İçeriğe geç
Anasayfa » İspanyolca öğrenmek » Ser ve Estar: İspanyolcada Olmak Fiilleri

Ser ve Estar: İspanyolcada Olmak Fiilleri


 En sık kullanılan yardımcı fiillerden SER-ESTAR – to be kısacası sıfatların yüklem olmalarını sağlayan,onlarla birlikte kullanılan ek (yardımcı) fiillerdir.

İçindekiler

İspanyolca’nın en temel ve bazen kafa karıştırıcı olabilen iki fiili: ser ve estar. İkisi de Türkçe’deki “olmak” fiiline karşılık gelir, ancak farklı durumları ve özellikleri ifade etmek için kullanılırlar.

şahıs zamirleriSER(to be)estar(to be)
yosoyestoy
eresestás
él/ella/ustedesestá
nosotrossomosestamos
vosotrossoisestáis
ellas/ellos/ustedessonestán

Estarniteleme sıfatlarıyla birlikte olabilmesi için sıfatın 
GEÇİCİ VE DEĞİŞEN bir özelliğinin olması gerekir.
+ edat
Bazı edatlar ile : bir şeyin olmak üzere olduğunu bildirir.
yakında bir eylem olacak anlamı taşır.
+ para/peor/algo + fiil
Estar por hacer
Yapılmak üzere.
Serburda ise sıfatlarla kullanılabilmesi için : 
KALICI özelliğe sahip olmaları gerekir.

Estar :yer,durum bildirir. Fiziksel olarak kişinin ya da nesnenin nerde olduğunu tanımlarken kullanılıyor. Eğer bu olay belirli bir zamanda oluyorsa ‘ser’ kullanılıyor.

Bir eylemden bahsedeceksek : ser

örneğin;
Araba tamire gitti.
The car went to repair.
El coche fue a reparar. (Fue : geçmiş zaman ‘ser’ çekimi)

Bir şeyin durumundan bahsedeceksek : estar

örneğin;
Araba hazır gidelim.
The car is ready, let’s go.
El auto está listo, vámonos.

Birlikte kullanılan sıfatlar : özneyi niteler. Hangi çekim olduğunu bilirsek o zaman hangi şahıs olduğunu da biliriz.


örneğin;
Hastayım
Estoy enfermo


SER-ESTAR

örneğin;
Annem okuldaydı.
Mi madre estaba en le escuela


örneğin;
Çocuk şimdi güzeldir
El chico es hermoso ahora.(yani GEÇİCİ bir güzelliği var.)

Çocuk güzeldir.( yani KALICI güzel)
El niño es bello.


SER


Şimdi iki fiili de ayrıca inceleyelim. İspanyolca’da SER-ESTAR fiillerinden “ser” fiili, yardımcı fiil olarak kullanılmaz.

“Ser” fiili, temelde kalıcı özellikleri, tanımlamaları, meslekleri, milliyetleri, malikâneleri ve kimlikleri ifade etmek için kullanılıyor. Yardımcı fiil olarak kullanılan fiiller arasında “haber” ve “estar” fiilleri bulunuyor.

“Ser” fiili, kendi başına temel bir fiildir ve “olmak” anlamına gelir. Ancak, tıpkı “haber” fiili gibi, “ser” fiili de bazı durumlarda yardımcı fiil olarak işlev görebiliyor.

Ancak, “ser” fiili bazı zamanlarda “hacer” fiili ile birlikte kullanılabiliyor. Bu durumda “ser” fiili, “hacer” fiilinin yardımcısı olarak işlev görür ve bir şeyin veya birinin rolünü veya pozisyonunu üstlenir.

örneğin;
Ser hecho para: Bir şeyin veya birinin yapması için uygun veya uygun olmak.
Ser hecho de: Bir malzemeden yapılmak veya bir şeyin yapımında kullanılmak

Bu kullanımlar, “ser” fiilinin yardımcı fiil olarak kullanıldığı nadir durumları temsil eder. Genel olarak “ser” fiili, kalıcı özellikleri ifade etmek için kullanılan bir fiildir.

