İspanyolca dilek kipi

Dilek kipi


İspanyolca dilek kipi olası eylemleri anlatır,bir zaman birimi değildir.fiilin ruh halidir.Kişi nasıl hissediyorsa onu anlatır.

Olay henüz olmamıştır ve bir isteğe bağlıdır ya da yapılmayacaktır. Zamanlar Türkçe’de de olduğu gibi üç ana zamandır. İspanyolca’da bu zamanların karışık olan yanı bu zamanların hikaye zamanlarının olması.


yakın geçmiş

miş’li geçmiş


Konuşanın konuştuğu ana yakın, geçmiş olayların ve tamamlanmış olan olayları ifade etmek için kullanılır. Konuşulan olay günümüzde de geçerlidir.Duygu ve arzuları ifade eden bazı kelimeler içeren cümlelerde kurulabilir.

olayların yapılması bir isteğe bağlıdır.Olaylar gerçek değil amaç,kuşku,üzüntü …içerir.

-geçmiş gelecek,şimdiki zaman da olabilir.


FİİLLER
Yapılmamış
Yapılması isteğe bağlı.
Gerçekleşmesi kuşkuludur.
Konuşanın kişisel düşüncelerine bağlıdır.
ZAMAN
Emir kipi cümleleri dışında
Hiçbir temel cümlede kullanılmaz.
Yan cümlelerde kullanılır.
YAN CÜMLE
İstek,Dilek,üzüntü,korku…içeren eylemler,
QUE bağlacı ile temel cümleye bağlanır.
Temel cümle : eylemin: ,ne istediğini?,ne beklediğini?,neden korktuğunu? …Bildiren cümledir.
Beni arayacağını umuyorum.
Espero que me llames.
Espero : umuyorum TEMEL CÜMLE
llames : arayasın.YAN CÜMLE
Yan cümle :que ile temel cümleye bağlanarak :Temel cümle deki eylemi açıklar :neyin istendiğini, umulduğunu ifade eder.
 

İspanyolca dilek kipi ‘nin  zamanlara göre tanımlamaları:


PresentePreterito imperfecto
TamamlanmamışTamamlanmamış
..sam
..yım
Şimdiki zaman
Haber kipi:..yorum
…cağım
..saydım
Geçmiş-gelecek zaman
Haber kipi:…yordum
….ştım
…şırdım
Preterito perfectoPreterito pluscuamperfecto
TamamlanmışTamamlanmış
..mış olayım
Geçmiş-gelecek zaman
Haber kipi:..ştım
…kış olacağım
..mış olsaydım
Geçmiş-gelecek zaman
Haber kipi:…mıştım
…mış olurdum

İspanyolca dilek kipi ‘nin duygulara göre örneklerle anlatımı ile bu konuyu tam anlayabiliriz.


DİLEK-İSTEK


Dilek kipinin öznesi ile yan cümlenin öznesi aynı ise:

Dilek kipine gerek yoktur.

Yan cümlede fiilin mastar hali kullanılır.


İçmek istiyorum
Quiero (istiyorum)beber (mastar halinde : içmek) : özne aynı

İçmeni istiyorum.
Quiero que bebas (istiyorum ki içesin)


ŞÜPHE


Soru ve olumsuz cümleler anlatır.


Onun buraya geldiğini sanmıyorum.OLUMSUZ düşünce
No creo que haya venido aquí
Onun buraya geldiğini sanıyorum.OLUMLU(Dilek kipine gerek yok)
Creo que has venido aquí
Onun geldiğini sanıyormusun?sence geldi mi?SORU
¿Crees que haya venido?


1.Ve 2. Cümlelerdeki özneler farklıyken:duygusal düşüncelerde bulunmak


Gelmediğine üzüldüm(gelmemen beni üzdü.)
Siento que no hayas venido

Beni arayacağını umuyordum.
Esperaba que me llamaras.


GEREKLİLİK


Eylem gerçek olmalı.


