İtalyanca ders 17 konumuz “fiiller ve gelecek zaman”. Bu dersimizde asıl konumuzun dışında, ayrıca bir soru zamirine daha değineceğiz.
Fiiller ile ilgili önceki derslerimizde hem şimdiki zamanı hem de geçmiş zamanı işlemiştik. Şimdi bu derste fiiller, kullanımı ve cümle kalıbıyla gelecek zamanı basitce tekrarlayacağız. Sonrasında örneklerle konuyu pekiştireceğiz.
Şimdi konumuza geçmeden önce bir soru zamirine daha bakalım. Önce tablomuzu hatırlayalım. Bu dersteki soru zamşrimiz : Perché? Neden?
soru zamirleri
| Soru Kelimesi | Anlamı | Kullanım Açıklaması |
|---|---|---|
| Chi? | Kim? | Kişileri veya kimliği sormak için kullanılır. |
| Che cosa? / Cosa? | Ne? | Nesneleri, olayları veya eylemleri sormak için kullanılır. “Cosa?” daha yaygındır. |
| Dove? | Nerede? | Bir yerin konumunu sormak için kullanılır. |
| Quando? | Ne zaman? | Bir olayın veya durumun zamanını sormak için kullanılır. |
| Come? | Nasıl? | Bir şeyin biçimini, durumunu veya bir eylemin nasıl yapıldığını sormak için kullanılır. |
| Perché? | Neden? | Bir olayın veya durumun sebebini sormak için kullanılır. |
| Quanto/Quanta? | Ne kadar? | Tekil isimlerin miktarını sormak için kullanılır (eril/dişil). |
| Quanti/Quante? | Ne kadar? | Çoğul isimlerin miktarını sormak için kullanılır (eril/dişil). |
| Quale? | Hangi? | Tekil bir seçenek veya kimlik sormak için kullanılır. Genellikle “essere” ile kullanılır veya bir isimden önce gelir. |
| Quali? | Hangi? | Çoğul seçenekler veya kimlikler sormak için kullanılır. Genellikle bir isimden önce gelir. |
“Perché?”
İtalyanca’da “Neden?” anlamına gelir. İtalyancada bir soru sormak ya da bir şeyin nedenini öğrenmek içşn kullanılır. Ama sadece soru zamiri olarak da kullanılmaz. Mesela çünkü anlamında da kullanılır. Şimdi bakalım nerelerde kullanılıyor.
Soru Sormak İçin:
örneğin;
Perché non vieni al cinema?
Neden sinemaya gelmiyorsun?
Perché studi italiano?
Neden İtalyanca çalışıyorsun?
örneğin;
Perché sei triste?
Neden üzgünsün?
örneğin;
Perché non mangi?
Neden yemiyorsun?
Cümle İçinde Kullanımı:
örneğin;
buraya neden geldiğimi bilmiyorum.
Non so perché sono venuto qui.
örneğin;
Non capisco perché non mi hai chiamato.
Beni neden aramadığını anlamıyorum.
Ti ho chiesto perché sei arrabbiato.
Neden kızgın olduğunu sordum.
Il motivo perché sono qui è importante.
Burada olma nedenim önemli.
“perché” İtalyanca’da sadece soru sormak için değil, başka görevlerde de kullanılır. Mesela;
Bağlaç Olarak (“Çünkü” anlamında)
Bir cümleyi, o cümlenin nedenini açıklayan başka bir cümleye bağlamak için kullanılır. Mesela; Türkçedeki “çünkü” kelimesine karşılık gelir.
“Perché” ile başlayan yan cümle, genellikle ana cümleden sonra gelir. Ancak vurgu yapmak amacıyla ana cümlenin başına da gelebilir.
Örneğin;
Sinirliyim çünkü çok gecikti. ya da
(Çok geç olduğu için sinirliyim.)
Sono arrabbiato perché è così tardi.
Örneğin:.
Non vado al cinema perché sono stanco.
Sinemaya gitmiyorum çünkü yorgunum.
Studio italiano perché voglio visitare l’Italia.
İtalyanca çalışıyorum çünkü İtalya’yı ziyaret etmek istiyorum.
Non ho mangiato la pizza perché non avevo fame.
Pizza yemedim çünkü aç değildim.
