Soru zamiri Ne zaman? : İspanyolca ders 13

---

Quando? When?
Ne zaman?

---

İspanyolca ders 13 konumuz ; Soru zamiri Ne zaman? önce konu içersinde öğreneceğimiz yeni kelimelere bakalım. Açıkcası derslere devam edenler için söylemek gerekirse buu derse kadar 100’e yakın kelime öğrenmişiz.

Dersimizde ne zaman? Soru zamirinin yanında, yeni bağlaç ,yeni kelime,ifadeler ve ayrıca fiil de öğreneceğiz. Hatta bir başka zamana geçeceğiz. Hem bileşik geçmiş hem de basit geçmiş zamana değineceğiz. Zamanların ayrıntılı anlatımına ana konulardan da bakabilirsiniz.

Önce kelimeler;

---

---

¿Cuándo? → Ne zaman?

Önce ne zaman nedir? Mesela nerelerde nasıl kullanılır ona bakalım. Bu soru zamiri, zamanla ilgili bilgi almak için kullanılır ve genellikle bir eylemin gerçekleşme zamanını sormak amacıyla bir fiil ile birlikte kullanılır. Ne zaman gelecek? Ne zaman gitti? Ve bunun gibi.

örneğin;
Doğum günün ne zaman?
¿Cuando es tu cumpleaños?
When is your birthday?

Film ne zaman?
¿Cuándo es la película?
When is the movie?

---

---

---

---

Aslında yukarıdaki cümleyi iki farklı şekilde söyleyebiliriz. Mesela nekadar zamandır izliyorsun gibi. Anlam ya da yapı olarak bir farklılık varmı?

Açıkcası biz türkçede ikisini de kullanıyoruz.

Görmek-izlemek-bakmak

Türkçede “görmek” ve “izlemek” gerçekten iki farklı fiildir, ama İspanyolca’da bu fark her zaman bu kadar net ayrılmaz.mesela üstteki örnek ile açıklarsak;

“Ne zamandır film izliyorsun?”

✔️ DOĞRU ve doğal bir cümledir.
Türkçede bir eylemin ne zaman başladığını ve ayrıca hala devam edip etmediğini sorarken kullanırız.

📌 Anlam:

➡️ Film izlemeye ne zaman başladın ve ayrıca hala izliyor musun?
(başlangıç zamanı odaklıdır)

---

“Ne kadar zamandır film izliyorsun?”

✔️ Doğru ama biraz ağır veya kitap dili gibi durur.
Genelde “ne zamandır” demek daha doğaldır.

📌 Anlam:

➡️ Film izlemeye başlayalı ne kadar süre oldu?
(süre odaklıdır)

💡 İkisi de doğru; sadece “ne zamandır” daha sık ve doğaldır.

---

Daha öncesinde sadece şimdiki zamanla ilgili cümleler kurmuştuk. Şimdi zamanımız geçmiş zaman. Bu zamana geçmeden önce bu zamanda kullanılan yardımcı fiilimize bakalım.

---

✅ HABER Fiili – (Yardımcı fiil olarak “…-miş olmak”)

---

İspanyolcada haber, çoğunlukla yardımcı fiil olarak kullanılır.
Pretérito Perfecto (yakın geçmiş zaman) yapmak için kullanılır.

• “Haber” = Yardımcı fiil (tek başına kullanılmaz).
• Fiilin geçmiş haliyle (-ado / -ido) birlikte çalışır.
• Geçmişte olmuş ama etkisi olan olaylarda kullanılır.

Daha önce bahsettiğimiz var (ders 2) derken de haber fiili kullandık. Ama buradaki kullanımı farklıdır. Ayrıca var – yok Konu anlatımına da bakabilirsiniz. Bi tekrar yapalım.

---

---

Kullanım türü	Açıklama	Örnek
✅ Yardımcı fiil	Yakın geçmiş yapmak için	He comido.
☑️ “Var” anlamında	Hay, había, hubo vs.	Hay un pájaro..
☑️ Eski / edebi	Haber de algo (haberi olmak vs.)	(Yaygın değil)

---

Haber + fiilin participio hali (-ado / -ido)

---

He er fiili“-miş olmak / -di” anlamı verir. Geçmiş bileşik zaman içinde kullanabilmek için önce şimdikş zaman çekimi gerekiyor.

