Konumuz “Japonca ifadeler”. Konumuzun içinde birisi ile konuşurken sorduğumuz, söylediğimiz ya da cevapladığımız bazı şeyler vardır.
İçindekiler
- Selamlaşma ve Vedalaşma
- Teşekkür ve Rica
- Temel Sorular
- Diğer Yaygın İfadeler
- Yaşımızı söylerken
- İşimizi söylerken
- Sorulara cevap verirken
- Nasıl buldun?
- Durumunu sormak
- Bir kelimenin anlamını tanımlarken
Japonca’da günlük hayatta ya da farklı durumlarda kullanabileceğiniz temel ifadeleri bir konu anlatımı şeklinde ele alalım. Kısacası bu anlatım, selamlaşmalardan vedalaşmalara, teşekkürlerden rica ifadelere kadar geniş bir yelpazeyi kapsayacaktır.
Japonca’da iletişim kurarken nezaket ya da ayrıca duruma uygun ifade seçimi oldukça önemlidir. Aynı anlama gelen farklı ifadeler, konuşulan kişinin yaşına, sosyal statüsüne ya da aranızdaki samimiyet derecesine göre değişiklik gösterebilir. Bu nedenle, ifadeleri öğrenirken hem anlamlarını hem de hangi durumlarda kullanıldıklarını anlamak önemlidir.
Anlatım ifadeleri..yaşımız ya da işimiz hakkında konuşurken japonca birşeyleri söylemek de konumuzunun içeriğinde vardır. Ya da sorarken kullanılan bazı parçacıklar ,kelimeler ve kalıplar vardır. Bu ifadeleri diyalog esnasında da kullanırız.
Şimdi günlük yaşamda sıkça kullanılan bazı Japonca ifadelere bakalım.
Selamlaşma ve Vedalaşma
Günlük yaşamda selamlaşmalar bilindiği gibi günün saatlerine ya da yaşadığınız ana göre değişiklik gösterir.
Açıkcası nezaket ve duruma uygun dil kullanımı Japon kültüründe çok önemlidir. İfadeleri öğrenirken telaffuzlarına da dikkat etmek ve ayrıca farklı bağlamlarda nasıl kullanıldıklarını anlamaya çalışmak faydalı olacaktır. Zamanla bu ifadeler size daha doğal gelecektir.
örneğin;
(Gochisousama deshita): Afiyet olsun (yemekten sonra).
(Konnichiwa): Merhaba (genellikle öğleden sonra kullanılır).
(Konbanwa): İyi akşamlar.
(Ohayou gozaimasu): Günaydın (daha kibar).
(Ohayou): Günaydın (daha samimi).
(Sayounara): Güle güle (uzun süreli ayrılıklar için).
(Jaa, mata): Görüşürüz (daha samimi).
(Mata ashita): Yarın görüşürüz.
(Oyasuminasai): İyi geceler (daha kibar).
(Oyasumi): İyi geceler (daha samimi).
(Ittekimasu): Ben gidiyorum (evden ayrılırken).
(Itterasshai): Güle güle (birini uğurlarken).
(Tadaima): Ben geldim (eve dönünce).
(Okaerinasai): Hoş geldin (birini karşılarken)
Teşekkür ve Rica
örneğin;
(Arigatou gozaimasu): Teşekkür ederim (daha kibar).
(Arigatou): Teşekkürler (daha samimi).
(Doumo): Teşekkürler/Sağ ol (çok yaygın, duruma göre anlamı değişebilir).
(Sumimasen): Affedersiniz/Üzgünüm/Bir şey rica ederken (çok yönlü bir ifade).
(Gomennasai): Üzgünüm (daha ciddi özür).
(Onegaishimasu): Lütfen/Rica ederim (bir şey isterken).
(Douzo): Buyurun.
(Dou itashimashite): Rica ederim (teşekküre cevap)
Temel Sorular
örneğin;
(Ogenki desu ka): Nasılsınız? (daha kibar).
(Genki?): Nasılsın? (daha samimi).
(Hai): Evet.
(Iie): Hayır.
(Nan desu ka): Ne(dir)?.
(Dare desu ka): Kim(dir)?
(Itsu desu ka): Ne zaman(dır)?
(Doko desu ka): Nerede(dir)?
(Doushite desu ka): Neden(dir)?
(Ikura desu ka): Ne kadar? (fiyat sorarken).
(Kore wa nan desu ka): Bu nedir?
(O-namae wa nan desu ka): Adınız nedir? (daha kibar).
(Namae wa?): Adın ne? (daha samimi)
Diğer Yaygın İfadeler
örneğin;
(Wakarimashita): Anladım (daha kibar).
(Wakatta): Anladım (daha samimi).
(Wakarimasen): Anlamadım.
(Daijoubu desu): Sorun değil/İyiyim/Gerek yok (duruma göre anlamı değişir).
(Kekkou desu): Gerek yok/Hayır, teşekkürler (daha kibar).
(Sugoi): Harika/İnanılmaz!
(Omedetou gozaimasu): Tebrikler (daha kibar).
(Omedetou): Tebrikler (daha samimi).
(Ganbatte kudasai): İyi şanslar/Elinden geleni yap (birini teşvik ederken).
(Ganbarimasu): Elimden geleni yapacağım.
(Chotto matte kudasai): Lütfen biraz bekleyin (daha kibar).
(Chotto matte): Biraz bekle (daha samimi).
(Douzo o-suwari kudasai): Lütfen oturun (daha kibar).
(Itadakimasu): Afiyet olsun (yemeğe başlarken)
Nihayetinde bu ifadeler, Japonca konuşurken sıkça karşılaşabileceğiniz günlük ifadelerdir. Japonca öğrenirken bu ifadeleri kullanmak, iletişiminizi geliştirmenize yardımcı olacaktır.
Yaşımızı söylerken
Japonca’da yaşınızı söylerken açıkcası oldukça basit bir yapı kullanılır. Temel olarak sayıyı ve sonrasında yaş anlamına gelen kelimeyi eklersiniz. Örnek olarak
[Yaş Sayısı] yaş (- sai)
örneğin;
1 yaşında. İssai
2 yaşında. Nisai
3 yaşında sansai
4 yaşında yonsai
5 yaşında gosai
6 yaşında rokusai
7 yaşında nanasai
8 yaşında hassai
9 yaşında kyuusai
10 yaşında jussai
11 yaşında juuissai
12 yaşında juunisai
13 yaşında juusansai
14 yaşında juuyonsai
15 yaşında juugosai
16 yaşında juurokusai
17 yaşında juunanasai
18 yaşında juuhassai
19 yaşında juukyuusai
20 yaşında hatachi
21 yaşında nijuuissai
30 yaşında sanjussai
40 yaşında yonjussai
50 yaşında gojussai
60 yaşında rokujussai
70 yaşında nanajussai
80 yaşında hachijussai
90 yaşında kyuujussai
100 yaşında hyajussai
Ben 20 yaşındayım
Watashi wa hatachi desu.
İşimizi söylerken
Japonca’da işinizi söylerken dikkat etmeniz gereken bazı kültürel ya da dilbilgisel özel durumlar bulunmaktadır.
Nezaket Seviyesi ve Hitap Şekli
Kendinizden Bahsederken: Kendi işinizden bahsederken genellikle daha mütevazı bir dil kullanmak tercih edilir. Özellikle iş arkadaşlarınızla veya üstlerinizle konuşurken aşırı iddialı veya övüngen bir tondan kaçınmak önemlidir.
Direkt olarak;
Anata no shigoto wa nan desu ka?
İşiniz nedir? demek biraz doğrudan ve samimi gelebilir. Daha kibar ifadeler tercih edilir.
Yaygın İfadeler ve Yapılar
örneğin;
Watashi wa [shigoto no namae] desu.
Ben [iş adı]’yım. (En temel ve yaygın yapı).
Watashi wa enjinia desu.
Ben mühendisim.
örnek olarak;
[Şirket Adı] no [Pozisyon Adı] O shite imasu.(Biz şunları yapıyoruz.)
ya da;
[Kaisha no namae] no [posishon no namae] o shite imasu.
[Şirket Adı]’nda [Pozisyon Adı] yapıyorum. (Daha detaylı ve resmi)
Örneğin:
ABC Kabushikigaisha no eigyoubuchou o shite imasu.
ABC Anonim Şirketi’nde Satış Müdürü olarak çalışıyorum.
[Şirket Adı] Ni qín(Tsuto)Mete imasu.( [Kaisha no namae] ni tsutomete imasu.)
[Şirket Adı]’nda çalışıyorum. (Hangi şirkette çalıştığınızı belirtir)