“Perché”den sonra gelen yan cümlenin kendi öznesi ve fiili olmalıdır. Yani tam bir cümle yapısı gerektirir.
örneğin;
Koşuyorum çünkü geciktim.
Sto correndo perché sono in ritardo.
örneğin;
Yatıyorum çünkü ders çalışmaya niyetim yok.
Mi sdraio perché non ho alcuna intenzione di studiare.
örneğin:
Non mangio perché non ho fame.
Yemiyorum çünkü aç değilim.
“Perché”den sonra gelen yan cümlenin de kendi öznesi ve fiili olmalıdır.
Örneğin: .
Non conosco la ragione perché è partito.
Neden gittiğinin sebebini bilmiyorum.
“Per il motivo per cui” Anlamında (İlişki Zamiri Gibi)
Bir ismi veya zamiri, o ismin veya zamirin nedenini belirten bir yan cümleyle bağlamak için kullanılır. “Nedeniyle” veya “sebebiyle” gibi çevrilebilir.
örneğin;
Neden bu kadar çok yediğimi bilmiyorum..
Non so perché mangio così tanto.
örneğin;
La ragione perché sono qui è importante.
Burada olma nedenim önemli.
Non conosco il motivo perché è arrabbiato.
Neden kızgın olduğunun sebebini bilmiyorum.
Gelecek zaman
İtalyanca’da futuro semplice (basit gelecek zaman), gelecekte gerçekleşecek eylemleri veya olayları ifade etmek için kullanılır. Tıpkı Türkçedeki “-ecek, -acak” ekleri gibi düşünebilirsin.
nasıl yapılır?
Fiil Kökünü Bulma: Düzenli fiillerin gelecek zaman çekimi için önce fiilin mastar halinden (-are, -ere, -ire) son ekini çıkartıp. Daha sonra fiil köküne Gelecek Zaman Eklerini Ekleyeceksiniz.
| Kişi Zamiri | Ekler |
|---|---|
| io (ben) | -ò |
| tu (sen) | -ai |
| lui/lei/Lei (o) | -à |
| noi (biz) | -emo |
| voi (siz) | -ete |
| loro (onlar) | -anno |
Düzenli Fiillerin Gelecek Zaman Çekimi
Açıkcası bir zamanla ilgili fiil çekimlerini ezberlemenin bir kolay yolu vardır. Önce düzensiz olanları ezberlemek. Sonrasında diğer fiiller zaten belli, are ,ere, ire ile bitenlerin eklerini sadece ezberlemek. Aslında oldukça karışık görünse de herşeyin bir kolay öğrenme yolu vardır.
are ile Bitenler: (Konuşmak)
| Kişi Zamiri | Fiil Çekimi (parlare) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| io (ben) | parlerò | konuşacağım |
| tu (sen) | parlerai | konuşacaksın |
| lui/lei/Lei (o) | parlerà | konuşacak |
| noi (biz) | parleremo | konuşacağız |
| voi (siz) | parlerete | konuşacaksınız |
| loro (onlar) | parleranno | konuşacaklar |
-ere ile Bitenler: (İnanmak)
| Kişi Zamiri | Fiil Çekimi (credere) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| io (ben) | crederò | inanacağım |
| tu (sen) | crederai | inanacaksın |
| lui/lei/Lei (o) | crederà | inanacak |
| noi (biz) | crederemo | inanacağız |
| voi (siz) | crederete | inanacaksınız |
| loro (onlar) | crederanno | inanacaklar |
-ire ile Bitenler: (Ayrılmak)
| Kişi Zamiri | Fiil Çekimi (partire) | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| io (ben) | partirò | ayrılacağım |
| tu (sen) | partirai | ayrılacaksın |
| lui/lei/Lei (o) | partirà | ayrılacak |
| noi (biz) | partiremo | ayrılacağız |
| voi (siz) | partirete | ayrılacaksınız |
| loro (onlar) | partiranno | ayrılacaklar |
düzensiz fiiller
| Mastar (Fiil) | Kök Değişikliği | Örnek (1. tekil şahıs) |
|---|---|---|
| andare (gitmek) | andr- | andrò (gideceğim) |
| avere (sahip olmak) | avr- | avrò (sahip olacağım) |
| bere (içmek) | berr- | berrò (içeceğim) |
| dovere (zorunda olmak) | dovr- | dovrò (zorunda olacağım) |
| essere (olmak) | sar- | sarò (olacağım) |
| fare (yapmak) | far- | farò (yapacağım) |
| potere (yapabilmek) | potr- | potrò (yapabileceğim) |
| sapere (bilmek) | sapr- | saprò (bileceğim) |
| vedere (görmek) | vedr- | vedrò (göreceğim) |
| venire (gelmek) | verr- | verrò (geleceğim) |
| vivere (yaşamak) | vivr- | vivrò (yaşayacağım) |
| volere (istemek) | vorr- | vorrò (isteyeceğim) |
Kullanımı
Gelecekteki Eylemler
Açıkcası zamanın isminden de anlaşılacağı gibi gelecekte gerçekleşecek eylemleri ifade etmek için kullanılır.
