¿Por qué? Neden?Niye?
Why?
İspanyolca ders 9: konumuz soru zamiri neden? niye? | ¿Por qué? (Porke) bir başka soru zamiri ile ilgili cümleler ve çoğul cümleler kuruyoruz. Önce yeni kelimeler. Sonrasında yeni zaman ve fiiller ile cümleler kuruyoruz.
ELMA : la manzana / las manxanas 
TOP el bálon/balones 
BARDAK – EL VASO Los vasos 
DEFTER – EL CUADERNA Los cuadernos 
CEKET – LA chaqueta las chaquetas 
AĞLAMAK | llorar (kök) cry 
SICAK(yemek-su): caliente 
SICAK (hava-iklim) : Caluroso 
SICAK (iklim) : Cálido 
ÜZGÜN: Triste 
ANNE :madre 
VERMEK : dar 
İNSAN : persona 
PARA: dinero 
YEMEK: la comida 
ORMAN : bosque 
HAZIRLAMAK : preparar 
UYUMAK : dormir / durmiendo-dormido 
ŞARAP : El vino
vaso
Şimdi bugünkü kelimelere bir bakalım. Bir kelimeden aslında bir sürü extra kelimede öğrenerek ilerliyoruz. İspanyolcada “cam bardak” için genellikle şu iki kelime birlikte kullanılır:
vaso de vidrio = cam bardak
Aslında aynı Türkçedeki gibi birkaç çeşit bardak vardır. Cam, plastik, şarap ve bunun gibi seçenekler. Şimdi cam bardağa bakalım.
- vaso → bardak
- vidrio → cam (madde olarak)
örneğin;
Quiero un vaso de vidrio.
Cam bir bardak istiyorum.
Este vaso de vidrio está limpio.
Bu cam bardak temiz.
Aslında vaso kelimesi, genellikle su, meyve suyu, süt gibi içecekler için kullanılan düz bardak demektir.
Mesela; cam (glass) anlamında vidrio kullanılır.
Ama sadece “vaso” dersen, bardağın cam mı, plastik mi olduğu belli olmaz.
➤ mesela; “vaso de vidrio” dersen, cam olduğu anlaşılır
mesela;
Un vaso de agua → Bir bardak su
Şimdi yukarıda söylediğim gibi ,bardak çeşitleri nelerdir onlara bakalım. Böylece bir bardak ismiyle birkaç kelime daha öğreniyoruz. Sonrasında mutlaka bu bardaklarla ilgili pratik yapın.
| Türkçe | İspanyolca |
|---|---|
| Cam bardak | vaso de vidrio |
| Plastik bardak | vaso de plástico |
| Şarap kadehi | copa de vino |
| Fincan (kahve/çay) | taza |
| Bardak (genel) | vaso |
Dersimize ve konumuza gelmeden önce cümlelerimize ekleyeceğimiz bir zaman ile ilgili kısa tekrar yapacağım. Daha önce bahsetmiştik.
Presente Progresivo (Şimdiki Zaman) – Kısa tekrar
Kısacası fiillerin köklerine eklenen eklerle bu zaman oluşuyor. Örnek olarak;
-ar fiilleri → -ando
-er / -ir fiilleri → -iendo
Yapı: estar (şimdiki zamanda çekimli) + fiilin -ando / -iendo hali
örneğin;
hablar → hablando (konuşuyor).
comer → comiendo (yiyor).
vivir → viviendo (yaşıyor)
Şimdi soru zamirimize geldik. Acaba bu kelime ne zaman soru ne zaman başka anlama geliyor. Mesela;
İspanyolca’da “neden” anlamına gelen soru zamiri:
¿Por qué? → Neden?
Bu, İspanyolcada tek “neden” soru zamiri budur.
Örneğin;
why is this expensive?
¿Por qué es tan caro?
bu neden pahalı?
“porque” (bitişik yazılırsa) ne olur?
Şimdi ,ayrıca bu kelimeyi bitişik ve aksansız olarak düşünürsek, kelimemiz bir cevap verirken kullanılan bağlaç olur. Hatta neden diye sorduğumuz cümlenin cevabında kullanılır.
👉 “porque” = çünkü
Kısacası ;Soru sormaz, açıklama yapar.
Örneğin;
¿Por qué estás llorando?
why are you crying?
neden ağlıyorsun?.
