İspanyolca Alfabe / VURGU / İspanyolca alfabe ‘de bazı hecelere vurgu yapılıyor.
İçindekiler
- el acento
- Vurgulu hece (sílaba tónica)
- Vurgusuz hece (sílaba átona)
- Vurgulu kelime türleri
- İsimler ve fiillerdeki vurgu
- Vurgunun önemi
- Vurgusuz olanlar
İspanyolca’da vurgu, bazı hecelerin diğerlerinden daha güçlü bir şekilde vurgulanmasıdır. Vurgulu hece, kelimenin anlamını veya telaffuzunu belirginleştirir. İspanyolca’da vurgu, genellikle son hece üzerindedir, ancak bazı istisnalar da vardır.
İspanyolca’da vurgu kuralları şu şekildedir:
Son hece vurgulu kelimeler
Çoğu İspanyolca kelimenin son hecesi vurguludur. Örneğin:
“hablar” (konuşmak)
“casa” (ev)
İstisnai vurgulu kelimeler
Bazı kelimeler, son hece yerine diğer hecelerde vurgulu olabiliyor. Bu kelimelerde vurgu işareti (´) kullanılıyor. Örneğin:
“lápiz” (kalem)
“música” (müzik)
Vurgu düşme kuralı
Bazı eklerle birleşen kelimelerde, vurgu son heceden önceki heceye kayabiliyor. Bu durumda, orijinal vurgulu hece üzerindeki işaret kaldırılıyor. Örneğin:
“cantar” (şarkı söylemek) -> “cantando” (şarkı söylerken)
Vurgusuz kelimeler
Bazı kelimelerde vurgu bulunmaz. Bu kelimeler genellikle kısaltmalar, uluslararası kökenli kelimeler veya kelime kökleridir. Örneğin:
“TV” (televizyon)
“CD” (compac disc)
el acento
“El acento” terimi, İspanyolca’da “vurgu” anlamına gelir. İspanyolca’da vurgu, kelimenin belirli bir hecesinin diğerlerinden daha güçlü bir şekilde vurgulanmasıdır. Bu vurgu, kelimenin anlamını veya telaffuzunu değiştirebiliyor.
İspanyolca’da vurgu, bazı dilbilgisi kurallarına ve kelimenin yapısına bağlı olarak belirleniyor. Aşağıda İspanyolca’da vurguyla ilgili bazı önemli noktalar bulunmaktadır:
- Vurgulu hece: Kelimenin belirli bir hecesi vurgulu olarak telaffuz ediliyor. Bu vurgulu hece, kelimenin son hecesi olabileceği gibi bazı istisnai durumlarda diğer hecelerde de bulunabiliyor.
- Vurgusuz hece: Kelimenin vurgusu olmayan heceleri, daha az vurgulu veya neredeyse vurgusuz olarak telaffuz ediliYor.
- Vurgu işareti: Bazı istisnai durumlarda, kelimenin vurgulu hecesi üzerinde “tilde” olarak bilinen bir işaret bulunabiliyor. Bu işaret (´) vurgunun yeri ve yoğunluğunu belirtmek için kullanılıyor.
- Vurgulu kelimelerin anlamı: İspanyolca’da vurgunun yeri, kelimenin anlamını değiştirebilir. Örneğin, “papa” (patates) kelimesi vurgusuz olarak “papa” anlamına gelirken, “papá” (baba) kelimesi vurgulu olarak “papá” anlamına gelir.
İspanyolca’da doğru vurguyu bilmek ve kullanmak, kelimenin anlamını ve doğru telaffuzunu sağlamak için önemlidir. Dinleme pratiği yaparak ve İspanyolca konuşan kişileri dinleyerek vurguyu daha iyi anlamak mümkündür.
Vurgulu hece (sílaba tónica)
İspanyolca Alfabe / VURGU / vurgulu hece, kelimenin anlamını veya telaffuzunu belirleyebilir. Vurgulu hece, genellikle a,e,i,o,u sesli harflerinden birinde bulunur. Bu vurgulu heceler, acento ortográfico olarak da bilinen “tilde” işareti (´) ile işaretleniyor.
Kelimenin belirli bir hecesi vurgulu olarak telaffuz ediliyor. Bu vurgulu hece, kelimenin son hecesi olabileceği gibi bazı istisnai durumlarda diğer hecelerde de bulunabiliyor.
- Agudalar (son hecesi vurgulu olanlar) tek sesli harfle bitenler:
- Mamá (anne)
- Sofá (kanepe)
- Menú (menü)
- Graveller (ikinci hecesi vurgulu olanlar) N ve S sessiz harfleriyle bitenler:
- Más (daha fazla)
- Jovenés (gençler)
- Raíz (kök)
- Graveller (ikinci hecesi vurgulu olanlar) N ve S hariç sessiz harflerle bitenler:
- Cárcel (hapishane)
- Técnica (teknik)
- País (ülke)
- Graveller (ikinci hecesi vurgulu olanlar) iki sesli ile bitenler:
- Fantasía (fantezi)
- País (ülke)
- Raíz (kök)
- Vurgusu sondan üçüncü hecede olan bazı sözcükler:
- Música (müzik)
- Cámara (kamera)
- Cántaro (testi)
- “Sólo” zarf olarak kullanıldığında “yalnızca” anlamında vurgulu olarak yazılıyor.
