TÜMLEÇ


Bir sözcüğü tamamlayan başka bir sözcüktür.

Çocuğumun Doğum günü.
Es el cumpleaños de mi hijo.

( de edatı : tümlecin hangisi olduğunu bize gösteriyor. Hijo ismi edatla doğumgünü ismine bağlanmıştır.

Bir cümlenin öğeleri sadece özne ve yüklem olursa anlamsız olurdu. Tümleçler olmazsa olmazlardır.

O aldı
él lo tomó

Aldı da neyi aldı? Ne aldı?kime aldı?….

İspanyolca da bizim ki gibi değildir.

Yani :
özne+tümleç+yüklem

ispanyolca da:
özne( ve onu tamamlayan tümleç)+yüklem+tümleç(tümleci tamamlayan tümleç)
Görüldüğü gibi özne ve yüklem dışında birçok tümleç kullanabiliriz.


ÖZNEYİ TAMAMLAYAN TÜMLEÇLER


İspanyolca cümle kalıpları ‘nda özneyi tamamlayan tümleçlerin görevleri..
el hombre (adam) bailarín(dansçı)

İsim-özne

A-Bir sıfat tümleç görevi yapar ve isim-özneyi tamamlar.

Üç tane elma yeşildir.
Tres manzanas son verdes.
( üç tane : rakam sıfatı : tamamlayıcıdır.

Bu kız akıllıdır.
Esta chica es intelligente.
(Bu : işaret sıfatı : tamamlayıcıdır.

B- Bir isim bir ismi edatsız tamamlarsa :ismin tümlecidir.

Ressam öğretmen
El maestro Pintor.
C- İkinci isim birinciyi edat yardımıyla tamamlar.

Öğretmenin kızı.
Hijo del maestro.
(Öğretmen kızın tamamlayıcısıdır.

C- Zamir özne

Zamir : özne rolündedir.
Edat ya da isim yardımıyla bir sözcükle tamamlanır.

Bunların hiçbiri gülmediler.
Ninguno de estos se ríen.

D- Mastar özne

Edatlı sözcükler tamamlayıcıdır.

kitaptan okumak imkansızdır.
Leer de ese libro es imposible.


YÜKLEMİ TAMAMLAYAN TÜMLEÇLER


İspanyolca cümle kalıpları ‘ndan Yüklemler : isim-yüklem(isim veya sıfat) ya da fiil-yüklem olur.

İsim-yüklem tümleçleri

Tanım edatı,sıfat tamlaması veya isim ile tamamalanır.

Öğretmen iyi bir dinleyicidir.
El maestro es buen oyente.

Sıfat yüklem tümleçleri

A. Yüklemdeki sıfatın özelliğini: zarf tamamlar.

Hava çok sıcak.
El çalıma está muy caliente.(sıfat-yüklem)
(muy : tamamlayıcıdır.)

B. Yüklemdeki sıfat : edatlı isimle tamamlanır.

Geçmişten mutluyuz.(sıfat-yüklem)
Estamos felices del pasado.

C. Que bağlacı ile yüklem tekrarlanır.

Cümle kurulurken anlamını güçlendirmek için iki sıfat arasına que bağlacı ya da de edatı konularak tekrarlanır.

Kızım iyi mi iyi(kızım okadar iyi ki)
Mi Hijo es buen que buen.

Fiil yüklem tümleçleri

Yüklem fiil ise bir sürü şekle girebilir:isim,sıfat,zarf…
Yüklem değişince onu tamamlayan tümleçlerde değişir.

Eve geldim.
Regresé a casa.( tamamlayıcı a casa : isim)

Bu tarafa gidelim.
Vámanos de esta manera(tamamlayıcı : işaret sıfatı)
recibir(almak)
 el regalo(hediye)


DÜZ TÜMLEÇ


Öznenin yaptığından etkilenen sözcük : düz tümleç.nesnedir.
Genelde edat kullanılmaz.

Annem bir kek yaptı.
Mi madre hizo un pastel
(Neyi yaptı? Pastayı)



Bir araba aldı.
él compró un auto.
(Neyi aldı ? Arabayı)

a edatıyla beraber
Özel insan isimleri ve cins isimler

Van kedisi gördüm.
Vi a Van cat.

Bazı zamirlerle
No fui a ninguna parte
Hiçbir yere gitmedim.


DOLAYLI TÜMLEÇ



Bir cümleye bir çok soru sorulur. Bu sorular yapılan eyleme gelir.
Ne için? Kimin için? Ne amaçla? : Bu soruların cevabını dolaylı tümleç verir.

Eğer dolaylı tümleç : şahıs zamiri ise 
Vurgusuz olan şahıs zamirleri :(me,te,se,nos,os,se)yüklemden önce ya da sonra gelir.

Bize kalem verdi.
él nos dio bolígrafos ya da Dio bolígrafos para nosotros.


HAL TÜMLECI


Eylemi : yer,zaman,araç,durum…bakımından tamamlayan tümleçlerdir.
Edat : a,de,con,..gibi edatlarla,
Edatsız : ¿dónde?,cuándo?¿cómo?…nerede, ne zaman, nasıl? , ne kadar ? ,kiminle? ..sorularını hal tümleçleri cevaplar.

Evimdeyim
Estoy en mi casa.(yer)
Teyzem bu akşam gelecek.
Mi tía vendrá esta noche.(zaman)
Adam köpeği ile beraber koşuyor.(birliktelik)
El hombre correct con el perro.


TÜMLECİ TAMAMLAYAN TÜMLEÇLER


 
İspanyolca cümle kalıpları ‘nda tümleci tamamlayan tümleçler
bailarín(dansçı) mi auto(benim arabam)
Bazen cümleyi tamamlayanlara bakarken özne ve yüklem haricinde ,tümlecin niteliğini başka bir tarafını gösteren öğeler vardır. Bunlar tümlecin tümleci diye geçerler.

Büyükannenin gideceği haberi üzüntü ile alınacak.
La noticia de irá abuela fue recibida con tristeza.

 
El estudiante vino mal.
gelmek : yüklem 
nasıl geldi? kötü
Kim geldi? öğrenci
öğrenci nasıl? kötü
kötü : hem yüklemi hem özneyi tamamladı.


İspanyolca’da Türkçe’deki gibi bir cümle kalıbı yok.Daha çok İngilizce cümle -kalıbına beziyor.
Nesneler fiilerden sonra gelir.Dolaylı dolaysız tümleç olduğunda fiilden önce gelir.
Şahıs zamirleri: fiilin önüne gelir.
Zarf:Sıfatı tanımlıyorsa sıfattan önce gelir.

Bizim dilimizde Cümle içinde kurallar vardır.
Bazen günlük konuşmalarımızda cümlenin öğelerini karıştırıp konuşuruz.

‘Otoparkta Ali araba kullanıyor’
Araba kullanıyor ali otoparkta’

Fakat bu kalıplar çok seyrek kullanılır.
İspanyolca’da bu karışıklık gayet doğaldır.
fiil + özne+ …

Conduce Ali en el aparcamiento
… + fiil + özne
fiil+….+ özne