“Ser”in Yardımcı Fiil Olarak Kullanımı:

“Ser” fiili, özellikle edilgen (pasif) yapıları oluşturmak için yardımcı fiil olarak kullanılıyor. Bu yapıda, eylemi yapan değil, eylemden etkilenen özne ön plandadır.

Edilgen Yapı Oluşturulması:

Edilgen yapılar genellikle şu şekilde oluşturulur:

ser (uygun zamanda çekilmiş) + geçmiş ortaç (participio pasado) + (por + fail – isteğe bağlı)

Mesela:.
Aktif: El profesor escribió el libro. (Öğretmen kitabı yazdı.).
Edilgen: El libro fue escrito por el profesor. (Kitap öğretmen tarafından yazıldı.).
Aktif: Limpiaron la casa. (Evi temizlediler.).
Edilgen: La casa fue limpiada. (Ev temizlendi.).
Aktif: Construirán un nuevo hospital. (Yeni bir hastane inşa edecekler.).
Edilgen: Un nuevo hospital será construido. (Yeni bir hastane inşa edilecek.)

Dikkat Edilmesi Gerekenler:

Geçmiş ortaç Uyumu: Edilgen yapıda kullanılan geçmiş partisip, öznenin cinsiyetine ve sayısına göre uyum sağlar.


örneğin;
La carta fue escrita. (Mektup yazıldı. – dişil tekil).
Los libros fueron escritos. (Kitaplar yazıldı. – eril çoğul).
La casa fue vendida. (Ev satıldı. – dişil tekil).
Las casas fueron vendidas. (Evler satıldı. – dişil çoğul)

Özneyi : ‘isim-yükleme’ ya da sıfata bağlar.

“ser” fiili özneyi isim veya sıfatla bağlar. “Ser” fiili, isimleri veya sıfatları belirtmek ve bir şeyin niteliğini veya durumunu ifade etmek için kullanılıyor.

Örneğin:
María es estudiante. (María öğrencidir.).
El libro es interesante. (Kitap ilginçtir.).
Madrid es una ciudad grande. (Madrid büyük bir şehirdir.)

Yukarıdaki örneklerde “ser” fiili, özne olan “María”, “el libro” ve “Madrid” ile isim olan “estudiante”, “interesante” ve “una ciudad grande”yi bağlar. Bu şekilde “ser” fiili, öznenin belirli bir niteliği veya durumu ifade eder.

Mastar : ser.
Gerund : siendo.
Participle : sido

örneğin;
Kadın güzeldir.
La mujer es Bella.

El hombre es químico.
Adam kimyagerdir.


Yardımcı fiil olarak

“Ser” fiili çoğunlukla temel fiil olarak, öznenin kimliğini, doğasını, özelliklerini veya kalıcı durumunu ifade etmek için kullanılıyor.

Ancak, bazı durumlarda “ser” fiili, belirli zamanlarda veya belirli durumlarda gerçekleşen bir eylemi vurgulamak için yardımcı fiil olarak kullanılabiliyor. Bu durumlar genellikle klasik edebiyatta veya daha resmi metinlerde görülüyor. Örnek olarak:


Örneğin;
Sarımsı yapraklar dökülüyordu.
Las hojas amarillentas estaban cayendo.

örneğin;
Fue llegando poco a poco.
Yavaş yavaş gelmeye başladı.

Sarımsı yapraklar dökülüyordu.
Las hocası amarillentas fueron derramando.


Bu örnekte “ser” fiili, “llegar” fiilinin geçmiş zamanı olan “fue” ile birlikte kullanılarak bir eylemin sürecini veya ilerleyişini vurgular.

Ancak, bu kullanım çok yaygın değildir ve “ser” fiilinin temel anlamı genellikle kimlik veya nitelik ifade etmek için kullanılmaktır.


Bu eylem eğer geçiciyse : ser yerine estar kullanılıyor.

örneğin;
Adam yorgun (dinlenince geçer)
El hombre esta cansado .
The man is tired


Var olmak

örneğin;
‘Var’ ‘olmak,’ anlamıyla tek başına yüklem de olur.
Tsunami beş yıl önce olmuştu.
Tsunami fue hace cinco años.


