İçeriğe geç

Japonca İstek kipi


Japonca (İstek kipi) fiil-volitional form varsayıma dayanan istem,irade ile ilgili yapacağımız cümlelerde kullanılır. Örnekler ile daha iyi anlayabilirsiniz.


Japonca Volitional Form (teklif ve istek Kipi / 意向形 – Ikōkei)


Japonca’da Volitional Form (İstek ve Teklif Kipi / 意向形 – Ikōkei), Türkçedeki “-elim / -alım” ve İngilizcedeki “Let’s… / Shall we…” yapısının karşılığıdır. Fiillerin aldığı bu eklerle karşı tarafa “Hadi yapalım, gidelim, yiyelim” anlamında samimi veya kibar önerilerde bulunuruz.

Fiillerin aldığı ekler gruplarına göre değişiklik gösterir. 1. grup fiillerde son hecedeki -u sesi -o sesine dönüşür ve ardından u harfi gelir; böylece fiil sonu “ou” (veya uzatma işaretiyle “ō”) şeklinde okunur.


Fiil Gruplarına Göre Yalın Volitional Form Oluşturma


Samimi konuşmalarda (arkadaşlar ve aile arasında) kullanılan yalın istek/teklif kipi fiil gruplarına göre şu şekilde çekimlenir:

🗂️ Fiil Gruplarına Göre Yalın Volitional Form Çekimi

Fiil Grubu Ses Değişim Kuralı Eklenen Yapı Örnek Dönüşüm
1. Grup (Godan) Hiragana -u sırası → -o sırasına dönüşür + u Iku → Ikou (Ikō) / Nomu → Nomou (Nomō)
2. Grup (Ichidan) Sonundaki -ru atılır (-eru / -iru) + yō (you) Taberu (tabe) → Tabeyō (Tabeyou)
3. Grup (Düzensiz) Kök özel olarak değişir (shi / ko) + yō (you) Suru → Shiyō (Shiyou) / Kuru → Koyō (Koyou)
1. Grup Hiragana (U Sırası → O Sırası + u) Dönüşüm Listesi:
• U → ou  |  Ku → kou  |  Gu → gou
• Su → sou  |  Tsu → tou  |  Nu → nou
• Bu → bou  |  Mu → mou  |  Ru → rou

Kibar Volitional Form (Polite Form: 〜ましょう / ~mashō)


Polite Form, kibar veya resmi bir dil kullanımını ifade eder ve fiilin “ます” (-masu) formu kullanılarak oluşturulur. Japonca’da bir fiilin kibar volitional formunu oluşturmak için masu ekini atıp yerine 「〜ましょう」 (~mashō / ~mashou) ekleriz.

📌 Kibar İstek ve Teklif Formülü (~mashō)

Fiil (Masu Formu) − masu + mashō (mashou)

📌 Örneklerle Yalın ve Kibar Volitional Form Karşılaştırması

1. 見る (miru) — Görmek
• Polite Form: 見ます (mimasu) — görürüm, görürsünüz.
• Yalın Volitional Form: 見よう (miyō) — görelim, görmek istiyorum.
• Kibar Volitional Form: 見ましょう (mimashō) → Görelim (kibar).
2. 食べる (taberu) — Yemek yemek
• Masu Form: 食べます (tabemasu) — yerim, yersin, yer…
• Yalın Volitional Form: 食べよう (tabeyō) — yiyelim, yemek istiyorum.
• Kibar Volitional Form: 食べましょう (tabemashō) → Yiyelim, yemek istiyoruz. (Kök: tabe + mashou)

Volitional Form Kullanım Yerleri ve Örnekler


A) Bir Öneri Yaparken veya Öneriyi Onaylarken

💬 Diyalog Tablosu: Teklif ve Onaylama Cevapları

Fiil Teklif / Öneri (Konuşma) Onaylama Cevabı
Konuşmak
(Hanasu)
Nihongo de hanasō (hanasou).
Hadi Japonca konuşalım. (Let’s talk in Japanese.)
*Dil aracı bildirilirken “de” edatı kullanılır.
Yalın: Sō shiyō (そうしよう)
Kibar: Sō shimashō (そうしましょう)
(Hadi yapalım / Öyle yapalım.)
Yapmak
(Suru)
Shukudai o shiyō (shiyou).
Hadi ödev yapalım. (Let’s do homework.)
Yalın: Sō shiyō (そうしよう)
Kibar: Sō shimashō (そうしましょう)
(Hadi yapalım / Öyle yapalım.)

B) Soru Haline Getirme ve Teklif Etme (Volitional Form + ka)

Japonca fiil-volitional formu soru haline getirmek için soru parçacığı olan 「か」 (ka) kullanılır. Konuşan kişi bir başkasından yardım ister ya da onunla birlikte bir şey yapmayı teklif eder:

taberu: tabemashou Tabemashō ka.
Yemek yiyelim mi / Yemek yer miyiz?

