +fiil+sıfat
örneğin; .
Il caffè è caldo. ➔ Kahve sıcaktır.
La torta è buona. ➔ Kek/Pasta lezzetlidir.
Gli studenti sono bravi. ➔ Öğrenciler başarılıdır/iyidir.
Essere” Fiiliyle Kullanım: “Olmak” anlamına gelen “essere” fiiliyle birlikte kullanılan sıfatlar, öznenin (isim veya zamir) cinsiyetine ve sayısına göre uyum sağlamak zorundadır. Örneğin:
örneğin;
Io sono stanco.
Ben yorgunum – eril tekil)
Tu sei stanca.
Sen yorgunsun – dişil tekil)
Noi siamo stanchi.
Biz yorgunuz – eril çoğul)
Voi siete stanche.
Siz yorgunsunuz – dişil çoğul)
italyanca’da kek nasıl denir?
Kek deyince sade, kremalı, meyveli ve bunun gibi birçok çeşidi akla gelir. İşte İtalyanca’da da bu böyledir. Mesela;
İtalyanca “Kek / Pasta” Çeşitleri Tablosu
| İtalyanca Kelime (Artikeliyle) | Türkçesi | Kullanıldığı Yer / Notlar |
|---|---|---|
| la torta | pasta / kek / turta | En yaygın, genel kelimedir. Doğum günü pastasından meyveli keklere kadar her şey için kullanılır. |
| il ciambellone (veya la ciambella) | sade kek / anne keki | Ortası delik kalıpta pişirilen, çay yanına yapılan o klasik, süssüz ev keki. |
| il plumcake | baton kek / kek | Dikdörtgen kalıpta yapılan, genellikle kuru meyveli veya kakaolu dilim kek. |
| il pan di Spagna | sünger kek / pandispanya | Pastaların tabanında kullanılan, krema veya meyve eklemek için yapılan en temel, sade kek yapısı. |
Şeker = Zucchero
Şimdi de yeni kelimemiz şekerden bahsedelim. Şeker de bildiğimiz gibi değişik kategorilere ayrılıyor.
- Telaffuz: [tsuk-kero]
- Cinsiyet: Eril bir kelimedir ve sesli/sessiz harf kuralları gereği belirli artikeli “lo” (lo zucchero), belirsiz artikeli ise “uno” (uno zucchero) şeklindedir.
ŞEKER TÜRLERİ VE KULLANIMI
| Türkçe | İtalyanca Terim | Açıklama / Kullanım Notları |
|---|---|---|
| Toz şeker | zucchero semolato / zucchero bianco | Günlük hayatta çaya, kahveye atılan klasik beyaz rafine şeker. |
| Esmer şeker | zucchero di canna | Kelime anlamı “kamış şekeri” demektir, kahverengi şeker için bu kullanılır. |
| Pudra şekeri | zucchero a velo | Keklerin ve kurabiyelerin üzerine elenen, süsleme için kullanılan incecik toz şeker. |
| Küp şeker | zucchero in zollette / zolletta di zucchero | Küp şeklinde kesilmiş şeker (tek bir küp için zolletta denir). |
| Şekerleme | caramella / dolci | Bonbon, jelibon, lolipop gibi paketli küçük şekerlemeler. |
| Şekersiz | senza zucchero | Kahve sipariş ederken veya paketli gıdalarda sıklıkla göreceğiniz “şekersiz” kalıbı. |
| Tatlandırıcı | dolcificante | Diyet yapanların şeker yerine kullandığı yapay tatlandırıcılar. |
Quanto zucchero vuoi nel tuo caffè?
Kahvene ne kadar şeker istersin?
örneğin;
Hai dello zucchero di canna?
Esmer şekerin var mı?
(Not: İtalyanca’da bir şeyden “bir miktar” var mı diye sorarken “di + lo = dello” kısmi artikeli kullanılır).
örneğin;
Questa torta ha troppo zucchero.
Bu pasta çok şekerli.
örneğin;
LA PORTA è APERTO
KAPI AÇIKTIR
örneğin;
La gatta è piccolo.
Kedi küçük.
örneğin;
Çanta küçüktür.
La borsa è piccolo
Presente Progressivo (Şimdiki Zaman) – Kısa Bilgi
Kısacası zamanın adından da anlaşılacağı gibi; bir eylemin şu anda, tam o an gerçekleştiğini anlatmak için kullanılır. Bu zamanda İspanyolca’daki estar fiili yerine stare fiili kullanılır.
Presente Progressivo yapısını kurmak için stare fiilinin şimdiki zaman çekiminin sonuna asıl fiilimizin Gerundio halini ekliyoruz. Bu ekler fiillerin sonundaki mastar eklerine göre değişiklik gösterir. Mesela;
-are fiilleri | -ando |
-ere / -ire fiilleri | -endo |
Yapı: stare (şimdiki zamanda çekimli) + fiilin Gerundio (-ando / -endo) hali
örneğin;
parlare ➔ parlando (sto parlando: konuşuyor).
mangiare ➔ mangiando (sto mangiando: yiyor).
vivere ➔ vivendo (sto vivendo: yaşıyor)
İtalyanca’da “Resim” ve “Resim Yapmak” Nasıl Denir?
Önce bu dersteki kelimelerden resim kelimesini inceleyelim. Resim yapmak da İtalyanca’da değişiklik gösteriyor. Aslında biz de ne deriz: Boyama yapıyorum, resim çiziyorum ve bunun gibi cümleler kurarız. Mesela;
Dipingere ➔ Boyamak / Resim yapmak (fırça, boya ile)
🟡 “Dipingere”, daha çok sanatsal resim yapmak, tablo boyamak anlamındadır.
örneğin; .
Sto dipingendo un quadro.
