Cümle kalıpları

İspanyolca cümle kalıpları cümle içeriği bakımından sınıflara ayrılır. Cümlenin öğeleri çoğaldıkça cümle basitliğini yitirir. öyleyse ;

BASİT : özne+yüklem

BİLEŞİK : birden çok özne+birden çok yüklem :

Basit cümleler

Düşünce  özelliği  bakımından

BİLDİRİÜNLEM
OLUMLU
OLUMSUZ

EMİR
İSTEK
ÖNERİ
OLASILIK

Bildiri

Böyle cümleler adından da anlaşılacağı gibi : tek bir düşünceyi bildirirler.Bu düşünceler de olumlu ya da olumsuz olur.

Annem uyuyor.
Mi madre está durmiendo
Annem uyumuyor.
Mi madre no está durmiendo

Olumlu cümle

özne+fiil
özne+fiil + (cümlenin devamı)

Ali drives
Ali drives in the road.

Ali conduce bien.
Ali, iyi kullanır.

Olumsuz cümle

No+fiil + (cümlenin devamı)

Televizyon izlerim
Veo la televisión

Televizyon izlemem.
No veo televisión

 Bir cümleyi olumsuz yapabilmek için fiilin önüne ‘no’ koyulur.Fiil ya da şekli değişmez.Aşağıdaki olumsuzluk bildiren zarflarla da olumsuz cümle kurabiliriz.

Ya da : 

hiç kimse -nadie
hiçbirşey – nada
de değil – tampoco
asla,hiç – jamás

Sana hiçbir şey vermedim.
No te di nada.

Bize hiç kimse gelmiyor.
Nadie viene a nosotros.

Odasına hiç gitmedi.
Él nunca fue a la habitación.


Soru cümlesi

¿Özne/fiil + cümlenin devamı

 Sadece cümlenin sırası değişir.Herhangi bir extra kelime eklenmez….mu?..mi? ..gibi
¿ bu işaret soru cümlesi olduğunu gösterir.Bazen cümle aynen kalır.

Sadece soru haline getirilen cümlenin ses tonu değişir.
 
Fiilin :Bildirdiği olay,eylemin yapılıp yapılmadığı sorulur.

Televizyon izliyormuyum?
¿Estoy viendo televisión?
 
TV izlemiyor muyum?
¿No veo la televisión?

 Bazen de soru fiile değil ,cümlenin başka öğesine sorulabilir.
O zaman soru zamirleri soru zarfları oyuna girer.

soru cümleleriHangi öğeye sorar
¿cómo estás?
nasılsın?
¿cuién bebe?
Kim içti?
¿cue es eso?
Şu nedir?
¿A quién preguntas?
Kimi soruyorsun?
¿Qué estás bebiendo?
Ne içiyorsun?
¿A quién le diste el regalo?
Hediyeyi kime verdin ?
¿Con quién viniste?
Kiminle geldin ?
¿De qué estás hablando?
Neden bahsediyorsun ?
¿Dónde vives?
Nerede oturuyorsun ?
¿Cuándo vienes?
Ne zaman geliyorsun?


Özne

isim-yüklem

düz tümleç

düz tümleç



dolaylı tümleç






Ünlem

İspanyolca cümle kalıpları ‘nda ünlem cümleleri kişilerin duygularını hissettikleri heyecanları dile getirilir.

tek heceliler

sus !
cállate!

2 yada daha fazla sözcüklüler

Ne tuhaf!!
¡que raro!

duyguları anlatan

Ne yapacağımı bilmiyorum!
¡No sé qué hacer!

hayranlık-şaşkınlık

fiil :mastar ya da haber hipindedir.

No puedo creerlo!
Buna inanamıyorum!


Emir


fiil :emir tipindedir.
kibar şekilde dilek kipinde kullanılır.

No hagas esto!(hagas :dilek kipi tú)
Bunu yapma!


İstek


dilek kipi kullanılır.