~Mashō ka (〜ましょうか):
Bir şeyler yapalım mı / Yardım edeyim mi?

~Masen ka (〜ませんか): .
Bir şeyler yapmaz mısın? (Karşı tarafa daha nazik ve baskısız bir davet sunar.)


C) Kendi Kendimize Konuşurken (İç Ses / Karar Verme)

Yalın volitional form, kişinin kendi kendine bir karar verdiğini veya bir eylemi yapmaya niyetlendiğini ifade ederken de kullanılır:

örneğin;
Tenki wa amadesu , kasa o torō (torou).
Hava yağmurlu,şemsiye almalıyım.


Yapmayı Düşünmek ve Planlamak (~to omoimasu / ~to omotte imasu)


Birisiyle beraber bir şey yapmayı ve soru sormayı öğrendikten sonra, “yapmayı düşünüyorum” anlamını vermek için yalın volitional formun sonuna 「と思います」 (to omoimasu) veya 「と思っています」 (to omotte imasu) kalıpları eklenir.

💭 Yapmayı Düşünmek Formülleri

• Anlık Karar (Konuşma Anında): Yalın Volitional Form + to omoimasu
• Önceden Verilmiş Karar (Süren Niyet): Yalın Volitional Form + to omotte imasu

1) ~to omoimasu (Niyetimizi olay olurken / konuşma anında belirtiriz):
örneğin;
ima tabeyō to omoimasu
Sanırım şimdi yemek istiyorum.

Watashi wa neyō to omoimasu.
Sanırım uyuyacağım.

2) ~to omotte imasu (Niyetimize önceden karar vermişizdir ve bu düşünce devam etmektedir):
Örneğin;
Bir sonraki tatlimde Phuket’e gitmeyi düşünüyorum.
Watashi wa tsugi no kyūka ni pūketto ni ikō to omotte imasu.


İstek kipi
.

Volitional test

1. Japonca’da 1. Grup (Godan) fiillerin yalın “Volitional Form” (-elim / -alım / Hadi yapalım) çekimi nasıl oluşturulur?
Doğru
Yanlış
2. 2. Grup (Ichidan) fiillerden olan “Miru” (Görmek/İzlemek) ve 3. Grup fiil olan “Kuru” (Gelmek) fiillerinin yalın volitional form çekimleri sırasıyla hangisidir?
Doğru
Yanlış
3. Karşı tarafa “Birlikte yemek yiyelim mi?” (Shall we eat?) şeklinde kibar bir teklifte bulunmak için “Tabemasu” fiili nasıl çekimlenir?
Doğru
Yanlış
4. Konuşma anında yeni verdiğimiz anlık bir kararı (“Sanırım şimdi uyuyacağım” – Watashi wa …) ifade ederken “Neru” (Uyumak) fiili nasıl kullanılır?
Doğru
Yanlış
5. Arkadaşınızın “Hadi ödev yapalım” (Shukudai o shiyō) önerisini samimi bir şekilde onaylamak (“Hadi yapalım / Öyle yapalım”) için vereceğiniz en doğal cevap hangisidir?
Doğru
Yanlış
6. Önceden karar verilmiş ve hala devam eden bir niyeti (“Gelecek yıl Japonya’ya gitmeyi düşünüyorum” – Rainen Nihon ni …) ifade ederken “Iku” (Gitmek) fiili nasıl kullanılır?
Doğru
Yanlış
7. Kendi kendimize konuşurken veya bir karar verirken (“Hava yağmurlu, şemsiye almalıyım / alayım” – Tenki wa ame desu, kasa o …) kullanılan “Toru” (Almak – 1. Grup) fiilinin yalın volitional çekimi hangisidir?
Doğru
Yanlış
8. Karşı tarafa daha nazik ve baskısız bir davet (“Birlikte kahve içmez misin?” – Issho ni kōhī o …) sunmak için kullanılan kalıp hangisidir?
Doğru
Yanlış
9. “Hadi Japonca konuşalım” (Nihongo … hanasō) cümlesinde dil aracını belirtmek için boşluğa hangi parçacık gelmelidir?
Doğru
Yanlış
10. 1. Grup fiillerden olan “Asobu” (Oynamak) ve “Nomu” (İçmek) fiillerinin yalın volitional form (“Oynayalım” ve “İçelim”) çekimleri sırasıyla hangisidir?
Doğru
Yanlış


Okuma Pratiğine Başlamak İçin: İnternet tarayıcınıza “Lenguia Japanese Short Stories” yazarak bu sade kitaplığa ulaşabilir ya da doğrudan ücretsiz yetişkin hikayelerinin listelendiği https://www.lenguia.com/stories/japanese adresini ziyaret ederek ilk güncel metninizi seçebilirsiniz


Bir yanıt yazın