Örneğin:
XYZ Ginkou ni tsutomete imasu.
XYZ Bankası’nda çalışıyorum.
[İş Alanı] No shigoto o shite imasu.
[Shigoto bun’ya] no shigoto o shite imasu.
[İş Alanı] işi yapıyorum. (Daha genel bir ifade)
Örneğin:
IT kanren no shigoto o shite imasu.
IT ile ilgili bir işte çalışıyorum.
Karşıdaki Kişinin İşini Sorarken Kullanılan Kibar İfadeler
Karşıdaki Kişinin İşini Sorarken: açıkcası karşıdaki kişinin işini sorarken oldukça nazik bir dil kullanmak gerekir.
Örneğin;
Oshigoto wa nan desu ka?
İşiniz nedir? (Daha kibar)
Dono you na oshigoto o sarete imasu ka?
Ne tür bir işte çalışıyorsunuz? (Çok kibar)
Dochira ni o-tsutome desu ka?
Nerede çalışıyorsunuz? (Şirketi sorarken kibar)
Meslek İsimlerinin Kullanımı
Japonca’da birçok meslek ismi İngilizce’den alınmıştır ve katakana ile yazılır.
örneğin, エンジニア – enjinia: mühendis, プログラマー – puroguramaa: programcı).
Geleneksel Japon meslek isimleri de bulunur.
örneğin, 医者(いしゃ) – isha: doktor, 教師(きょうし) – kyoushi: öğretmen).
Kendi mesleğinizden bahsederken bazen başına mütevazılık eki olan ;
“(watakushi)” (ben – daha resmi) kullanabilirsiniz.
Bağlama Göre İfade Seçimi:
Mesela İlk Tanışma: Daha genel ve kibar ifadeler tercih edilir. “~ No shigoto o shite imasu.” veya “~ Ni tsutomete imasu.” gibi.
İş Ortamı: Pozisyon ve şirket adı belirtmek daha yaygındır.
Samimi Ortam: Daha basit ifadeler kullanılabilir. “~Desu” gibi.
“(kaishain)” Kavramı
Japonya’da “(kaishain)” terimi oldukça yaygındır ve ayrıca genel olarak “şirket çalışanı” anlamına gelir. Eğer belirli bir pozisyonunuz yoksa veya genel olarak şirket çalışanı olduğunuzu belirtmek isterseniz bu ifadeyi kullanabilirsiniz. Şimdi bir diyalog yapalım.
Mesela;
Hajimemashite. Yamada Tarou to moushimasu.
Tanıştığımıza memnun oldum. Ben Yamada Tarou.
Hajimemashite. Suzuki Hanako to moushimasu. Dochira ni o-tsutome desu ka?Tanıştığımıza memnun oldum. Ben Suzuki Hanako. Nerede çalışıyorsunuz?
ABC Kabushikigaisha ni tsutomete imasu. Eigyoubu desu.
ABC Anonim Şirketi’nde çalışıyorum. Satış departmanındayım.
Sou desu ka. Watashi wa XYZ Ginkou no madoguchi de hataraite imasu.
Öyle mi. Ben XYZ Bankası’nın gişesinde çalışıyorum.