¡Ojalá pudiera!
Keşke yapabilseydim!


basit cümleler

yüklemin cinsi bakımından

EYLEM(fiil)NİTELEME
etken
edilgen
geçişli
geçişsiz
dönüşlü

 
 
 
 
 


NİTELEME

 ser veya estar yardımcı fiilleri kullanılır.

(seyrek olarak :volverse(olmak),seguir(olmak) kullanılır.
isim-yüklem halindedir.

ÖZNE +İSİM-YÜKLEM+BAĞ

İspanyolca cümle kalıpları

Çok heyecanlıyım.(isim+yüklem)
Estoy muy emocionado
 
I’m so scared
çok korkuyorum.
Estoy tan asustada

EYLEM

Yüklemi : fiil-yüklem şeklindedir.
Fiilin cinsine göre gruplandırılır.

Etken

Etken fiiller, yüklemde belirtilen işi gerçekleştirir ve özne apaçık ortada dır.

Fiil bir tümleç alabilir veya almaz.

ÖZNE +ETKEN FİİL+NESNE

Yalın hal+fiil+-i hali


Düz tümleç alanlar

özne + tümleç alan fiil +-i halinde tümleç +-e halinde dolaylı tümleç


Ali ha traido el gato a la escuela.
Ali kediyi okula getirdi.

özne : ali
Tümleç alan fiil : ha traido
-i halinde tümleç : el gato
-e halinde tümleç : a la escuela

Düz tümleç almayanlar

özne +tümleç almayan fiil +-e halinde dolaylı tümleç

Los vecinos están sacudiendo la bandera.
Komşular bayrak sallıyorlar.


özne : komşular
Tümleç almayan fiil : están sacudiendo
-i halinde tümleç :-
-e halinde tümleç :la bandera.


Edilgen

Edilgen Fiil nedir? 
Edilgen cümle :Özne eylemden etkilenmektedir.

NESNE +EDİLGEN FİİL +ÖZNE
Yalın hal+fiil+hal tümleci


Ali tomó un libro.
Ali bir kitap aldı.

özne : ali
etken fiil : tomó
nesne : el libro
BU CÜMLE ETKENDİR

El libro fue escrito por Ali.
Kitap Ali tarafından yazıldı.

özne :Ali
edilgen fiil :fue escrito
nesne :El libro
BU CÜMLE EDİLGENDİR


ÖZNE


İspanyolca cümle kalıpları içinde cümle;Her zaman yüklemden önce yer almaz.
Eğer yüklemin önemi varsa : özne yüklemden sonra gelir.
Terminado Juego .
Oyun bitti.

Mutlaka cins ve sayı bakımından yüklemle uyumlu olmalıdır.
Benim şapkam sarı.
Mi sombrero(m) es amarillo(m)

Genelde cümlelerde 1. ve 2. şahıs fiillerde Özne kullanılmaz.Bu bizim cümlelere de benziyor.
geliyorum.(kimin geldiği belli:ben)
Vengo
 


YÜKLEM


Yüklem (fiil ise) :
Ünlem cümlelerinde çoğunlukla fiil de özne de kullanılmaz.Çünkü ünlem cümlelerinde zaten eylem bunlarsız ifade edilebiliyor.

Geri!
¡espalda!


Sıfatlarla cümleler


 
İspanyolca cümle kalıpları ‘nda  sıfatlar genellikle niteledikleri isimlerden sonra gelir.

Çok azı fiilden önce gelir.
Çok,birkaç…gibi


Türkçe’de sıfatlı bir cümle kurduğumuzda ,yada sıfat ile isimi yanyana getirdiğimizde
sifat+isim şeklinde olur.

O aldı
él lo tomó


İspanyolca’da bu :
isim+sıfat şeklinde olur.