Bir tablo/resim boyuyorum/yapıyorum
Mi piace dipingere con gli acquerelli.
Sulu boyayla resim yapmayı seviyorum
Disegnare ➔ Çizmek (kalemle, çizim yapmak)
🟢 “Disegnare”, genellikle karakalem, çizim, taslak gibi işler için kullanılır. Yani resim yapmak derken eğer boyasız, kalemle çiziyorsan bu kullanılır.
örneğin; .
Sto disegnando una casa.
Bir ev çiziyorum
“Resim” İsim Olarak Ne?
Resim de kelime olarak farklı. Mesela resim mi çizdik? Yoksa telefonda bir resme mi bakıyoruz?
| Kelime (Artikeliyle) | Anlamı | Kullanıldığı Yer |
|---|---|---|
| il quadro | tablo, sanat eseri | Galeri, müze, tuval |
| il disegno | çizim, karakalem | Kağıda çizilen, taslak |
| la pittura | boya / boyanmış resim | Boyayla yapılan her şey, resim sanatı |
| l’immagine (f) | görsel, görüntü | Bilgisayar, telefon, kamera, genel |
| la foto (fotografia) | fotoğraf | Makineyle çekilen gerçek görüntü |
Şimdi hem yeni hem de önceden öğrendiğimiz kelimelerle yapılan olumlu basit cümlelere devam edelim. Aynı şekilde sizde evde karşınıza çıkan öğrendiğiniz kelimeleri her eşyada kişide deneyin. Şüphesiz ki fazla kelime tekrarı ile daha hızlı ilerlersiniz.
Hatta cebinize bu kelimelerin olduğu bir kağıt bulundurun. Her gün öğrendiğiniz 5 kelime ve heryerde tekrar…tekrar..
| Oda büyüktür. | La stanza è grande |
| Kalem uzun dur. | IL lapis è lungo |
| Alfredo tembeldir. | IL signor è pigro |
| Öğretmen gençtir. | L’insegnante è giovane |
| Yatak büyüktür. | IL letto è grande |
| Kuş küçüktür. | L’uccello è piccolo |
| Otomobil eskidir. | L’automobile è antico |
| Ev büyüktür. | La casa è grande |
| Pencere açıktır. | La finestra è aperto |
| Cetvel uzundur. | La riga è lunga. |
Örneğin;
Öğrenci çalışkandır.
Lo studente è assiduo
Örneklere devam..
Örneğin;
Kadın yaşlıdır.
La donna è vecchio
Örneğin;
Sandalye pahalıdır.
La sedia è caro
Örneğin;
Erkek çocuk tembeldir.
IL figlio è pigro
Örneğin;
Radyo küçüktür.
İl radio è piccolo
Örneğin;
Erkek çocuk çalışkandır.
IL figlio è assiduo
| Resim eskidir. | La pittura è antico |
| Ev küçüktür. | La casa è piccolo |
| Bay Ali tembeldir. | İl signor Ali è pigro |
| Öğretmen yaşlıdır. | L’insegnante è vecchio. |
| Bayan Ayşe gençtir. | Le signora Ayşe è giovane |
| Masa büyüktür. | İl tavolo è grande |
| Şapka eskidir. | İl cappello è antico |
| Kız çocuk tembeldir | La figlia è pigro |
İtalyanca sıfatlar olumsuz cümle kurmanın temel kalıbı oldukça basittir:örnek olarak..
Non + Essere (olmak fiili) + Sıfat
Özetlersek bu kalıp, bir şeyin belirli bir sıfata sahip olmadığını ifade etmek için kullanılır. “Essere” fiili, özneye göre çekilir. Mesela;
Io non sono stanco.
Ben yorgun değilim.
Lui/Lei non è alto.
O uzun değil.
İtalyanca sıfatlar ve Cümle Yapısı test: defterler kalemler hazırlansın..
İtalyanca Okuma Pratiği: İlham Dolu Bir Pazar Günü (Una Domenica Inspiratrice)
Önce öğrendiklerinizle metni tercüme edin. Daha sonra türkçe tercümesini kontrol edin.
Lo studente assiduo è a casa. La casa è grande. La stanza è grande ve la finestra è aperta. Fuori, l’uccello è piccolo.
Lo studente va in cucina per bere acqua. Sul tavolo c’è la torta (il ciambellone). La torta ha troppo zucchero. Lo studente pensa: “Quanto zucchero vuoi nel tuo caffè?” Lui preferisce il caffè senza zucchero.
In camera, l’insegnante giovane sta lavorando. L’insegnante ama l’arte. Ora, lui sto dipingendo un quadro. Non sto disegnando una casa. Sul tavolo c’è un buon libro, un lapis lungo ve la foto della scuola. La sedia è comoda ama l’insegnante è stanco
TERCÜMESİ
Çalışkan öğrenci evdedir. Ev büyüktür. Oda büyüktür ve pencere açıktır. Dışarıda, kuş küçüktür.
Öğrenci su içmek için mutfağa gidiyor. Masanın üzerinde kek (sade kek) var. Kek çok şekerli. Öğrenci düşünüyor: “Kahvene ne kadar şeker istersin?” O, şekersiz kahve tercih ediyor.
Odada, genç öğretmen çalışıyor. Öğretmen sanatı seviyor. Şimdi, o bir tablo boyuyor (resim yapıyor). Bir ev çizmiyor. Masanın üzerinde iyi bir kitap, uzun bir kalem ve okulun fotoğrafı var. Sandalye rahattır ama öğretmen yorgundur.
TEST
Sitede öğrendiğiniz kelimeleri pekiştirmek ve günlük İtalyanca haberleri kolayca takip etmek için Easy Italian Newsplatformunu kullanabilirsiniz