Özetlersek:”Ser”, edilgen yapıları oluşturmak için yardımcı fiil olarak da kullanılıyor. Bu durumda kendi anlamını taşımaz, asıl eylemi belirten geçmiş partisiple birlikte çalışır.
Dolayısıyla, cevabınız kısmen doğru. “Ser” öncelikle temel bir fiildir, ancak belirli dilbilgisel yapılarda (edilgen çatıda) yardımcı fiil rolünü üstleniyor. Bu durum, “haber” fiilinin birleşik zamanları oluştururkenki yardımcı fiil rolüne benzer.


ESTAR


“Estar” fiili, genellikle geçici durumları, duyguları, konumları ve süreçleri ifade etmek için kullanılır. Türkçedeki “olmak” fiilinin daha durumsal ve geçici yönünü karşılar.
Kullanım Alanları ve Örnekler:

Konum (Yer Belirtme):

Kişilerin veya nesnelerin nerede bulunduğunu belirtmek için kullanılıyor.

Yo estoy en casa. (Ben evdeyim.).
Tú estás aquí. (Sen buradasın.).
El libro está sobre la mesa. (Kitap masanın üzerinde.).
Nosotros estamos en Bursa. (Biz Bursa’dayız.).
Vosotros estáis cansados. (Siz yorgunsunuz.).
Ellos están en el parque. (Onlar parktalar.)

Geçici Durumlar:

Kişilerin veya nesnelerin geçici hallerini, içinde bulundukları anlık durumları belirtmek için kullanılıyor.

Estoy cansado. (Yorgunum.).
Ella está enferma. (O hasta.).
El agua está fría. (Su soğuk.).
La puerta está abierta. (Kapı açık.).
Estamos ocupados. (Meşgulüz.)

Duygular ve Hisler:

Geçici duygusal durumları ifade etmek için kullanılıyor.

Estoy feliz. (Mutluyum.).
Él está triste. (O üzgün.).
¿Estás nervioso? (Gergin misin?)

Geçici Davranışlar:

Anlık olarak sergilenen davranışları belirtmek için kullanılır.

Mi bebé está durmiendo. (Bebeğim uyuyor.).
Estamos comiendo. (Yiyoruz.) (Şu anda yapılan eylem).
Ella está leyendo un libro. (O kitap okuyor.) (Şu anda yapılan eylem)

“Estar + Gerundio” Yapısı (Şimdiki Zamanın Sürekliliği):

Şu anda devam eden eylemleri ifade etmek için kullanılır. Türkçedeki “-yor” ekine karşılık gelir.

Estoy hablando. (Konuşuyorum.).
Estás comiendo. (Yiyorsun.).
Está viviendo en Ankara. (Ankara’da yaşıyor.).
Estamos aprendiendo español. (İspanyolca öğreniyoruz.)

“Estar + Geçmiş Partisip” Yapısı (Edilgen Yapı – Durumu Belirtir):

Bir eylemin sonucu olarak ortaya çıkan durumu belirtmek için kullanılır.

La puerta está cerrada.
Kapı kapalı (kapalı durumda)
El libro está escrito en español.
Kitap İspanyolca yazılmış (yazılmış durumda)


örneğin;
Film seyrediyorum
Estoy viendo una película.

SER-ESTAR

örneğin;
Yağmur yağıyor.
Está lloviendo.


Yardımcı fiil + ortaç(participio)


Ser ve estar fiilleri birleşerek : edilgen çekimleri oluşturur. 
Özne fiilden etkilenmelidir.


örneğin;
Un niño está alimentando a los peces.
bir çocuk balıkları besliyor.