Siyah at
Kırmızı şapka

Siyah at
caballo(at) negro(siyah)
Kırmızı şapka
sombrero rojo


İSİM+SIFAT


Kullanıldığı yerler:
Eğer bir kişinin ,nesnenin ayrıntısı hakkında konuşulacaksak,
-Bir kişinin veya bir şeyin ilişkisi ,uyruğu ,kişiliği hakkında konuşacaksak,
-Bazende sıfatı tanımlayan bir zarf ile kullanıldığında.

Çok büyük ev(Casa muy grande)
Çok hızlı araba(Coche muy rápido)


SIFAT+İSİM


-sıfata üstünlük görevi verildiğinde:
Hızlı araba(Coche rápido)

-eğer ismin anlamına aşırılık katılırsa:
Rezalet bir film(Una película repugnante)

-Betimlemeyen,ismin miktarını belirtmeyen sıfatlar kullanıldığunda
Birçok çocuk(Muchos niños)
Bazı böcekler(Algunos insectos)

-Bazı sıfatlar, ismin öncesinde yada sonrasında kullanılarak anlamını değiştirir.

İSİM+SIFAT
olduğunda duygusal bir anlam uyandırır.

Eski araba
Un auto viejo(eski bir araba)
Un Viejo auto (uzun zamandır eski )

Karşılaştırma yapıldığında:

İki kişinin özellikleri farklıdır.Bir eşitsizlik vardır.

özne+ bağlayıcı eylem(zamana bağlı) + más/menos + sıfat + que + noun 
Karşılaştırma (üstünlük)sıfatları:
daha….
más…que


Karşılaştırma (en üstünlük)sıfatları:

en…
más…
‘Daha fazla yada daha az’ kullanırız.

Daha yakışıklı
Mas guapo

Daha çirkin
Mas feo

Daha az ağır
Menos pesado

Daha az güleryüzlü
menos esófago

Ali Ayşe’den daha hızlıdır
Ali es más rápido que Ayse

Andy benden daha mutlu
Andy es más feliz que yo

Eşitlik karşılaştırmalarında:(kadar..)

Bu sefer iki kişinin özellikleri arasında eşitlik vardır.

özne + bağlayıcı eylem(zamana bağlı) + tan + sıfat + como + isim

Henry’nin bebeği senininki kadar sevimli.
El bebé de Henry es tan lindo como el tuyo.

Bu ev sizin eviniz kadar pahalı.
La casa es tan cara como tu casa.


Üstünlük karşılaştırmalarında:
Burda ‘que’ yerine ‘de’ kullanılır.

özne+ fiil+ edat + mais/menos + sıfat + de + devamı

Marta es la más tranquila de su familia.
Marta ailenin en sessizidir.

Sınıfın en az zeki sensin.
Eres el menos inteligente de la clase. 


zarflarla karşılaştırması

özne + fiil + más/menos + zarf + que + isim

Ali arkadaşlarından daha çok çalışıyor, ancak daha az puan alıyor.
Ali trabaja más duro que sus amigos, pero obtiene menos puntos.


SE


SE
Birisinin,bir şeyin,sizin onun…bir şeyler yaptığınızı ifade edebilmek için bazen ‘se’ kullanılır.Sözlükte anlamı ‘olduğu’gibi , edilgen çatı olarak kullanılır.özellikle cansız nesneleri ifade ederken, kimin eylemi gerçekleştirdiğini belirtmeden olay anlatılır.

O aldı
él lo tomó

Daireden bir bulut görüldü
Una nube se ve desde el apartamento

Buna yağmur kara bulutlarla geliyor denir.
Se llama así, la lluvia viene con nubes negras

söylendi
Se dice..

Ya da ,birisinin zorunlulukla birşeyler yatığı,gerekliliği ifade etmenin bir yolu.

hay + que + fiil
Tener + que +fiil


tener que
Diyet yapmak zorundayım
Tengo que hacer dieta

Çok çalışması gerekiyor
Él tiene que estudiar mucho

hay que
‘Bir şeyler yapmak gerek’ anlamında
hay que hacer algo
bir şey yapılmalı