japonca alfabe seslerden ibarettir ayrıca Japon dili hecelemeyle oluşur. Genelde konuşurlarken ya da kurdukları kelimelerden hecelediklerini anlarsınız.
İçindekiler
- Alfabe 4 çeşittir
- Hiragana
- Katakana
- Kanji
- tablo
- -や、ゆ、 veya よ
- Japonca alfabe / Konu anlatımı ile ilgili alıştırmalar
İster öncesinde konu anlatımlarıyla başlayın isterseniz de belli başlı konulara değinilen basit derslerle başlayarak kelime ve bol cümle ile başlayın. Ayrıca ders sonlarındaki testler le de bilginizi test edin.
Yeni başlayanlar genellikle Hiragana ve Katakana’yı ilk öğrenirler. Açıkcası bu iki hece alfabesini öğrenmek, temel Japonca kelimeleri okuyup yazabilmek için önemlidir. Kanji öğrenme süreci nihayetinde daha uzun vadeli bir çalışmayı gerektirir.
Heceleme;
İşim dolayısıyla japonya da çok bulunduğumdan bazı anlatıklarımı görerek yaşadım. Mesela sokakta gezerken bir japona soru sormak zordur. Çok nazikler ve sana sorusunu cevaplayamayacağını düşünürse konuşmaz.
Hepimiz ‘mcdonalds’ biliriz. birgün bir japona mcdonalds nerde diye sorduk anlamadı. Düşündü düşündü..çünkü çok nazikler ve seni zor durumda bırakmaz illa o soruyu cevaplayacaktır. sonunda ‘evett’ der. Ma-cu-do-na-ru-du diye cevaplar. Bana da zeynepu derlerdi.
Japonca öğrenmeye öncesinde alfabe ile başlıyoruz. Şimdi gelelim konumuza;
Alfabe 4 çeşittir
Japonca 4 farklı yazı sistemini bir arada kullanır
Kanji : Çin karakterleridir. Her bir Kanji karakteri bir anlamı veya anlamlar bütününü temsil eder. Japoncada çok sayıda Kanji bulunur ve kelimelerin temel anlamlarını taşırlar.
Hiragana : Yuvarlak hatlı hece alfabesidir. Genellikle Japonca kökenli kelimelerin yazımında, dilbilgisi partiküllerinde ve Kanji karakterlerinin okunuşlarını belirtmek için kullanılır.
Katakana: Köşeli hatlı hece alfabesidir. Genellikle yabancı kökenli kelimelerin, vurgulanmak istenen kelimelerin ve ses taklidi kelimelerin yazımında kullanılır.
Ayrıca Romaji: İse Romen alfabedir.
Japonca alfabe ‘de 5 tane sesli harf bulunur.
Bunlar: “a, e, i, u, ve o” ve bu hecelere haku denir .
Başka hecelerde mevcut: bir sessiz harf + sesli harf,
n ve 2 sessiz harf + 1 sesli harf
Bizde de olduğu gibi ,yazılışları aynı fakat farklı anlam ifade eden sözcükler vardır.
Hiragana
Hiragana, 46 temel karakterden oluşur. Bu karakterlerin çoğu bir ünsüz ve bir ünlü sesin birleşimini temsil eder.
örneğin:
か – ka, き – ki, く – ku, け – ke, こ – ko veya sadece bir ünlüyü (あ – a, い – i, う – u, え – e, お – o)
Mesela; Tek bir ünsüz sesi temsil eden sadece bir karakter vardır: ん (n).
Kullanımı
Japonca kökenli kelimelerin yazımında:
örneğin;
arigatou – teşekkür ederim.
Dilbilgisi partiküllerinin yazımında: mesela
は (wa – konu partikülü).
が (ga – özne partikülü).
に (ni – yön/amaç partikülü).
- Kanji karakterlerinin okunuşlarını belirtmek için kullanılan furigana (ふりがな) olarak Kanji karakterlerinin üzerine küçük harflerle yazılır.
- Kanji’si olmayan veya daha az yaygın olan kelimelerin yazımında.