İspanyolca fiil anlam/kullanış Bakımından yardımcı fiillerinden :estarın zamanlara göre çekimleri


SER-ESTAR – to be Farkları

ÖzellikSERESTAR
Temel AnlamıOlmak (kalıcı, tanımlayıcı)Olmak (geçici, durumsal, konum)
Kullanım Alanları (Örnekler)Kimlik, köken, meslek, kalıcı özellikler, zaman, materyal, ilişkiler, genel değerlendirmelerKonum, geçici durumlar, duygular, geçici davranışlar, şimdiki zamanın sürekliliği, edilgen durum
Anahtar Kelimeler/İpuçlarıKim?, Ne?, Nereden?, Ne zaman?, Neyden?Nerede?, Nasıl?, Şu anda?
EstarSer
sıfat ile beraberGEÇİCİ durumlarKALICI durumlar
soru cümleleri¿Dónde? ile : yer bildirir.¿Cuando? ile : zaman bildirir.
Kalem dolapta.
La pluma está en el armario
Bugün benim doğum günüm.
Hoy es mi cumpleaños. 
Miş ‘li ortaçlar ileDURUM bildirir.HAREKET bildirir.
Pasta siyah çikolata ile yapılmış
El pastel está hecho con chocolate negro.
Astar annem tarafından yapıldı.
La forra fue hecha por mi madre. 
Ulaç (gerindioileestar + ulaç
Haber kipi-şimdiki zaman
HİÇBİR ZAMAN KULLANILMAZ. 
 
Estoy comiendo
Ben yiyiyorum.
İsim ileEstar ser’in yaptığı görevi hiçbir zaman yapmaz.
İsimleri yüklem yapmaz. 
İsimlerle beraber kullanıldığında :isimleri yüklem yapar.
O bir öğretmendir.(isim -yüklem)
Él es un maestro
Şahıs zamirleri ileYER belirtir.KİMLİK belirtir.
Estamos nosotros
Buradayız
Here we are.
Sensin
Eres tú
It’s you.
Zarf ileÖzneyi niteleyen : bien-iyi,mal-kötü, estar ile kullanılır.
 
 
Annem iyi.
Mi madre está bien.
Zarf ile öznesiz olarakEstá bien
Peki ,olur,iyi anlamında kullanılır. 
DURUM bildirir.
Bu iyi
Esto es bueno.
Hal bildiren zarflar ileGEÇİCİ durum bildirir.KALICI durum bildirir.
Saati bildirmek Saat kaç?
¿Que hora es?
3. Şahıs tekil-çoğul şekliyle bildiririz.

Karıştırmayı Önlemek İçin

Tabloların yanında ayrıca kısa farklılıklara bakalım.

  • Kalıcı vs. Geçici: Bir özellik veya durum genellikle değişmiyor veya kişiliğin/nesnenin özünde mi var (ser)? Yoksa anlık, geçici bir durum mu (estar)?
  • Konum Her Zaman “Estar” ile: Bir şeyin nerede olduğunu belirtirken her zaman “estar” kullanılıyor.
  • Duygular Genellikle “Estar” ile: Duygusal durumlar genellikle geçicidir ve “estar” ile ifade ediliyor.
  • Şimdiki Zamanın Sürekliliği “Estar + Gerundio” ile: “-yor” anlamındaki eylemler “estar + gerundio” yapısıyla kuruluyor.

estar çekimleri-1

presenteGeçmiş ZamanPretérito Perfecto
YoestoyEstuveHe estado
estásEstuvisteHas estado
Él/Ella/UstedestáEstuvoHa estado
Nosotros/NosotrasestamosEstuvimosHemos estado
Vosotros/VosotrasestáisEstuvisteisHabéis estado
Ellos/Ellas/UstedesestánEstuvieronHan estado

estar çekimleri-2

Préterito anteriorPréterito pluscu.Préterito imperf.Pretérito Perfecto
Hube estadoHabía estadoEstabaHe estado
Hubiste estadoHabías estadoEstabasHas estado
Hubo estadoHabía estadoEstabaHa estado
Hubimos estadoHabíamos estadoEstábamosHemos estado
Hubisteis estadoHabíais estadoEstabaisHabéis estado
Hubieron estadoHabían estadoEstabanHan estado

Gelecek estar çekimleri

Futuro imperf.Futuro perf.
EstaréHabré estado
EstarásHabrás estado
EstaráHabrá estado
EstaremosHabremos estado
EstaréisHabréis estado
EstaránHabrán estado




Bir Cevap Yazın