Because I am sad.
Porque estoy triste.
çünkü ben üzgünüm.
Örneğin;
¿Por qué está abierta la ventana?
Why is the window open?
Pencere neden açık?
because the weather is hot.
porque el clima es caluroso.
çünkü hava sıcak.
Örneğin;
Why are you tired?
Neden yorgunsun?
¿Por qué estás cansada?
Çünkü işten eve geliyorum.
Because I come home from work.
Porque vengo del trabajo a casa.
Görüldüğü gibi, Por qué olarak sorduk. Sonrasında porque olarak cevapladık. Dikkat etmemiz bir başka konu da , soru zamirinde aksan olmasıdır.
Şimdi üstte kurduğumuz cümleyi inceleyelim. burada bilmediklerimiz del ve tarabajodur. Nedir bunlar?
| Türkçesi | İspanyolcası | Notlar |
|---|---|---|
| çünkü | porque | bağlaç |
| geliyorum | vengo | “venir” fiili, 1. tekil şimdiki zaman |
| işten | del trabajo | de + el = del → işten (from work) |
| eve | a casa | “casa”ya yönelme → “eve doğru” |
Neden bu birleşmeler oluyor?
Bu birleşmeler, önemli iki edatın (“de” ve “a”) + eril belirli artikel (“el”) ile birleşmesinden oluşur.
- Telaffuzu kolaylaştırmak ve ayrıca akıcılığı sağlamak için.
- Yazım kuralı: “de el” → “del”, “a el” → “al”
Örneğin;
El libro del profesor.
→ Öğretmenin kitabı.
Not:
Açıkcası bu kurallar sadece eril artikel “el” ile geçerlidir. Mesela; eğer dişil artikel “la” varsa birleşme olmaz. örnek olarak;
- Voy a la playa. (Dişil → birleşme yok)
- El coche de la profesora. (Dişil → birleşme yok)
Zamirlerle birleşmez!
- de él ≠ del
→ de él = ondan / onun hakkında (erkek)
→ del = isimle birlikte “-in” ya da “-den”
BİRLEŞİM TABLOSU
| Edat | Artikel | Birleşim | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|---|---|
| de | el | del | -in / -den | Vengo del trabajo. (İşten geliyorum) |
| a | el | al | -e / -a (yönelme) | Voy al médico. (Doktora gidiyorum) |
BİRLEŞMEYENLER
| Edat | Artikel | Birleşim | Anlamı |
|---|---|---|---|
| de | la | de la | -in / -den |
| de | los | de los | -in / -den |
| de | las | de las | -in / -den |
| a | la | a la | -e / -a |
| a | los | a los | -e / -a |
| a | las | a las | -e / -a |
“İş” kelimesi İspanyolca’da:
trabajo
→ Hem “iş” (meslek), hem de “çalışma” anlamındadır.
- el trabajo = iş
- del trabajo = işten(“de + el trabajo” birleşerek “del trabajo” olur)
örneğin;
¿Porque tengo tanto trabajo?
Neden bu kadar çok işim var?
Örneklere devam
Şimdi ’bu’ anlamına gelen este, esta ve bunun gibi işaret zamirleri ile ilgili basit cümlelerimizi tekrarlayalım. Ayrıca ek olarak bağlaç, zarf, fiil ve sıfatlarla cümleleri uzatacağız.
Örneğin;
Bunlar ceketlerdir.
Esas son las chaquetas
Örneğin;
Bunlar masalardır.
Estas son las tablas
Örneğin;
Bu kuş neden bu kadar güzel?
¿Por qué es tan hermoso este pájaro?
“tan” ne demek?
- “bu kadar / o kadar” anlamına gelir.
- Genellikle bir sıfatın önünde kullanılır → sıfatın derecesini (ne kadar olduğunu) vurgular.
örnek olarak yapısı;
“bu kadar / o kadar” (Sıfatla birlikte kullanılır)
tan + sıfat / zarf
Sıfatla Kullanımı
Aşağıda örnek olarak verdiğim yapı şeklinde ,cümle içinde kullanılır.
Yapı: tan + sıfat + como (gibi)
örneğin;
Este coche es tan caro como el otro.
Bu araba, diğeri kadar pahalı.
örneğin;
Ella es tan inteligente como su hermana.