örneğin;
Ben bir öğretmenim.
Watashi wa sensei desu.

örneğin;
Ben bir polisim.
Watashi wa keisatsu desu.

örneğin;
Ben bir ilkokul öğrencisiyim.
Watashi wa shōgakuseidesu.

örneğin;
Ben bir doktorum.
Watashi wa ishadesu.
örneğin;
Ortaokul öğrencisi ; chuugakusei
Lise öğrencisi ;kookoosei
Üniversite öğrencisi; daigakusei
Şarkıcı; kashu
Aktör ;haiyuu
Sorulara cevap verirken
Sorulara olumlu ya da olumsuz cevap verirken kullanılan “evet-hayır” . örnek olarak;
hai :(resmi) evet.Sorulan soruyu kabul ettiğiniz zaman
(gündelik) un
iie :(resmi)hayır.Sorulan soruyu kabul etmediğiniz zaman
(gündelik) uun
örneğin;
Uyumuyorsun?
Anata wa nete imasen ka
hayır,uyuyorum
Īe, nete imasu.
evet,uyumuyorum
Hai, nemutte imasen.
İsim cümlelerinden soru sorulursa
İsimle kurulan cümlelerde so desu ya da so dewa arimasen kullanılır. Bu ifadeler isim cümlelerine yapılan çıkarımları veya onaylamaları cevaplarken sıkça kullanılır.
Birisi size bir isim cümlesiyle bir bilgi verir veya bir soru sorar ve siz bu bilginin doğruluğunu onaylamak veya reddetmek isterseniz “so desu” ve “so dewa arimasen” uygun olur.
hai,so desu (evet,öyle)
iie,so dewa arimasen (hayır,öyle değil)
iie,chigaimasu (hayır,öyle değil).
Eğer fiil ile biten,sıfat ile biten cümle ise bunlar kullanılmaz.