mesela;
Domani andrò al cinema.
Yarın sinemaya gideceğim.
Tahminler:
Gelecek için tahminlerde bulunmak için de kullanılır. Mesela; hava tahmini..
örneğin;
Penso che pioverà.
Sanırım yağmur yağacak.
örneğin;
Penso che non verrà.
Sanırım gelmeyecek.
örneğin;
Penso che non parlerà.
Sanırım konuşmayacak.
Sözler ve Niyetler:
Söz vermek veya niyet belirtmek için kullanılır.
örneğin;
Ti aiuterò con i compiti.
Ödevde sana yardım edeceğim.
örneğin;
bir dahaki sefere maçı kazanacağız.
La prossima volta vinceremo la partita.
örneğin;
yarın sana geleceğim.
Verrò da te domani.
Olasılık veya Şüphe:
örneğin;
Saranno le cinque.
Saat beş olmalı.
Che ore saranno?
Acaba saat kaç?
örneğin;
Sarà stanco.
Yorgun olmalı.
örneğin;
Non sarà mica arrabbiato?
Yoksa kızgın mı acaba?
Avrà dimenticato l’appuntamento.
Randevuyu unutmuş olmalı.
Cümle Kalıpları
Temel Kalıp:
Özne + Gelecek Zaman Çekimli Fiil (+ Tümleç)
örneğin;
Yemeğe yetişeceğim.
Ci sarò per cena.
örneğin;
Io leggerò un libro.
Ben bir kitap okuyacağım.
Soru Cümleleri:
Soru Kelimesi + Gelecek Zaman Çekimli Fiil + Özne (+ Tümleç)?
örneğin;
Quando arriverà il treno?
Tren ne zaman gelecek?
Gelecek Zaman Çekimli Fiil + Özne (+ Tümleç)? (Evet/Hayır sorusu)
örneğin;
Verrai alla festa?
Partiye gelecek misin?
örnekler
örneğin;
Kadın bir resim çizecek.
La donna disegnerà un’immagine.
Kadın bir bıçak getirecek.
La donna porterà un coltello.
örneğin;
Benim babam bir bisiklet satın alacak.
Mio padre comprerà una bicicletta.
Öğrenci parkta oturacak.
Lo studente siederà nel parco.
şimdiki zamandan tekrar örnekleri
örneğin;
Gençler kahve içmiyor.
I giovani non bevono caffè
örneğin;
Genç doktor buzdolabı satın almıyor.
İl medica giovane non sta comprando il frigo.
örneğin;
Babam bir paket ile gelmiyor.
Mio padre non sta venendo con il(col)pacchetta.
örneğin;
Çocuk deftere yazmıyor.
Il bambino non sta scrivendo a un libro.
Kadın koltukta oturmuyor.
La donna non sta sedendo sul la sedia.
Yaşlı adam araba ile gelmiyor.
L’uomo vecchio non sta venendo con la auto.
örneğin;
Çocuk resim çizmeyecek mi?
Il bambino non sa disegnare?
örneğin;
Çocuk yumurta yemeyecek.
Il bambino non mangerà le uova.
örneğin;
Torneremo qui domani.
Yarın tekrar burada olacağız.
Alan dürbün ile bakacak
L’area verrà esaminata con un binocolo.
gençler yemek yemeyecekler mi?
I giovani non mangiano?
Adam araba ile gelmeyecek.
