“Japonca hayvan isimleri“ isimler ve nesneler dersimiz ile devam ediyoruz. Öncesinde hayvan isimlerimizi ezberleyelim. Zaten bir önceki derslerimizde çoğunu biliyoruz.
Japonca hayvan isimleri ile ilgili doğrudan bir “kalıp” olmasa da, bazı eğilimler ve yaygın yapılar bulunmaktadır. Bunlar genellikle hayvanın özelliklerini, sesini veya görünüşünü yansıtabiliyor. Mesela;
Ses Taklidi (Onomatope)
Birçok hayvan ismi, hayvanın çıkardığı sese dayalıdır.örneğin;
- (Inu): Köpek. Havlama sesi olan (wanwan) ile ilişkilendirilir, ancak doğrudan sesinden türememiştir.
- (Neko): Kedi. Miyavlama sesi olan (nyānyā) ile ilişkilendirilir, ancak doğrudan sesinden türememiştir.
- (Niwatori): Tavuk. Ötme sesi olan (kokekokkō) ile ilişkilendiriliyor.
Civciv için kullanılan (piyopiyo) sesiyle bağlantılı (hiyoko) (civciv) kelimesi de buna bir örnektir. - (Kaeru): Kurbağa. Vıraklama sesi olan (gekogeko) ile ilişkilendiriliyor.
Görünüş veya Davranışa Dayalı İsimler
Bazı hayvan isimleri, hayvanın belirgin bir özelliğini veya davranışını tanımlar. Örneğin;
- (Suzume): Serçe. Küçük ve hareketli olmalarıyla ilişkilendiriliyor.
- (Karasu): Karga. Siyah rengiyle ilişkilendiriliyor.
- (Kingyo): Japon balığı. Altın (金 – kin) rengiyle ilişkilendiriliyor.
- (Katsumuri/Kagyuu): Salyangoz. Kabuğunu (殻 – kara) taşımasıyla ilişkilendirilebiliyor.
Yabancı Kökenli İsimler (Gairaigo)
Özellikle daha yeni tanıtılan veya egzotik hayvanlar için İngilizce veya diğer dillerden alınmış ve Japoncaya uyarlanmış isimler yaygındır. Örneğin;
- (Zō): Fil (Portekizce “elefante”den geldiği düşünülüyor).
- (Kirin): Zürafa (Portekizce “girafa”dan geldiği düşünülüyor).
- (Raion): Aslan (İngilizce “lion”dan).
- (Tora): Kaplan (İngilizce “tiger”dan).
Kanji (Çince Karakterler) ile Anlam Belirtme
Birçok hayvan isminde kullanılan kanjiler, hayvanın türünü veya bazı özelliklerini ifade edebilir.
Kanzilerin anlamları hayvan türünü veya özelliklerini belirtebilir.
Hayvan isimlerini öğrenirken bu farklı yaklaşımları göz önünde bulundurmak faydalı olabilir.Örneğin;
牛 (Ushi): Sığır : büyükbaş hayvan anlamına gelen bir kanji
馬 (Uma): At.
魚 (Sakana): Balık : genel balık anlamına gelen bir kanji. Bu kanji farklı balık türleri için diğer kanjilerle birleşir (örneğin, 鯛 – Tai: Çipura).
鳥 (Tori): Kuş : genel kuş anlamına gelen bir kanji. Bu kanji farklı kuş türleri için diğer kanjilerle birleşir (örneğin, 鳩 – Hato: Güvercin).
Doğrudan Bir “Kalıp” Yok
Gördüğünüz gibi, hayvan isimlerinin oluşumunda tek bir baskın “kalıp” bulunmamaktadır. İsimler, hayvanın sesine, görünüşüne, davranışına, kökenine veya kullanılan kanzilerin anlamına göre şekillenebilir.
Özetlersek: Ses taklidi hayvan isimlerinde bir etken olabilir.Hayvanın fiziksel veya davranışsal özellikleri isimlendirmede rol oynayabilir.
Örnekler
Örneğin;
Bu kedi mavi.
This cat is blue.
Kono neko wa aoidesu.
Kedi çok mutlu.
Neko wa totemo shiawasedesu.
The cat is very happy.
Örneğin;
Bu ata binmeyi çok isterim.
Kono uma ni notte mitaidesu ne.
I would love to ride with this horse.
Örneğin;
Kedinin üzerindeki kuş siyah ve beyazdır.
Neko no ue no tori wa shirokurodesu.
The bird over the cat is in black and white.
Örneğin;
Bu ördek çiftliğimizde yaşıyor.
Kono ahiru wa watashitachi no nōjō ni sunde imasu.
This duck lives in our farm.
Örneğin;
Tabağın içinde bir fare var.
O sara no naka ni nezumi ga imasu.
There is a mouse in the plate.
Örneğin;
Watashi no inu wa totemo asobi sukidesu.
Benim köpeğim çok oyuncudur.
Watashi no neko wa itsumo watashi no beddo de nemasu.
Kedim her zaman benim yatağımda uyur.
Watashitachiha kōen de takusan no shurui no tori o mimashita.
Biz parkta birçok farklı kuş gördük.
Watashi no sofu wa nōjō ni uma o katte imasu.
Dedemin çiftliğinde bir atı var.
Watashi wa suizokukan de sakana o miru no ga daisukidesu.
Ben akvaryumdaki balıkları görmeyi çok seviyorum.