Anata wa gakusei desu ka?
Siz öğrenci misiniz? (İsim cümlesi)
Hai, sou desu.
Evet, öyleyim. (Öğrenci olduğumu onaylıyorum.

Anata wa gakusei desu ka?
Siz öğrenci misiniz? (İsim cümlesi)
Iie, sou dewa arimasen.
Hayır, öyle değilim. (Öğrenci olmadığımı reddediyorum.

Bilgiye Onay.
örneğin;
Tanaka-san wa sensei desu.
Tanaka-san öğretmendir. (İsim cümlesi)
Hai, sou desu.
Evet, öyle. (Bilgiyi onaylıyor.)
Sou desu ka.
Öyle mi? (Bilgiyi kabul ediyor.)
ka ile biten cümle sorularında
“Ka” partikülü Japonca’da soru oluşturmak için kullanılır. Bu soruların çoğu “evet” veya “hayır” cevabı bekler ve bu tür sorulara genellikle “hai” (evet) veya “iie” (hayır) ile başlanır.
Karşıdakinden onay beklenirse
DESU NEKore wa kawaī , desu ne.
Bu sevimli bir köpek,öyle değil mi?
Bu mu?
Kore desu ka
evet,öyle
Hai,so desu
Bir şeyi işaret ederek
“Kore desu ka?” (Bu mu?) diye sorulduğunda, eğer işaret edilen şey doğruysa “Hai, so desu.” (Evet, öyle.) cevabı verilebilir. Burada “so” (öyle) işaret edilen şeyi (kore) temsil eder.
“Desu ne” ile Biten Cümleler (Onay Beklentisi)
“Desu ne” veya daha samimi haliyle sadece “ne” (ね), konuşmacının karşıdaki kişiden bir onay veya katılım beklediğini gösterir. Bu tür ifadeler soru formunda olsalar bile, gerçek bir bilgi edinme amacından ziyade bir fikir paylaşma ve onay alma amacı taşırlar.
“Desu ne” ile biten cümleler (onay beklentisi) farklıdır. Bu tür ifadeler soru formunda olsalar bile, amaç bilgi almak değil, karşıdakinin onayını veya katılımını sağlamaktır.
Bu nedenle, cevaplar genellikle doğrudan “hai/iie” yerine katılımı veya onayı ifade eden ifadeler olur. Ancak bazen duruma göre “hai” veya “iie” ile başlanıp ardından onaylayıcı bir ifade gelebilir.
Birisini dinlerken verilen ifadeler
eBirşeye şaşırınca verilen tepki.Japonya’da insanlar birbirlerini dinlerken çok sarfederler bu harfi.
e : oh?
aYeni birşeyden haberdar olunca
a :oh!
oKonuşan kişi kibarca konuşmak istere ,kelimeye -o eklenir.
o-namae
o-sake
Bir şeyin ya da kişinin durumunu sormak
Nasıl buldun?

~wa dō (dou)desu ka.
Arabamı nasıl buldun?
Watashi no kuruma wa dō desu ka
Bu küçük.
Kore wa chīsai desu.
Durumunu sormak
Bir şeyin ya da kişinin niteliklerini,özelliklerini ya da kişisel özelliklerini sormak için mesela;
Ne tür?,Ne çeşit?
Don’na+isim.
Ne tür müzik?,Ne çeşit yemek?
Donna+isim

Örneğin;
Ne çeşit bir kedi?
Don’na neko desu ka
Kanojo wa don’na neko desu ka?
O mavi bir kedidir.
Kanojo wa aoi neko desu.

örneğin;
Ne tür müzik seversin?
Donna ongaku ga suki desu ka
Klasik müzik severim.
Watashi wa kurashikku ongaku ga suki desu.
Bir kelimenin anlamını tanımlarken
“Hana” kelimesi, Türkçe’de “çiçek” anlamına gelir.“to iimasu” (denir) yapısı da benzer bir anlam taşır, ancak daha çok bir kelimenin nasıl telaffuz edildiğini veya adlandırıldığını belirtmek için kullanılır. Anlamı tanımlarken “to iu imi desu” yapısı daha doğrudan ve yaygındır.
A wa B to iu imi desu
‘’Josei’’ wa Toruko-go de ‘’kadın’’ to iimasu.(iu imi desu).
“Josei“, türkçe “kadın” anlamına gelir.
’hana’’ wa Toruko-go de ‘’çiçek’’ to iimasu.(iu imi desu).
“Hana“, türkçe “çiçek” anlamına gelir.