---

---

✅ Pretérito Perfecto → Yakın geçmiş

---

“-di, -miş” ama yakın geçmişte olmuş anlamındadır. Bugün hala etkisi vardır. Örnek olarak yapısı;

haber (yardımcı fiil) + fiilin geçmiş hali (participio pasado)

---

haber (yardımcı fiil) + fiilin “-ado / -ido” hali

---

Yapıyı ; İngilizce’de “have” yardımcı fiiliyle yapılan mesela; (have eaten, have gone) gibi düşünebilirsin.

---

❗️❗️İspanyolcada yakın geçmiş zaman (pretérito perfecto) yapılırken sadece “haber” fiili yardımcı fiil olarak kullanılır.
Başka yardımcı fiil kullanılmaz. Örnek olarak;

---

• hablar → hablado (konuşmak → konuştu)
• comer → comido (yemek → yedi)
• vivir → vivido (yaşamak → yaşadı)

---

Bu zaman ile ilgili cümle kurarken bazı zarfları da kullanırız. Örnek olarak;

---

örneğin;
¿Has estudiado? → Ders çalıştın mı?
Hemos vivido en España. → İspanya’da yaşadık.

---

---

---

---

✅ Pretérito Indefinido → Basit geçmiş

Türkçe açıklaması olarak “-di” geçmişi diyebiliriz. Kısacası geçmişte olup tamamlanmış, biten eylemler için kullanılır. Bu zaman söylendiği gibi basittir. Böylece basit ve bileşik zamanın nasıl olduğunu anlamış oluyoruz.

Fiilin tek bir kelimeyle çekimlendiği, yani yardımcı fiil (haber) kullanılmayan basit bir geçmiş zamandır.

Bu zamanda sadece fiillerin eklerine göre (ar-er-ir) çekimleri olur.

---

---

---

---

✅ HACER fiili – (yapmak)

Açıkcası düzensiz (irregular) fiildir. Çok yönlüdür ve ayrıca anlam olarak farklılık gösterir. Mesela;  “bir şey yapmak”, “hava durumu”, “etki yaratmak” ve bunun gibi cümlelerde kullanılır.

---

---

Hava durumunu belirtmek:

Mesela hava durumunu ifade etmek için de kullanılır.
Hace frío/calor/sol. – Hava soğuk/sıcak/güneşli.
Hace viento. – Rüzgarlı.

---

---

---

---

Olumsuz cevaplar

Şimdi de olumsuz cevap verelim. Hem sorarak cevap verelim hem de olumsuz cevap cümleleri kuralım.

‘no’ ‘hayır’ kullanıyoruz.

Kısacası olumsuz ifade için, olumsuzluk eki olan no kullanılmalıdır. Bir önceki dersimizde verdiğimiz olumlu cevapların tersine olumsuz cevapları bu ‘no’ eki ekleyerek yapıyoruz.

---

İspanyolca ders 13 : soru zamiri ne zaman? Olumsuz cevaplar

---

---

---

---

---

---

---

---

şimdi kelime ezberlemek için basit cümleler kuralım.

örneğin;
Okul büyük müdür? Hayır,okul büyük değildir.
¿Es grande la escuela? No, la escuela no es grande.
Bunlar resimler midir? Hayır,bunlar resimler değillerdir.
¿Son estas las imágen? No, estas no son imágenes
Çatallar pahalı mıdır? Hayır,çatallar pahalı değildir.
¿Son los tenedores caros? No, los tenedores no son caros.
Dolap yeni midir? Hayır dolap yeni değildir.
¿Es el armario nuevo? No es el armario nuevos.

---

olumsuz cevaplar devam…

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

---

Aptal?

“aptal” anlamına gelen kelimeler İspanyolca’da çok sayıda ve tonlama, bağlam ve nezaket derecesine göre ciddi şekilde değişiyor.

✅ Estúpido / Estúpida

💢 Daha sert, aşağılayıcı hatta hakaret gibi algılanabilir. Bu bizim daha önce öğrendiğimiz aptal kelimesidir. Şimdi başka aptal anlamlarına bakalım. Çünkü yukarıdaki örnekte farklı bir aptal kelimesi kullandım.