- “O” bağlacı, iki rakam arasında kullanıldığında sıfır ile karışmaması için vurgulu olarak yazılıyor. Örnek: 5 ó 6 (beş ya da altı)
- “Tú” ikinci tekil şahıs zamiri olarak kullanılırken vurgulu olarak yazılıyor. “Tu” ise iyelik zamiri olarak kullanılıyor.
- “Él” üçüncü tekil şahıs zamiri olarak kullanılırken vurgulu olarak yazılıyor. “El” ise tanım edatı olarak kullanılıyor.
- Bileşik sözcüklerde vurgulu hece genellikle korunuyor. Örnek: Sacacorchos (şarap açacağı), lavaplatos (bulaşık makinesi), parabrisas (ön cam).
Vurgusuz hece (sílaba átona)
Vurgusuz heceler, genellikle vurgulu heceden önceki hecelerdir ve daha az vurgulu veya neredeyse vurgusuz olarak telaffuz ediliyor.
Vurgulu kelime türleri
İspanyolca’da, vurgulu hece kelime türüne bağlı olarak farklı şekillerde ortaya çıkabiliyor. Örneğin:
Vurgulu hece son hece ise, “aguda” olarak adlandırılıyor.
Örnek: “café” (kahve)
Vurgulu hece ikinci hece ise, “llana” veya “grave” olarak adlandırılır. Örnek: “cálculo” (hesaplama)
Vurgulu hece ortada ise, “esdrújula” olarak adlandırılıyor. Örnek: “público” (halk)
İsimler ve fiillerdeki vurgu
İsimler ve fiillerin çekimlerine göre vurgu değişebilir. Bazı isimlerde veya fiillerde, vurgulu hece çekime göre farklılık gösterebilir. Bu nedenle, kelimenin çekimi veya kullanım bağlamına dikkat etmek önemlidir.
Vurgunun önemi
İspanyolca’da doğru vurgu, kelimenin anlamını ve telaffuzunu doğru bir şekilde iletmek için önemlidir. Vurgulu hece, vurgusuz olarak telaffuz edildiğinde kelimenin anlamında değişikliklere neden olabiliyor.
Vurgusuz olanlar
İşte bazı vurgusuz kelimeler ve kavramlar İspanyolca’da:
- İyelik zamirleri (ismin önündeki):
- Mi (benim)
- Tu (senin)
- Su (onun)
- İyelik zamirleri:
- Mío (benimki)
- Tuyo (seninki)
- Suyo (onunki)
- İlgi zarfları:
- Donde (nerede)
- Como (nasıl)
- Cuando (ne zaman)
- Edatsız kullanılan şahıs zamirleri:
- Yo (ben)
- Tú (sen)
- Él (o)
- Özel isim önündeki isimler:
- Juan Martínez (Juan’ın adı)
- Casa Blanca (Beyaz Ev)
- Aun, medio, tan gibi zarflar:
- Aun (hala)
- Medio (yarım)
- Tan (o kadar)
- Según dışındaki edatlar:
- De (nin, nın)
- En (de, da)
- Con (ile)
- Bağlaçlar:
- Y (ve)
- O (ya da)
- Pero (ama)
Bu gibi durumlarda vurgusuz kelimeler, anlamı değiştirmemek ve karışıklığı önlemek için farklı şekilde yazılıyor. İspanyolca klavye görüntüleyicisini kullanarak, ¿ ve ¡ karakterlerini doğru şekilde yazabilirsiniz. Bu karakterler soru ve ünlem belirten cümlelerin hem başında hem de sonunda kullanılıyor.
İspanyolca alfabe ‘deki vurgular bunun gibi bazı sıfat ve zamirler benzerliği karıştırılmaması için yazılıyor.
İspanyolca kelimelerdeki vurgusuz ve vurgulu kullanımları görebilirsiniz:
| Vurgusuz Kullanım | Vurgulu Kullanım |
|---|---|
| el (tanım edatı) | él (3.tekil şahıs zamiri) |
| solo (yalnız) | sólo (yalnızca) |
| tu (iyelik zamiri – senin) | tú (2. tekil şahıs zamiri – sen) |
| o (veya / ya da) | ó (veya / ya da) |
| mi (iyelik sıfatı – benim) | mí (şahıs zamiri – bana, benim) |
| mas (daha fazla) | más (daha fazla) |
| de (edat – nin, nın) | dé (vermek fiilinin 3.tekil şahıs dilek kipi) |
| se (nesne zamiri – kendisi) | sé (bilmek fiili – bilmek) |
| adonde (nerede, nereye) | adónde (nerede, nereye) |
| como (nasıl, gibi) | cómo (nasıl) |
| cual (hangi) | cuál (hangi) |
| cuando (ne zaman) | cuándo (ne zaman) |
| cuanto(s) (kadar) | cuánto(s) (ne kadar) |
| donde (nerede) | dónde (nerede) |
| que (ne, nasıl) | qué (ne, nasıl) |
| quien (kim, kimi, kime) | quién(es) (kim, kimi, kime) |
| porque (çünkü) | por qué (neden) |
Bu tablo, İspanyolca’da bazı kelimelerin vurgusuz ve vurgulu kullanımlarını göstermektedir. Bu farklılıkları dikkate alarak doğru vurguyla kelime veya ifadeleri kullanmanız önemlidir.