O, kız kardeşi kadar zeki.
Zarfla Kullanımı
Buradaki örnek kalıp da,aynı sıfatla kullanıldığı gibi. Sadece sıfat yerine zarf koyuyoruz.
Yapı: tan + zarf + como (gibi)
örneğin;
Éste corre tan rápido como yo.
Bu benim kadar hızlı koşuyor.
Tan + Que (vurgu amaçlı)
¡Hace tan frío que no puedo salir!
O kadar soğuk ki dışarı çıkamıyorum!
Estoy tan cansado que me voy a dormir ahora.
O kadar yorgunum ki şimdi uyuyacağım.
“Tantos” – Anlamı ve Kullanımı
“tantos” = “bu kadar çok (sayılabilen, erkek çoğul nesneler için)”
Yani “çok fazla sayıda bir şey” demek.
Sayılabilen ve çoğul isimlerle birlikte kullanılır.
Cinsiyet ve sayı bakımından isme uyum sağlar.
| Şekli | Anlamı |
|---|---|
| tanto | bu kadar çok (tekil, erkek) |
| tanta | bu kadar çok (tekil, dişi) |
| tantos | bu kadar çok (çoğul, erkek) |
| tantas | bu kadar çok (çoğul, dişi) |
“tan” ve “tantos” ayrı şeylerdir, hem anlam hem kullanım açısından farklıdırlar. En önemli ayrıcalık; mesela;
tanto / tanta / tantos / tantas
“bu kadar çok / şu kadar” (İsimle kullanılır)
- tanto = sayılmayan isimlerle (tekil)
- tantos = sayılabilen çoğul isimlerle
- miktar belirtir.
Örneğin;
neden bu kadar çok kuş var?
¿Por qué hay tantos pájaros?
Örneğin;
tanto dinero (bu kadar çok para)
Mesela;
tanta comida (bu kadar çok yemek)
Örneğin;
tantos libros (bu kadar çok kitap)
Örneğin;
tantas personas (bu kadar çok insan)
Aquí – Ne Demek?
“Aquí” = burada
Kısacası ; yer bildiren bir zarftır (yer zarfı).
İngilizcedeki “here”, ve ayrıca Türkçedeki “burada” kelimesidir.
Örneğin;
Burada neden bu kadar çok ceket var?
¿Por qué hay tantas chaquetas aquí?
“aquí” ve “hay” – Farkları:
| Kelime | Türü | Türkçesi | Ne işe yarar? |
|---|---|---|---|
| aquí | yer zarfı | burada | Bir şeyin nerede olduğunu belirtir. |
| hay | fiil (haber fiili) | var / mevcut | Bir şeyin var olup olmadığını belirtir. |
Cosas
Sıklıkla görebileceğiniz hatta bizim de günlük zamanda çokca kullandığımız bir kelime.
🔸 Tekil hâli: cosa
🔸 Çoğul hâli: cosas
🔸 Anlamı: şey / eşyalar / nesneler
🔸 Türü: İsim (dişil) → la cosa / las cosas
✅ Ne anlama gelir?
Kısacası “Cosa” kelimesi, Türkçedeki “şey” kelimesi gibi çok geniş anlamlı bir sözcüktür.
Somut veya soyut herhangi bir varlık ya da konu için kullanılabilir.
örneğin;
¿Qué es esta cosa?
Bu şey nedir?
örneğin;
Las cosas en mi casa son nuevas.
Evimdeki eşyalar yenidir.
¿Qué son estas cosas?
Bu şeyler nedir?
Örneğin;
Bu çiçekler annem için.
Estas flores son para mi madre.
Örneğin;
estas son las manzana.
Bunlar elmalardır.
Estas manzanas son grandes y rojas.
Bu elmalar büyük ve kırmızıdır.
Örneğin;
Estas son las hijas
Bunlar kız çocuklarıdır.
Örneğin;
Bunlar plastik toplardır.
Estas son bolas de plástico.
Örneğin;
Bunlar atlardır.
Estos son los caballos
Örneğin;
Burası orman olduğu için çok ağaç var.
Hay muchos árboles porque esto es un bosque.
Örneğin;
Bu toplar siyahtır.
Estas bolas son negras
Örneğin;
Bu atlar beyazdır.