Genel konulardan bahsediyorsak:Dilek kipi yerine mastar kullanılır.

Sessiz yürümek gerekiyor.(genel bir eylem)
Es necessario caminar (mastar) en silencio.

Sessiz yürümemiz gerekiyor.(genel değil)
En necessario que caminemos


Gerçek bir eylem ise : haber kipi


Beni aradığı doğru

Es cierto que me llamó


Gerçek olmayan bir eylem ise: Dilek kipi kullanılır


Beni aradığından şüpheliyim.

Dudo que me hayas llamado


GELECEK ZAMAN


kullnılan zarflarla iki cümle bağlanır.


Antes de que : -den önce(before)

Annem gelmeden önce uyuyacağım

Dormiré antes de que venga (dilek kipi:present) mi madre

Después de que :-den sonra(after)

Luego que:..nde

Annem geldikten sonra uyuyacağım.

Dormiré después de que llegue (dilek kipi:present) mi madre

Mientras que:-iken

Annem evdeyken uyuyacağım.

Dormiré mientras que mi madre están en casa

Hasta que :-ceye kadar

Annem gelinceye kadar uyuyacağım

Dormiré hasta que venga mi madre


AMAÇ BİLDİREN edatlardan sonra:dilek kipi


Eylem bitmiş ise :Dilek kipi kullanılmaz.


Para que : ..mesi için(so that)

Fin de que (porpouse of)

Okuması İçin bir not yazacağım.

Escribiré (gelecek)una nota para que él la lea (Dilek kipi : present)

Sin que :..meden (without)

Notu okumadan gitmeyeceğim.

No me iré (gelecek)sin que lea(dilek kipi:present)la nota.

Con tal de que :..mesi şartıyla(provided that)

Benimle gelmesi şartıyla sinemaya gideceğim.

İré al cine con la condición de que vengas(dilek kipi:present) conmigo.

Dado que : ..den dolayı(in case that)


Bir ihtiyaç, bir tavsiye veya bir arzuyu ifadenler


Davet etmek
engel olmak
ısrar etmek
ihtiyaç
izin vermek
sipariş vermek
sormak
tercih etmek
zorlamak
invitar queto
impedir queto
insistir en queto
necesitar queto
permitir queto
mandar queto
pedir queto
preferir queto
hacer queto

Duygularımızı ifade edenler


adil
garip
inanılmaz
kolay
mutlu olmak
şaşırmak
yararlı
zor
es justo queit’s
es extraño queit’s
es increíble queit’s
es fácil queit’s
alegrarse de queto
sorprenderse que
es útil que
es difícil queit’s

Bir fikir belirtmek,herhangi bir şeyde şüphelendiysek


belli değil
muhtemelen
muhtemel
mümkün
görünüyor
öyle değil
no es evidente que
tal vez
es probable que
es posible que
parecer que
no es que

Zamanla ilgili görüş bildirirken


böylece
-dek,değin
sonra
uzakta
en kısa sürede
así que
hasta que
despues de que
en cuanto
Tan pronto como

Anlattığımız cümlede bir kesinlik varsa


belki
göre
nerede
öyle ki
quizás
según
donde
de modo que

Bence sen yapabilirsin Creo que puedes hacerlo

Belki yüzebilirsin Quizás puedas nadar


Hiç bir şekilde dilek kipi almayanlarda var


aynı şekilde
çünkü
….zamandan beri
así comon
porque
ya que

İspanyolca dilek kipi zamanlara göre ayrılmaktadır. Aşağıda zaman farklılıklarını izleyelim.