L’uomo non verrà in macchina.
İtalyanca ders 17
ALIŞTIRMA 1
A. Aşağıdaki cümleleri italyanca’ya olumlu-olumsuz çeviriniz.
Adam resim çiziyor.
CEVAP
L’uomo sta disegnando una dipinto. L’uomo non sta disegnando una dipinto.Kadın otobüsü gösteriyor.
CEVAP
Il bambino sta spaventando. Il bambino non sta spaventando.Çocuk korkuyor.
CEVAP
La donna sta mostrando l’autobus. La donna non mostra l’autobus.Adam araba satın alıyor.
CEVAP
L’uomo sta comprando una macchina. L’uomo non sta comprando una macchina.Çocuk yemek yiyiyor.
CEVAP
Il bambino sta mangiando. Il bambino non sta mangiando.Öğrenci otobüs ile geliyor.
CEVAP
Lo studente sta arrivando con l’autobus. Lo studente non sta arrivando con l’autobus.Kadın ve kızı tabakları yıkıyor.
CEVAP
La donna e sua figlia stanno lavando i piatti. La donna e sua figlia non stanno lavando i piatti.Gençler evi gösteriyor.
CEVAP
I giovani stanno mostrando la casa. I giovani non stanno mostrando la casa.Polis bir paket ile geliyor.
CEVAP
La polizia é venendo con un pacco. La polizia non é venendo con un paccoKadın sandalyede oturuyor.
CEVAP
La donna sta sedendo sul la sedia. La donna non sta sedendo sul la sedia.Adam ve kadın korkuyor.
CEVAP
L’uomo e la donna stanno spaventando. L’uomo e la donna non stanno spaventando.Dolabı açıyorum.
CEVAP
Sto aprendo l’armadio. Non Sto aprendo l’armadio.Genç kadın mektup yazıyor.
CEVAP
Il sarto sta venendo con la chiave. Il sarto non sta venendo con la chiave.Terzi anahtar ile geliyor.
CEVAP
La giovane donna sta scrivendo una lettera. La giovane donna non sta scrivendo una lettera.ALIŞTIRMA 2
B.Aşağıdaki cümleleri olumlu yapıp türkçeye çeviriniz.
La madre non sta mangiando.
CEVAP
La madre sta mangiando. Annem yiyiyor.Lo studente non sta sedendo con l’insegnante.
CEVAP
Lo studente è seduto con l’insegnante. Öğrenci öğretmenle oturuyor.La polizia non sta mostrando una fermata
CEVAP
La polizia sta mostrando una fermata. Polis bir durağı gösteriyor.La ragazza non sta mostrando un uccello.
CEVAP
La ragazza sta mostrando un uccello. Kadın bir kuş gösteriyor.L’uomo non sta mostrando le stanze.
CEVAP
L’uomo sta mostrando le stanze. Adam odaları gösteriyor.Il bambino non sta guardando la finestra.
CEVAP
Il bambino sta guardando la finestra. Çocuk pencereye bakıyor.La donna e l’uomo non sta venendo con il pacchetto.
CEVAP
La donna e l’uomo sta venendo con il pacchetto. Kadın ve adam paketle geliyorlar.ALIŞTIRMA 3
C.Aşağıdaki cümleleri İtalyanca’ya çevirip,soru cümlesi yapınız
Bay Alan bir bisiklet satın alıyor.
CEVAP
Il signor Alan sta comprando una bicicletta . Sta il signor Alan comprando una bicicletta?Erkek öğrenci odaya geliyor.
CEVAP
Il bambino sta venendo nella stanza . Sta Il bambino venendo nella stanza?Doktor masada oturuyor.
CEVAP
Il dottore sta sedendo al tavolo. sta Il dottore sedendo al tavolo?Terzi ceketi gösteriyor.
CEVAP
Il sarto sta mostrando la giacca. sta Il sarto mostrando la giacca.?Adam eşine çiçek satın alıyor.
CEVAP
L’uomo sta comprando fiori per sua moglie. sta L’uomo comprando fiori per sua moglie.?Kız çocuk kediyi yıkıyor.
CEVAP
La ragazza sta lavando il gatto. sta La ragazza lavando il gatto.?Annem bir gömlek satın alıyor.