Estos caballos son blancos
Örneğin;
Pencereleri kapatmak istiyorum.
Quiero cerrar las ventanas.
Örneğin;
Neden bu saat bu kadar büyük?
¿Por qué es tan grande este reloj?
örneğin;
bu saatler yenidir.
Estos relojes son nuevas.
Bu pencere kapalıdır.
Esta ventana sono cerrada.
Bu pencereler kapalıdır.
Estas ventanas son cerradas.
Bu defter açıktır.
Este libro es abierto.
Bu defterler açıktır.
Estas cuadernas son abiertos.
Örneğin;
Bu ceket pahalıdır.
Esta chaqueta es costosa.
Örneğin;
Annem ve babam şarap kadehlerinden şarap içiyorlar.
Mi madre y mi padre están bebiendo vino en copas de vino.
Örneğin;
Kedi eski bir sandalye üzerindedir.
El gato está en una silla vieja.
örneğin;
Bu ceketler pahalıdır.
Estas chaquetas son caros.
Bu bardak ucuzdur.
Este vaso es barato.
Bu cetvel yenidir.
Esta regla es nueva.
Bu cetveller yenidir.
estas reglas son nuevas.
Örneğin;
Bu şapka mavidir.
Esta gorra es azul.
Örneğin;
Bu çiçekler sarıdır.
estas flores son amarillas.
Örneğin;
Bu öğretmen gençtir.
Este maestro es joven.
Örneğin;
Arkadaşlarımla oynamak eğlencelidir.
Es divertido jugar con mis amigos.
Örneğin;
Bu yatak küçüktür.
esta cama es pequeño.
Örneğin;
Bu kurşun kalem uzundur.
Este lápiz es largo.
Bu kurşun kalemler uzundur.
estos lápices son largos.
İspanyolca ders 9: soru zamiri Niye? ile ilgili test:
En la casa con mis amigos y mis animales
(Evde arkadaşlarımla ve hayvanlarımla)
Önce okuyun. Tercüme etmeye çalışın. Sonrasında cevaplara bakın. Cümleler çok basit. Bilmediğiniz kelimeleri not alın.
Yo soy estudiante. Vivo en una casa grande y blanca. En mi casa hay muchas cosas. Hay una mesa, cuatro sillas y una cama. También hay una ventana, una puerta y un reloj. Tengo un libro, un cuaderno y muchos lápices. En la mesa hay una flor roja y una pluma nueva.
Mi amigo se llama Pedro. Él es trabajador y quiere ser ingeniero. Pedro bebe café caliente. Yo bebo agua en un vaso. Tenemos un gato negro, una gata blanca y un perro pequeño. Mi madre está en la cocina. Prepara la comida con azúcar, leche y pastel. En el florero hay una flor amarilla. Es hermosa. Mi hermana está cansada. Ella quiere dormir en su cama. Yo hablo con mis amigos. Estamos en la habitación y estamos felices. Afuera está frío, pero en la casa hace calor. Tengo una chaqueta azul y un sombrero negro.
CEVAPLAR
Ben öğrenciyim. Büyük ve beyaz bir evde yaşıyorum. Evimde birçok şey var. Bir masa, dört sandalye ve bir yatak var. Ayrıca bir pencere, bir kapı ve bir saat var. Bir kitabım, bir defterim ve birçok kurşun kalemim var. Masanın üstünde kırmızı bir çiçek ve yeni bir dolma kalem var.
Arkadaşımın adı Pedro. O çalışkan ve mühendis olmak istiyor. Pedro sıcak kahve içiyor. Ben bir bardakta su içiyorum. Siyah bir erkek kedimiz, beyaz bir dişi kedimiz ve küçük bir köpeğimiz var. Annem mutfakta. Yemek hazırlıyor; içinde şeker, süt ve kek var. Vazoda sarı bir çiçek var. O güzel. Kız kardeşim yorgun. O yatağında uyumak istiyor. Arkadaşlarımla konuşuyorum. Odadayız ve mutluyuz. Dışarısı soğuk ama evin içinde sıcak. Mavi bir ceketim ve siyah bir şapkam var.
Mini alıştırmalar
ALIŞTIRMA 1
Aşağıdaki cümleleri çoğul hale getirip BOŞLUKLARA YAZINIZ. Ve kontrol ediniz.
Esta flor es blanco