Dilek kipi-şimdiki zaman
presente subjuntivo


İspanyolca dilek kipi zamanları arasında şimdiki zamanla başlayalım. Şimdiki ve ya gelecek zamanda gerçekleşmesi istenen eylemi anlatır.Tanımda da anlatılan şimdiki zaman Dilek Kipi sadece şimdiki zaman ile anlatılmaz. yakın geçmiş ,gelecek zaman …da olabilir.Bu durum temel cümledeki fiile bağlıdır.


duygu olmalı


arzu,dilek olmalı (korkarım(tengo miedo de),mutluyum…)

kişiye özel olmayan ifade (bu iyi,bu kötü,bu önemli…)

istek olmalı(ısrar ediyorum…)

red olmalı(İnanmıyorum-no creo que-reddediyorum,Hiç öyle düşünmüyorum…)

keşke olmalı


Onun gelmesini istemiyorum
No quiero que ella venga ( dilek-şimdiki)
Onun gelmesini yasaklamış bulunuyorum.
To le prohibo que venga(geçmiş zaman)
Onun gelmesini yasaklayacağım.
Le prohibiré que venga.


Özne + istem fiili +que + farklı özne + Dilek kipi fiili
Özne + şüphe fiili +que + farklı özne + Dilek kipi fiili
Özne + duygu fiili +que + farklı özne + Dilek kipi fiili


ar ile bitenlerer and -ir ile bitenler
e
es
e
emos
éis
en
a
as
a
amos
áis
an 

Korkarım ki görmüyorlar.
Me temo que no lo vean 
(Görmemelerinden korkuyor.)

Gerekiyor ki öğretmen gelsin .
Öğretmenin gelmesi gerekiyor.
Es necesario que el maestro vengas.

Geç yatmanı istiyorum.
I want that you sleep late.
Quiero que duermas hasta tarde.

Arabayı hareket ettirmeniz gerekiyor.
Es necesario que muevas el auto.
İt is necesssary that you move the car.

Allah seninle olsun.
Allah sea contigo.(ser-olmak fiili dilek kipi şimdiki zaman çekimi)


Dilek kipi fiile bağlıdır.Bazen:şimdiki zaman,yakın geçmiş,gelecek zaman da olabilir.Bu konuşan kişinin fiille olan ilişkisine,isteğine bağlıdır.


Senin gelmeni istemiyorum.
No quiero que vengas.(şimdiki zaman)

Senin gelmeni yasaklıyorum.(şimdiki zaman)
Te prohibo gue vengas

Gelmenizi yasaklamış bulunuyorum.
te he prohibido que vengas(preterito perfecto)(yasakladım)

Senin gelmeni yasaklayacağım.(futuro imperfecto)
Te prohibiré que vengas.

I will have forbidden you to come(futuro perfecto)
Gelmen yasak olacak.
habér prohibido venir.


dilek kipi- geçmiş zaman
preterito imperfecto de subjuntivo


Şimdiki ,geçmiş, gelecek zamanlarında yapılması istenen eylemleri ifade etmek için kullanılır.

Önemli olan eylemin tamamlanmamış olmasıdır.

Onlara bana bakmamalarını söyledim.

Les dije que no me miraran.

-ar ,-er,-İr ile biten fiilerin:

3.çoğul şahıs (haber kipi-di’li geçmiş çekimlerinden) (-ron) eki kaldırılır ve -ra,-se ekleri eklenerek bu zamanın çekimini yapabiliriz.


Ra takılarıSe takıları
Konuşma dilinde kullanılır.
ra
ras
ra
Ramos
rais
ran
Literatür dili
Se
Ses
Se
Semos
Seis
Sen
caminar(yürümek)caminar
preteritepreterite-dilek kipi
ra/se
caminé
caminaste
caminó
caminamos
caminasteis
caminaron
caminara / caminase
caminaras /caminarse
caminara /caminase
camináramos /caminásemos
caminarais /caminaseis
caminaran /caminasen

Yan cümletemel cümle
preterito-dilek kipi
 
 
 
Preterito indefinito
İmperfecto
dili geçmiş,milli geçmiş,şimdiki zaman
Basit-bileşik şart kipi

Gerçek bir eylem ,gerçekleşmemiş gibi ifade edilir.(geçmiş zaman,şimdiki zaman hikayesi,potential simple(would zamanı)


Teyzem geldi.
Mi tía vino

Teyzemin gelmiş olduğunu sanmıyordum
No pensé que la tía había llegado.


