Konumuz japonca imasu-arimasu / varlık yokluk : Kısacası varlığı nasıl tanımlarız? Şimdi konuyla ilgili ayrıntılara geçelim.
İçindekiler
- Arimasu (あります)
- Imasu (います)
- Var
- Yok
- Sahiplikte
- İsmin -de hali
- orada burada ..var
- orada burada ..yok
- Aradığımız nerde?
- Başka formlar
- Eğer isim2 yi vurgulamak istersek ;
| İmasu | Arimasu | |
|---|---|---|
| Olumlu – kibar | İmasu | Arimasu |
| Olumlu – güncel | İru | Aru |
| Olumsuz – kibar | İmasen | Arimasen |
| Olumsuz – güncel | İnai | Nai |
Daha önce ‘desu’ dan da bildiğimiz gibi sondaki ‘u’ harfi okunmaz Böylece desu = des oluyor.
Arimasu (あります)
“Arimasu” fiili, cansız nesneler veya cansız varlıkların varlığını ifade etmek için kullanılıyor. Ayrıca, “ga” (が) ilgi bağlaçı ile birlikte kullanılıyor.
Örneğin: (Tsukue ga arimasu) – Bir masa var.
İstisnalar: bu arada Ölüler (dead bodies), robotlar, bitkiler gibi cansız varlıklar için de kullanılabiliyor.(Shitai ga arimasu) – Bir ölü var.
Imasu (います)
“Imasu” fiili, canlı varlıkların varlığını ifade etmek için kullanılıyor ve Ayrıca, “wa” (は) ilgi bağlaçı ile birlikte kullanılıyor.
Örneğin: Inu wa imasu.
Bir köpek var.
İstisnalar: ayrıca Robotlar, ölüler, bitkiler gibi cansız varlıklar için de kullanılabiliyor.
Robotto wa imasu.
Bir robot var.
örneğin;
Bitkiler ,canlı olmalarına rağmen;
Ki ga arimasu
There is a tree
Mesela Robotlar canlı değil ama;(canlı imasu kullanılıyor.)
Robotto wa imasu
There is a robot
Var
Örneğin; Bir kedi var.
Neko wa iru / imasu
Örneğin; Bir çocuk var
Kodomo wa imasu / iru
Örneğin; Bir kitap var
Hon ga arimasu / aru
Mesela;
Bir çanta var.
there is a bag.
Kaban ga arimasu / aru
Yok
Bir çanta yok.
there is no bag.
Kaban ga arimasen / nai
Sahiplikte
isim1 + wa + isim2 + ga imasu/arimasu
baş ağrım var.( baş ağrısına sahibim)
isim1’in isim2’si var
Watashi wa zutsū ga arimasu
İsmin -de hali
Ni = konum belirten bir edattır ve ismin bulunma edatıdır.
Burada bulunma halini inceleyeceğiz.(bir yerde olma durumunu belirtir. Neredesin? Odadayım,gemideyim…)
De = bulunma edatıdır. ( eğer bulunma edatını hareket esnasında kullanacak isek de kullanılır. Odada uyuyorum,gemide yemek yiyiyorum…)
orada burada ..var
Orada bir sandalye var.
İsu ga arimasu.
Soko ni isu ga arimasu / aru
Tabağın içinde bir fare var.
Sara no naka ni mausu wa iru / imasu
wa kullanarak tabağın içinde olması durumuna vurgu yaptık.
orada burada ..yok
Tabağın içinde bir fare yok.
Sara no naka ni mausu wa inai / imasen
Aradığımız nerde?
Kısacası aranan şeyin nerede olduğunu belirtmek için bir kalıp daha kullanılır.
Bu fareyi tanıdık,ordan oraya taşınıyor. Anlatan ve dinleyen tarafından bilinen fareyi nasıl sorarız?
Fare (herkes tarafından biliniyor-isim1) + wa doko ni arimasu ka.
örneğin;
Fare nerede?
Mausu wa doko ni arimasu ka
Ya da
Sandalye(isim2) +da,içinde,üzerinde + nani ga arimasu ka.
Sandalyenin üzerindeki ne?
Anata no isu ni wa nani ga arimasu ka
Ni edatı : Bildiğimiz gibi bir çok kullanım yeri var biri de , bir şeyin nerede olduğunu belirtmek ayrıca bu kalıp ile özneyi vurgulamak için ‘ga’ kullanıyoruz.
İsim1 + ni + isim2 + ga arimasu/imasu
örneğin;
# tēburu no ue ni mausu ga arimasu.
Masanın üzerinde fare var.
İsim1 + wa + isim2 +ni +arimasu/imasu
örneğin;
# Mausu wa isu no ue ni arimasu.
Fare + wa+ masa+ nın üzerinde(ni)+bulunuyor.
İsim1+wa+isim2+ desu bu ikinci kalıpta desu kullanıldı ve (ni arimasu/imasu )kaldırıldı. Çünkü nidesu ile bir şeyin nerede olduğu , ismin arkasından kullanılmaz.(sandalye)
örneğin;
Mausu wa isu no ue ni arimasu =değişiyor
mausu wa isu no ue desu=ni arimasu yerine desu geldi.
Fare + wa+ masa+ nın üzerinde(ni)+bulunuyor.
Başka formlar
~te arimasu
İsim1 + ni + isim2 + ga ~te arimasu
örneğin;
Meyveler tabağa yerleştirildi.
Kudamono ga purēto ni oite arimasu
Burada anladığımız = tabağın içinde meyve var değil.
Kesinlik var … tabağın içine birisi tarafından yerleştirilmiş.Birileri bu işi yapmış.
Bir başka kalıpta wa ile ‘isim2’ ye vurgu yapılıyor.
Eğer isim2 yi vurgulamak istersek ;
İsim1 + wa + isim2 +ni +~te arimasu
supūn wa sara ni oite imasu.
kaşık tabağa yerleştirildi.
~te arimasu ve ~te imasu farkı
Japonca imasu-arimasu / varlık yokluk :~te arimasu : bu kalıpta birileri bir eylem yapmış ( yerleştirmiş , yazmış , asmış,…) ve aranılan nesneyi bilinen bir yere koymuş.
( geçişli fiiller ile kullanılır.)~ te imasu : bu kalıpta aranılan nesnenin yerini söylüyoruz sadece
örneğin;
Elbise gardroba asıldı.
Doresu wa Wādorōbu ni haitte arimasu.( bu elbiseyi birisi bir amaç için asmış , orda olduğu biliniyor…)
Doresu wa Wādorōbu ni kakete imasu. ( elbiseyi orada bir ara görmüştüm…)