• Anlam: Aptal, salak ya da geri zekâlı gibi (hakaret içerebilir)
• Genellikle öfke anında kullanılır.
• Dolayısıyla kullanımı önemlidir. Biri size “estúpido” derse, bu ciddi bir hakarettir.

---

✅ Tonto / Tonta

😅 Daha yumuşak, bazen şakayla karışık, hatta sevimli bir şekilde bile kullanılabilir.

• Anlam: Aptal, saf, düşüncesiz ya da salakça davranan gibi
• Küçümseme var ama daha hafif ve sık kullanılır.
• Çocuklara ya da arkadaşlara bazen takılmak için bile denebilir.

---

Özetlersek : Estúpido vs. Tonto

Kelime	Anlamı	Sertlik Derecesi	Nerede Kullanılır?
Estúpido/a	Aptal, salak	🔴 Sert, hakaret	Öfkeli çıkışlarda, kavgada
Tonto/a	Aptal, safça	🟡 Yumuşak	Günlük dil, arkadaş arasında

---

Örneğin;
Bu bir defter midir? Hayır,bu bir defter değildir.
¿Es esto un cuaderno? No, no es un cuaderno.
Otobüsler eski midir? Hayır,otobüsler eski değildir.
¿Los autobuses son viejos? No, los autobuses no son viejos.
Şapka sarı mıdır? Hayır,şapka sarı değildir.
¿Es el sombrero amarillo? No, el sombrero no es amarillo.
Saat pahalı mıdır? Hayır,saat pahalı değildir.
¿Es el reloj caro? . No,el reloj no es caro.
Bu bir bardak mıdır? Hayır ,bu bir bardak değildir.
¿Es este un vaso? No,este no es vaso

---

---

desde?

İspanyolca’da “desde”, hem zaman hem de mekân ifadelerinde kullanılan önemli bir edattır. Türkçede genellikle “-den beri” veya “-den itibaren” anlamına gelir.

---

Zamanla kullanımı (“-den beri”, “itibaren”)

Desde bir olayın başlangıç zamanını belirtmek için kullanılır. Genellikle belirli bir tarih, gün ya da saat ile gelir.

---

---

Mekânla kullanımı (“-den itibaren”, “itibaren”)

Bir yerden hareket noktasını anlatırken de kullanılır.

---

---

“Erken” = Temprano

Bu kelime hem zarf (nasıl? ne zaman?) hem sıfat (nasıl bir?) olarak kullanılabilir.

---

Kullanımı;

✅ Zarf olarak (fiili niteler, “ne zaman?” sorusuna cevap verir)

örneğin;
Me levanté temprano.
→ Erken kalktım.
Llego temprano a la escuela todos los días.
→ Her gün okula erken varırım.
¿Por qué viniste tan temprano?
→ Neden bu kadar erken geldin?

---

✅ Sıfat olarak (bir ismi nitelediğinde)

örneğin;
Una hora temprana
→ Erken bir saat.
una época temprana.
→ erken bir zaman.

---

⚠️ Not: Temprano sıfat olarak çok sık kullanılmaz; genelde zarf olarak kullanılır.

---

⏰ “Çok erken” ve “çok geç”

• Muy temprano → çok erken
• Demasiado temprano → fazlasıyla erken
• Tarde → geç
• Muy tarde → çok geç

---

---

---

---

---

Test

---

---

Metin okuma oyunu;

önce metni okuyun. Bilmediğiniz ya da hatırlamadıklarınızı not alın. Tercüme edin ve sonrasında tercümesine bakın.

Voy a casa en el autobús escolar todos los días.
Siempre que llego a casa, mi madre está leyendo el periódico.
Mi padre también está durmiendo, porque llega cansado del trabajo.
Yo veo películas en mi habitación. Pero también quiero pasear en bicicleta.
No puedo salir porque hace mucho frío.
Ayer hizo mucho calor y fui en bicicleta desde la escuela hasta casa.
Mi padre me compró un reloj, porque no quiere que llegue tarde a casa.
Pero yo quiero jugar afuera con mis amigos después de la escuela.
La semana pasada celebramos el cumpleaños de mi amigo en su casa. Fue muy divertido.
No sé por qué mi padre quiere que llegue temprano a casa.

---

---

---

---