Bir isteği yada dileği ifade edebilir.

yan cümle:preterito imperfecto

ana cümle:di’li geçmiş,miş’li geçmiş,şimdiki zaman hikayesi ya da basit ,bileşik şart kipi olabilir.


Sana susmanı söyledim.
Te dije(preterito indefinido) que te callaras
I wish he had dressed
Ojalá se hubiera vestido
Giyinmiş olmasını isterdim


İf-then cümleleri kullanabiliriz


If they had climbed, they would have take photo

Si hubieran escalado, habrían tomado una foto

Tırmandılarsa fotoğraf çekebilirler


gelecek zaman-dilek kipi
futuro imperfecto de subjuntivo


Şimdiki ya da gelecek zamanlarda yapılması istenen arzu edilen şeyleri ifade eder.


3.çoğul şahıs(-ron)eki çıkarılır ve aşağıdaki re konur.
ar ,er, ir


e
es
e
emos
eis
en


3.çoğul şahısın geçmiş zaman (preterito ) çekiminden : (-ron) kaldırılır ve -re zaman takısı eklenir.

Bu zaman kullanılmamaktadır.

Bu zaman yerine şimdiki zamanın Dilek ve haber kipini kullanabiliriz.

Ödevimi bitirirsem sinemaya gideriz.

Si hubiere termino mi tarea,iremos al cine.


Hikaye-dilek kipi

preterito perfecto de subjuntivo


Bu zaman da her zaman olduğu gibi konuşan kişinin istekleri önemlidir.

Geçmişte tamamlanmış olması istemi vardır.


Ali’nin ödevini yapacağını sanmıyorum.

No creo que Ali haga(şimdiki zaman-dilek) su tarea.


Tamamlanmamış bir eylem için gelecek veya şimdiki zamanda ifade edilir.


İtalyanca ders 19

Ali’nin ödevini yapmış olduğunu sanmıyorum.

No creo que Ali haya hecho(yakın geçmiş-dilek) su tarea.

Burada yakın geçmişte tamamlanmış olduğu ihtimali var.


Haber( şimdiki -Dilek kipi çekimi) + ortaç


Haya
Hayas
Haya
Hayamos
Hayáis
Hayan


preterito perfecto de subj.
preterito perfecto de ind.(haber kipi yakın geçmiş)
futuro perfecto de ind.(haber kipi-gelecek)
bu zamanların karşışılığıdır.


Geçmişte tamamlanmış olası arzu edilen şüpheli veya kesin olayları ifade etmek için kullanılır.


Arkadaşımın bu filmi seyretmiş olduğunu sanmıyorum.

No creo que mi amigo haya visto esta película.

visto:ver fiili ortacı


miş’li geçmiş zaman hikayesi-dilek kipi

preterito pluscuamperfecto de subjuntivo


Geçmişte tamamlanmış olan bir olaydan önce bitmiş olması istenen başka bir olayı ifade eder.


Onları aramamalarını söyledim
Les dije que no los llamaran

Onları dün aramamalarını söyledim.
Les dije que no los llamaran ayer.

Onları bugün aramamalarını söyledim.
Les dije que no los llamaran Hoy.

Görüldüğü gibi eylemler hangi zamanda olursa olsun tamamlanmamıştır.


sera
hubiese
hubieses
hubiese
hubiésemos
hubieseis
hubiesen 
hubiera
hubieras
hubiera
hubiéramos
hubierais
hubieran

haber (preterito imperfecto-dilek kipi çekimi) + ortaç


Teyzemin geldiğini bilmiyordum.
No sabía que tu tía hubiera venido.

Bu kitabı okuduğunu bilmiyordum.
No sabía que hubiera leido este libro

No sabía:bilmiyordum
Bunu hiçkimse yapmazdı.
Nadie hubiera hecho eso.