- Çocuk kitaplarında ve Japonca öğrenenler için hazırlanan materyallerde yaygın olarak kullanılır.
Ek Sesler
(Dakuten ve Handakuten): Hiragana karakterlerine eklenen işaretlerle farklı sesler elde edilir. Mesela;
- Dakuten : İki küçük çizgi (“) ile gösterilir ve genellikle sert sessizleri yumuşatır.
- か (ka) → が (ga)
- さ (sa) → ざ (za)
- た (ta) → だ (da)
- は (ha) → ば (ba)
- Handakuten: Küçük bir daire (° ) ile gösterilir. Kısaca “h” sesini “p” sesine dönüştürür.
- は (ha) → ぱ (pa)
- ひ (hi) → ぴ (pi)
- ふ (fu) → ぷ (pu)
- へ (he) → ぺ (pe)
- ほ (ho) → ぽ (po)
- Küçük 「ゃ」「ゅ」「ょ」 (Ya, Yu, Yo): “-i” sesli hecelerin (き, し, ち, に, ひ, み, り) ardından küçük 「ゃ」「ゅ」「ょ」 yazılarak birleşik sesler oluşturulur.
- き + ゃ → きゃ (kya)
- し + ゅ → しゅ (shu)
- ち + ょ → ちょ (cho)
- Küçük 「っ」 (Tsu): Çift ünsüzleri belirtmek için kullanılır. Bir sonraki ünsüzün iki kez telaffuz edildiğini gösterir.
- きって (kitte – pul)
- がっこう (gakkou – okul)
- Uzatma İşareti 「ー」 (Chōonpu): Katakana’da ünlü sesleri uzatmak için kullanılır. Hiragana’da genelde aynı ünlünün tekrarı ile uzatma sağlanır
- örneğin: おかあさん – okaasan – anne).
Katakana
Tıpkı hiragana gibi 46 temel karakterden oluşur ve aynı sesleri temsil eder. Ancak hatları daha köşelidir.
Kullanımı
- Yabancı kökenli kelimelerin yazımında: コーヒー (koohii – kahve), テレビ (terebi – televizyon), コンピューター (konpyuutaa – bilgisayar).
- Vurgulanmak istenen kelimelerin yazımında (tıpkı italik veya kalın yazı gibi).
- Ses taklidi kelimelerin (onamatope) yazımında: ワンワン (wanwan – hav hav), ドキドキ (dokidoki – kalp çarpıntısı).
- Bazı bitki ve hayvan isimlerinin yazımında.
- Yabancı isimlerin (ülke, kişi vb.) yazımında.
Ek Sesler (Dakuten ve Handakuten) ve Küçük 「ャ」「ュ」「ョ」: Hiragana’daki aynı kurallar Katakana için de geçerlidir. Dakuten ve Handakuten ile benzer sesler elde edilir ve küçük 「ャ」「ュ」「ョ」 ile birleşik sesler oluşturulur.
- Küçük 「ッ」 (Tsu) ve Uzatma İşareti 「ー」 (Chōonpu): Katakana’da da çift ünsüzler küçük 「ッ」 ile belirtilir ve ünlü sesleri uzatmak için uzun çizgi 「ー」 kullanılır.
- ベッド (beddo – yatak)
- スーパー (suupaa – süpermarket)
Kanji
Çin karakterleridir ve her biri belirli bir anlamı veya anlamlar bütününü temsil eder. Binlerce Kanji karakteri vardır, ancak günlük kullanımda yaklaşık 2000-3000 tanesi bilinmesi önemlidir.
Kullanımı
Japonca kelimelerin temel anlamlarını taşırlar. Aynı Kanji farklı okunuşlara sahip olabilir (on’yomi – Çin okunuşu ve kun’yomi – Japon okunuşu). Açıkcası kelimenin bağlamına göre hangi okunuşun kullanılacağını bilmek önemlidir.
Örneğin:.
私 (watashi): Ben.
人 (hito): Kişi.
本 (hon): Kitap.
語 (go): Dil.
学 (gaku): Öğrenmek, okul
Öğrenme Zorluğu: Kanji öğrenmek zaman ve çaba gerektirir çünkü her bir karakterin anlamını ve farklı okunuşlarını ezberlemek gerekir. Ancak Japonca okuma ve yazma becerisi için Kanji bilgisi şarttır.
Japonca Yazı Sisteminin Birlikte Kullanımı: Japonca metinlerde bu üç yazı sistemi genellikle bir arada kullanılır:
Kanji: Kelimelerin temel anlamlarını taşır (isimler, fiillerin kökleri, sıfatlar vb.).
Hiragana: Dilbilgisi partikülleri, fiil ve sıfatların çekim ekleri (okurigana – 送り仮名), Kanji’si bilinmeyen veya daha az kullanılan kelimeler için.
Katakana: Yabancı kökenli kelimeler, vurgular, ses taklitleri.
人
bu Japonca’da ‘hito’ yani kişi demek
Çince’de ‘ren’ kişi demek
Ve bu kanji harfi! ! Harf değil tabiki ,bu ifade bütün bir kelimeyi ifade ediyor.
Hiragana hecelerinin okunuşları iki çeşit işaret ile değişikliklere uğrar.
Bunlar: tırnak işaretini andıran dakuten び ve (hecedeki ünsüzü yumuşak ünsüze çevirir)
derece işaretini andıran handakutenぴ (h sesini p ye çevirir)
Aşağıdaki tabloda 3 çeşit japonca alfabe var.Sıralama şu şekilde:
tablo
hiragana-katagana-romaji örnek olarak ;
| A sütunu | İ sütunu | U sütunu | E sütunu | O sütunu |
|---|---|---|---|---|
| あ ア A | い イ İ | う ウ U | え エ E | お オ O |
| か カ Ka | き キ Ki | く ク ku | け ケ Ke | こ コ Ko |
| さ サ Sa | し シ Shi | す ス su | せ セ Se | そ ソ So |
| た タ Ta | ち チ Chi | つ ツ Tsu | て テ Te | と ト To |
| な ナ Na | に ニ Ni | ぬ ヌ Nu | ね ネ Ne | の ノ No |
| は ハ Ha | ひ ヒ Hi | ふ フ Fu | へ ヘ He | ほ ホ Ho |
| ん n | ||||
| ま マ Ma | み ミ Mi | む ム Mu | め メ Me | も モ Mo |
| や ヤ Ya | ゆ ユ Yu | よ ヨ Yo | ||
| ら ラ Ra | り リ Ri | る ル Ru | れ レ Re | ろ ロ Ro |
| わ ワ Wa | を ヲ Wo | |||
| が ガ Ga | ぎ ギ Gi | ぐ グ Gu | げ ゲ Ge | ご ゴ Go |
| ざ ザ Za | じ ジ Ji | ず ズ zu | ぜ ゼ Ze | ぞ ゾ Zo |
| だ ダ da | じ ヂ Ji | づ ズ Du | で デ De | ど ド Do |
| ば バ Ba | び ビ Bi | ぶ ブ Bu | べ ベ Be | ぼ ボ Bo |
| ぱ パ Pa | ぴ ピ Pi | う プ Pu | ぺ ペ Pe | ぽ ポ Po |
-や、ゆ、 veya よ
Diğer bir tabloda bu heceler oluşturuyor. Japonca alfabede i – ünlüsüyle biten hecelere -や、ゆ、 veya よ eklenmesiyle :
piya, kiya, şiyo...gibi heceler oluşur.
| kyu きゅ | kya きゃ | kyo きょ |
| shu しゅ | sha しゃ | sho しょ |
| Chu ちゅ | cha ちゃ | cho ちょ |
| nyu にゅ | nya にゃ | nyo にょ |
| myu みゅ | mya みゃ | myo みょ |
| ryu りゅ | rya りゃ | ryo りょ |
| gyu ぎゅ | gya ぎゃ | gyo ぎょ |
| ju じゅ | ja じゃ | jo じょ |
| byu びゅ | bya びゃ | byo びょ |
| pyu ぴゅ | pya ぴゃ | pyo ぴょ |
